Przestrzeń zostanie podzielona na strefy. Ważne będą w nich pory roku i żywioły. Uwagę przechodniów przykują porzucone w zieleni betonowe płyty. Całość dopełnią detale: stylizowany żyrandol zawieszony na drzewie i symbole znaków zodiaku wzorowane na tych, które zdobiły synagogę. To koncepcja upamiętnienia wielkiej synagogi w Oświęcimiu. W listopadzie 2019 roku minie 80 lat od jej zburzenia.
Teren po zburzonej w listopadzie 1939 roku Wielkiej Synagodze w Oświęcimiu to zaniedbana działka w pobliżu rynku. W tym roku to się zmieni. Oświęcimskie Centrum Żydowskie stworzy w tym miejscu park kieszonkowy. We wtorek wieczorem zaprezentowano jego koncepcję. Jej autorzy przekonują, że chcieli upamiętnić ważne, historyczne miejsce i oddać ten teren mieszkańcom.
Główną cześć parku zajmą kamienne płyty. Będą rozrzucone w zieleni. - Chodzi o bardzo proste skojarzenie, miejsca zrujnowanego, lapidarium – pomnika zbudowanego z kamieni. Chcieliśmy w sposób bardziej uniwersalny przekazać przestrzeń ludziom, bez względu na wierzenia, narodowość – opowiada Magdalena Poprawska, współautorka koncepcji parku.
W centralnej części działki przy ulicy Berka Joselewicza zostanie odsłonięta oryginalna posadzka wielkiej synagogi. Ustawione wokół ławki będą zdobić znaki zodiaku wzorowane na zdobieniach oświęcimskiej świątyni. Na jednym z drzew zostanie zamontowana replika żyrandola z synagogi. Projekt podoba się Tomaszowi Kuncewiczowi, dyrektorowi Centrum Żydowskiego w Oświęcimi. - To ma być park, a nie kolejny, klasyczny, betonowy pomnik - mówi.
Aranżacja nowego parku ma rozpocząć się wiosną. Zieleniec będzie gotowy w połowie roku.
Wielka Synagoga była największym domem modlitwy oświęcimskich Żydów. Wybudowano ją w drugiej połowie XIX wieku. Została zniszczona przez Niemców już na początku wojny. Budynek podpalono w nocy z 29 na 30 listopada 1939 roku, w rocznicę Nocy Kryształowej. Dwa lata później synagogę rozebrano. Głośno o niej było w 2004 roku. Wtedy podczas prac archeolodzy natrafili na skarb. Odkryto około 400 przedmiotów, które były wyposażeniem Wielkiej Synagogi. Zostały one ukryte w pierwszych dniach wojny w metalowych skrzyniach pod posadzką świątyni. Wykopane wówczas przedmioty można zobaczyć w Centrum Żydowskim w Oświęcimiu.
Marek Mędela/RK
