Konsultacje społeczne z mieszkańcami na temat nadania Lanckoronie praw miejskich rozpoczną się we wtorek – dowiedziała się PAP od wójta Tadeusza Łopaty. Miejscowość posiadała taki status przez ponad 500 lat. Utraciła go w 1934 r. Konsultacje potrwają do końca września.
"Od 16 sierpnia do końca września w każdym sołectwie będą prowadzone rozmowy, konsultacje, spotkania z osobami, które przekażą mieszkańcom, jaka jest różnica między wsią a miastem. Do każdego domu trafi ankieta. Będą trzy możliwości wypowiedzenia się: za, przeciw i wstrzymanie się. Później określimy, w który dzień ankiety będą odebrane w punktach zbiorczych. Końcowy wynik konsultacji będzie traktowany jak głosowanie. Będziemy wiedzieli, czy mieszkańcy są za, czy przeciw" – powiedział PAP wójt Łopata.
Wyniki powinny być znane w połowie października.
Samorządowiec jest orędownikiem odzyskania przez Lanckoronę praw miejskich. "Oprócz prestiżu oznacza to wymierne korzyści finansowe. Gmina będzie miejsko-wiejska. W tej chwili korzystać możemy tylko z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, a doszłyby przykładowo fundusze dla małych miasteczek. Jesteśmy gminą, w której mieszka mniej niż 20 tys. osób, więc tak naprawdę nic się nie zmieni przykładowo w oświacie. Nic nie stracą rolnicy, który otrzymują świadczenia z UE" – powiedział Łopata.
Wójt powiedział, że jeśli wynik konsultacji będzie pozytywny, samorząd zacznie zabiegać o prawa miejskie. Jeśli negatywny, to – przynajmniej w obecnej kadencji samorządu - sprawa nie będzie już podejmowana.
Prawa miejskie nadaje Rada Ministrów. Aby uruchomić procedurę, rada gminy występuje z wnioskiem do MSWiA za pośrednictwem wojewody, który opiniuje dokument. Wniosek powinien zawierać uzasadnienie, podstawowe dane statystyczne, szacunkowy koszt wprowadzenia zmian, wynik konsultacji z mieszkańcami, a także rys historyczny miejscowości i informacje o zabytkach oraz strukturze zatrudnienia.
Lanckorona spełnia kryteria uzyskania praw miejskich. Liczy ponad 2 tys. mieszkańców, z których zdecydowana większość zatrudniona jest poza rolnictwem. W samej Lanckoronie mieszkańcy właściwie nigdy nie utrzymywali się z rolnictwa. Gmina ma charakter turystyczny, rekreacyjny. Do dziś zachował się unikatowy w skali kraju małomiasteczkowy układ urbanistyczny. Lanckorona posiada też herb.
Lanckorona była w przeszłości jednym z ważniejszych miast w Małopolsce. W 1361 r. król Kazimierz Wielki zezwolił na lokację miasta. Ostatecznie doszło do niej na prawie magdeburskim 31 marca 1366 r. Monarcha wybudował w Lanckoronie zamek, który strzegł granicy ze Śląskiem i drogi do Krakowa. W 1410 r., za panowania Władysława Jagiełły, miasto stało się siedzibą starostwa.
Podczas konfederacji barskiej Lanckorona poniosła duże straty. W 1768 r. konfederaci opanowali zamek. W 1771 r. został on oblężony. Konfederaci poddali się w czerwcu 1772 r. Doprowadziło to do zniszczenia zamku i miasta, które już nigdy nie odzyskało dawnej świetności.
Lanckorona utraciła prawa miejskie w 1934 r.
