To nie żart na prima aprilis. Od środy zapłacimy więcej za przejazd autostradą A4 Katowice-Kraków. Stalexport, zarządca płatnego odcinka autostrady, podnosi ceny.
Motocykliści i kierowcy samochodów osobowych zapłacą o złotówkę więcej na każdej bramce, a więc za przejazd 60-kilometrowego odcinka w sumie wyjdzie o dwa złote więcej. Razem będzie to 18 złotych w przypadku motocykli i 36 złotych dla poruszających się samochodem osobowym.
Stalexport przekonuje, że podwyżki są konieczne ze względu na rosnący koszt utrzymania autostrady, a także inwestycji przed zakończeniem umowy koncesyjnej. Wygasa ona w marcu przyszłego roku i autostrada A4 wówczas zostanie przekazana stronie publicznej.
Udzielenie 30-letniej koncesji w 1997 r. oznaczało przeniesienie przez państwo (w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego) na podmiot prywatny zadań uzyskania finansowania, przeprowadzenia inwestycji, a następnie spłaty zadłużenia, remontowania i utrzymania drogi. Wszystkie te działania finansowane są wyłącznie z opłat za przejazd. Koncesjonariusz nie korzysta z żadnych subwencji, czy dotacji ze środków publicznych.
W uzasadnieniu nowelizacji ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym z czerwca 2023 r., która zniosła opłaty za przejazd autostradami zarządzanymi przez GDDKiA, wskazano m.in., że planując ujednolicenie system opłat drogowych, rząd nie przedłuży koncesji na odcinku autostrady A4 Katowice-Kraków.
Oświadczenie spółki Stalexport:
O 1 zł ulegnie zmianie stawka dla kierowców samochodów osobowych korzystających z trasy A4 Katowice-Kraków. Korekta zostanie wprowadzona od 1 kwietnia. Zarządca trasy podkreśla, że zmiana wynika z rosnących kosztów utrzymania autostrady oraz nakładów inwestycyjnych. Strona publiczna przejmie zarządzanie autostradą w marcu przyszłego roku. Do tego czasu trasa musi spełniać kryteria „nowej” drogi.
Korekta stawek nie odzwierciedla w pełni realnego wzrostu kosztów utrzymania i nakładów inwestycyjnych ponoszonych przez spółkę. Od dłuższego czasu obserwujemy istotną presję kosztową wynikającą z rosnących stawek firm budowlanych oraz znaczącego wzrostu cen materiałów. Zmiana opłat ma charakter minimalny i jest bliższa technicznej korekcie niż faktycznej podwyżce.
Proponowane nowe stawki wyniosą od 1 kwietnia 2026 r. dla samochodów osobowych wyniosą 18 zł, czyli korekta o 1 zł (pojazdy kategorii 1, inne niż motocykle), dla samochodów dostawczych (pojazdy kategorii 2 i 3) 32 zł, korekta o 2 zł, a dla samochodów ciężarowych 55 zł, czyli korekta o 3 zł (pojazdy kategorii 4 i 5) – wskazane opłaty pobierane są na każdym z dwóch placów poboru opłat.
Środki pozyskiwane z opłat za przejazd są przeznaczane na program inwestycyjny, utrzymanie i modernizację trasy w wysokim standardzie. W 2025 roku oddano do użytku ok. 35 km nowej jezdni, natomiast w 2026 roku wyremontowane zostaną kolejne 32 km. Oznacza to, że do końca 2026 roku cała autostrada A4 pomiędzy Katowicami a Krakowem będzie posiadała nową, wytrzymałą nawierzchnię, znacznie lepszą w porównaniu do stanu z początku obowiązywania koncesji.
Jednocześnie zwracamy uwagę, że istotnym beneficjentem pobieranych opłat jest strona publiczna. Płatności na rzecz Skarbu Państwa za 2025 rok wyniosły 226,7 mln zł. Natomiast za okres 2016–2025 państwo zyskało na koncesji prawie 1 mld zł. Stanowi to dodatkowy, istotny wkład do budżetu państwa, niezależnie od wpłaconych przez naszą organizację kwot podatków VAT i CIT. Przyjęty mechanizm koncesyjny miał istotny wpływ na wyniki skonsolidowane organizacji za 2025 rok - wraz ze wzrostem środków do podziału pod koniec koncesji rosną również wpłaty na rzecz Skarbu Państwa. Oznacza to, że zyski generowane przez autostradę trafiają bezpośrednio w większym udziale do sektora publicznego, obniżając wskaźnik EBITDA i zysk za wskazany okres – co nie było efektem pogorszenia wyników operacyjnych.
Dzięki realizowanym inwestycjom - strona publiczna przejmie trasę po 15 marca 2027 roku w standardzie nowej drogi. Po zakończeniu wszystkich prac autostrada pomiędzy Katowicami a Krakowem będzie posiadała nową i wytrzymałą nawierzchnię. W efekcie realizowanych obecnie prac trasa Katowice–Kraków będzie wówczas praktycznie nowym odcinkiem autostrady, niewymagającym dalszych remontów, wyróżniającym się komfortem, nowoczesnością i wysokim poziomem bezpieczeństwa. Autostrada A4 pomiędzy Katowicami a Krakowem pozostaje najszybszym i najbezpieczniejszym połączeniem dwóch kluczowych aglomeracji – śląskiej i małopolskiej.
