Białaczka to poważna choroba układu krwiotwórczego, w której dochodzi do mutacji w szpiku kostnym i powstawania nieprawidłowych białych krwinek. Skutkiem jest destrukcyjna walka wewnątrz organizmu, którą często można zatrzymać jedynie poprzez przeszczep szpiku od odpowiednio dobranego dawcy. Kluczowe znaczenie ma zgodność kodu HLA – dlatego tak ważna jest rola rejestrów dawców i osób gotowych oddać szpik, by uratować czyjeś życie. Więcej opowiedział nasz ekspert Jakub Kręgiel, nauczyciel biologii w V LO w Krakowie, w kolejnym odcinku z cyklu "Korepetycje z edukacji zdrowotnej".
Posłuchaj
Czym jest białaczka?
Białaczka to choroba o podłożu immunologicznym, związana z mutacją zachodzącą w szpiku kostnym. To właśnie w szpiku powstają komórki krwi, w tym białe krwinki odpowiedzialne za obronę organizmu. W przypadku białaczki dochodzi do wytworzenia frakcji zmienionych, zmutowanych białych krwinek. Każda komórka naszego organizmu posiada charakterystyczny kod HLA – swoisty "znacznik", który pozwala układowi odpornościowemu rozpoznać, czy dana komórka należy do organizmu, czy jest obca. U osób chorych na białaczkę część białych krwinek ma zmieniony kod HLA. To właśnie ta zmiana staje się źródłem poważnego problemu. Aby przeciwdziałać białaczce, konieczne jest usunięcie zmutowanego szpiku kostnego i zastąpienie go zdrowym. Oznacza to wprowadzenie do organizmu prawidłowych komórek krwiotwórczych od dawcy. Kluczowym warunkiem powodzenia przeszczepu jest zgodność kodu HLA między dawcą a biorcą. Dlatego mówi się o poszukiwaniu tzw. bliźniaka genetycznego, osoby, której profil HLA jest praktycznie identyczny z profilem chorego sprzed mutacji.
Jeżeli przeszczep się uda, to osoba cierpiąca na białaczkę ma wielkie szanse, by wyzdrowieć. Dlatego ważne jest, żeby zgłaszać się do programu dawców szpiku kostnego. Im więcej osób z głoszonych, tym większa szansa na uratowanie komuś życia – mówi Jakub Kręgiel.
Jak wygląda pobranie szpiku?
Gdy uda się znaleźć zgodnego dawcę i biorcę, lekarze wybierają najodpowiedniejszą metodę pobrania materiału do przeszczepu. Obecnie stosuje się dwie techniki pobranie szpiku z talerza kości biodrowej poprzez delikatną punkcję lub odseparowanie komórek macierzystych z krwi obwodowej. Wybór metody jest zindywidualizowany i zależy od konkretnego przypadku medycznego. Sam zabieg jest uznawany za bezpieczny i stanowi niewielką niedogodność dla dawcy. Po udanym przeszczepie osoba chora na białaczkę ma realną i często bardzo dużą szansę na wyzdrowienie.
Rejestracja w programie dawstwa szpiku to decyzja, która może kosztować niewiele, a dla kogoś innego oznaczać życie. W przypadku białaczki często to właśnie zgodny dawca jest kluczowym elementem skutecznego leczenia.
Korepetycje z edukacji zdrowotnej na antenie Radia Kraków w każdą środę o godzinie 9:20.
Biologiczne źródła łuszczycy i reumatyzmu. Korepetycje z edukacji zdrowotnej. Lekcja 18
