Zawał serca to jedno z najczęstszych i najgroźniejszych powikłań chorób układu krążenia. Dochodzi do niego wtedy, gdy fragment mięśnia sercowego zostaje nagle pozbawiony tlenu, co prowadzi do jego uszkodzenia lub obumarcia. Najczęstszą przyczyną zawału jest miażdżyca oraz związane z nią wysokie stężenie "złego" cholesterolu LDL i nadciśnienie tętnicze. Więcej opowiedział nasz ekspert Jakub Kręgiel, nauczyciel biologii w V LO w Krakowie, w kolejnym odcinku z cyklu "Korepetycje z edukacji zdrowotnej".
Posłuchaj
Czym jest zawał serca?
Zawał serca kojarzy się niemal automatycznie z nagłym zatrzymaniem pracy serca. Jego mechanizm jest jednak bardziej złożony. Wcześniej, przez wiele lat, w naczyniach krwionośnych odkładają się blaszki miażdżycowe. Tworzą się one głównie na skutek podwyższonego poziomu lipoproteiny LDL, potocznie nazywanej "złym" cholesterolem oraz zwiększonego ciśnienia krwi. Pod wpływem silnego naporu krwi blaszka miażdżycowa może się oderwać od ściany naczynia. Taki fragment zaczyna swobodnie przemieszczać się wraz z krwią w układzie krwionośnym. Dopóki krąży w dużych naczyniach, zazwyczaj nie powoduje groźnych konsekwencji. Problem pojawia się wtedy, gdy trafi do naczyń o bardzo małej średnicy.
Szczególnie niebezpieczna sytuacja ma miejsce wtedy, gdy oderwana blaszka miażdżycowa przedostanie się do tętnic wieńcowych. Są to wąskie naczynia krwionośne, które zaopatrują mięsień sercowy w tlen i glukozę, substancje niezbędne do jego pracy.
Rozległość zawału. Co to oznacza?
Lekarze często mówią o zawale rozległym lub mało rozległym. Nie jest to określenie przypadkowe. Wszystko zależy od miejsca, w którym doszło do zatkania tętnicy wieńcowej.
To polega na tym, w którym miejscu została zaczopowana tętnica wieńcowa. Im wyżej, tym większa powierzchnia serca nie będzie dostawała tlenu, czyli nie będzie mogła wykonywać swojej pracy, wtedy mówimy o zawale rozległym. Natomiast im głębsza część tętnicy wieńcowej zostanie zaczopowana, to mniejsza część mięśniówki serca po prostu nie będzie zaopatrywana w tlen i obumrze – mówi Jakub Kręgiel.
Profilaktyka zawału serca w dużej mierze pokrywa się z profilaktyką miażdżycy. Jej fundamentem są regularne badania, zwłaszcza badania krwi oceniające poziom cholesterolu, w tym LDL. Wczesne wykrycie nieprawidłowości pozwala wdrożyć odpowiednie działania, zanim dojdzie do poważnych konsekwencji. Kluczową rolę odgrywa także dieta. Cholesterol występuje głównie w tłustych produktach pochodzenia zwierzęcego, takich jak boczek, słonina, tłuste mięsa czy masło. Przy podwyższonym poziomie LDL zaleca się ograniczenie, a najlepiej rezygnację z tych produktów i zastąpienie ich tłuszczami roślinnymi.
Korepetycje z edukacji zdrowotnej na antenie Radia Kraków w każdą środę o godzinie 9:20.
Dlaczego tak często bagatelizujemy nadciśnienie tętnicze? Korepetycje z edukacji zdrowotnej. Lekcja 11
