Marzena Florkowska – dziennikarka Radia Kraków – wraz z Markiem Florkowskim została laureatką majowej nagrody Krakowska Książka Miesiąca za publikację „Odkrywanie Krakowa. Wszystkie pasje Ambrożego Grabowskiego”. Książka przybliża postać Ambrożego Grabowskiego – XIX-wiecznego księgarza, antykwariusza i kolekcjonera, który z pasją dokumentował dzieje Krakowa, tworząc bezcenne zbiory rękopisów i przyczyniając się do odkrywania historii miasta. Fragmentów tej publikacji można było także słuchać w interpretacji Anny Polony.
Nagrodzona książka to barwna opowieść o Krakowie XIX wieku – mieście, w którym nie rozbrzmiewał jeszcze hejnał mariacki, nie było gołębi na Rynku, a najcenniejsze dokumenty zalegały zapomniane w Wieży Ratuszowej. W centrum tej historii stoi Ambroży Grabowski – księgarz, antykwariusz i kolekcjoner, który odegrał ogromną rolę w odkrywaniu i dokumentowaniu przeszłości miasta.
Grabowski, przybyły do Krakowa jako młody chłopak z Kęt, uczynił swoją księgarnię w Domu pod Opatrznością przy Rynku Głównym 13 nie tylko miejscem sprzedaży książek, ale ważnym ośrodkiem życia kulturalnego i patriotycznego. To tam spotykali się najważniejsi mieszkańcy miasta, wymieniano idee i podejmowano działania mimo ograniczeń cenzury.
Posłuchaj fragmentu książki w interpretacji Anny Polony
Był autorem pierwszego przewodnika po Krakowie, odkrył twórcę Ołtarza Mariackiego, a także udostępnił turystom Smoczą Jamę. Z pasją kolekcjonował wszystko – od drobnych papierków po cukierkach po królewskie pieczęcie – i skrupulatnie wszystko zapisywał. Efektem tej pracy są słynne teki Ambrożego Grabowskiego, liczące ponad sto rękopiśmiennych tomów i kilkanaście tysięcy kart, przechowywane dziś głównie w Archiwum Narodowym w Krakowie.
Fascynowały go także nowinki techniczne – kolej żelazna, maszyny parowe czy zmieniająca się moda. Dzięki jego zapiskom oraz publikowanym po raz pierwszy dzienniczkom dzieci poznajemy również jego życie prywatne: był dwukrotnie żonaty, miał sześcioro dzieci i wielokrotnie zmieniał adresy w Krakowie.
Dziedzictwo Grabowskiego przetrwało także w rodzinie – potomkami jego córki Stefanii są Estreicherowie. Wnuk, prof. Stanisław Estreicher, wydał jego wspomnienia, a prawnuk, prof. Karol Estreicher junior, stworzył w Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Maius osobny pokój poświęcony jego pamięci.
Publikacja Florkowskich, bogato ilustrowana – zawiera ponad 450 zdjęć – pozwala zanurzyć się w atmosferze epoki i codzienności mieszczańskiej rodziny XIX wieku. Książkę wydały Księgarnia Akademicka oraz Archiwum Narodowe w Krakowie.
