W Nadleśnictwie Olkusz powstały dwa nowe rezerwaty przyrody – „Dolina Sztoły” oraz „Januszkowa Góra”. Każdy z nich ma powierzchnię niespełna 20 hektarów. Chronią dwa zupełnie różne, ale wyjątkowo cenne przyrodniczo obszary – dolinę rzeczną ze źródłem krasowym oraz wapienne wzgórze z lasami, ostańcami skalnymi i jaskiniami.
– To ważny krok w stronę wzmocnienia ochrony najcenniejszych przyrodniczo kompleksów leśnych i wodnych w województwie małopolskim – podkreślają leśnicy.
Nowe rezerwaty pozostaną dostępne dla turystów. Przez oba przebiegają szlaki turystyczne, dlatego będzie można je odwiedzać podobnie jak pozostałe rezerwaty znajdujące się na terenie Nadleśnictwa Olkusz. Jest ich teraz sześć: Smoleń, Pazurek, Stołowa Góra im. R. Malika, Ruskie Góry (nie jest udostępniony, objęty ochroną ścisłą) Dolina Sztoły i Januszkowa Góra.
Dolina Sztoły ze źródłem krasowym
Rezerwat „Dolina Sztoły” ma powierzchnię 19,67 ha i leży na terenie gmin Bukowno i Olkusz. Chroni źródłowy odcinek nieuregulowanej rzeki Sztoły wraz z otaczającą go mozaiką siedlisk.
– Rezerwat Dolina Sztoły znajduje się na terenie gminy Bukowno i gminy Olkusz i chroni dolinę rzeczną z całą mozaiką siedlisk oraz ze źródłem krasowym – mówi Maria Gronicz, rzeczniczka prasowa Nadleśnictwa Olkusz.
Na terenie rezerwatu znajduje się szczelinowo-krasowe źródło rzeki, znane jako Źródło w Żuradzie lub Źródło św. Krzysztofa. Woda wypływa tam ze skał wapiennych i dolomitowych.
W dolinie występują m.in. lasy łęgowe, torfowiska niskie, szuwary turzycowe oraz bory sosnowe i sosnowo-świerkowe. Można tam znaleźć również chronione i rzadkie gatunki roślin, m.in. kosaćca syberyjskiego, kukułkę plamistą, kruszczyka rdzawoczerwonego czy wawrzynka wilczełyko. Żyją tam także płazy i gady, w tym żmija zygzakowata, zaskroniec zwyczajny i padalec.
Januszkowa Góra z jaskiniami i wapiennymi ostańcami
Drugi z nowych rezerwatów – „Januszkowa Góra” – zajmuje 19,80 ha na terenie gminy Olkusz. Ochroną objęto ekosystem leśny porastający wapienne wzgórze o wysokości 449 metrów nad poziomem morza.
– Rezerwat Januszkowa Góra chroni ekosystem leśny porastający wapienne wzgórze pełne ostańców skalnych, jaskiń i schronisk – wyjaśnia Maria Gronicz.
Jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc jest Januszkowa Baszta – wapienna skała o wysokości ponad 20 metrów. Na wzgórzu znajdują się także jaskinie i schroniska skalne. Najważniejsza jest Januszkowa Szczelina o głębokości 56,5 metra, uznawana za trzecią najgłębszą jaskinię na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej.
Januszkowa Góra wyróżnia się również lasami liściastymi – grądami i buczynami – otoczonymi rozległymi kompleksami borów sosnowych. Występują tam m.in. lilia złotogłów, buławnik wielkokwiatowy, kruszczyki, wawrzynek wilczełyko, śnieżyczka przebiśnieg i żłobik koralowy.
Sześć rezerwatów w Nadleśnictwie Olkusz
Utworzenie obu rezerwatów jest efektem współpracy Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Krakowie, Nadleśnictwa Olkusz oraz Klubu Przyrodników. Nowe obszary mają zabezpieczyć cenne zasoby geologiczne, hydrologiczne i biologiczne tej części Małopolski.