Wtorek, 27 paź 11 °C Jakość powietrza: Umiarkowana Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Opowieść o Krakowie, w którym nie grano hejnału i nie było gołębi. Historia Ambrożego Grabowskiego

Książka Marzeny i Marka Florkowskich „Odkrywanie Krakowa. Wszystkie pasje Ambrożego Grabowskiego” to opowieść o Krakowie XIX wieku, w którym nie grano hejnału, nie było gołębi, a najcenniejsze dokumenty leżały zapomniane w Wieży Ratuszowej.

Odcinek 1

W tym tygodniu przenosimy się do XIX-wiecznego Krakowa. Wszystko za sprawą Ambrożego Grabowskiego, księgarza, antykwariusza, autora pierwszego przewodnika po Krakowie, odkrywcy nazwiska Wita Stwosza. Fragment książki Marzeny i Marka Florkowskich „Odkrywanie Krakowa. Wszystkie pasje Ambrożego Grabowskiego” czyta Anna Polony. Książkę wydała Księgarnia Akademicka i Archiwum Narodowe w Krakowie.

Posłuchaj odcinka 1

Odcinek 2

Kraków bez gołębi, bez hejnału i bez świadomości, kto jest twórcą Ołtarza Mariackiego. W dodatku bez żadnego przewodnika po mieście, czy choćby małego informatora dla turystów. Taki Kraków zastał Ambroży Grabowski i taki odkrywał. Fragment książki Marzeny i Marka Florkowskich „Odkrywanie Krakowa. Wszystkie pasje Ambrożego Grabowskiego” czyta Anna Polony.

Posłuchaj odcinka 2

Odcinek 3

Zbierał wszystko, począwszy od papierków po cukierkach, a na pieczęciach królewskich kończąc. Pasja czy mania? Jedno jest pewne: żona miała świętą cierpliwość. Fragment książki Marzeny i Marka Florkowskich „Odkrywanie Krakowa. Wszystkie pasje Ambrożego Grabowskiego” czyta Anna Polony.

Posłuchaj odcinka 3

Odcinek 4

Przewidział fotowoltaikę, choć w jego czasach nie było nawet lampy naftowej, a dom oświetlano świecami i kagankami. Idealista i wizjoner twardo stąpający po ziemi. Fragment książki Marzeny i Marka Florkowskich „Odkrywanie Krakowa. Wszystkie pasje Ambrożego Grabowskiego” czyta Anna Polony.

Posłuchaj odcinka 4

Odcinek 5

Wspinał się po rusztowaniach w Kościele Mariackim będąc już po osiemdziesiątce. Albo spuszczał się po linie w podziemia kopalni soli w Wieliczce. Takich szaleństw było więcej. Fragment książki Marzeny i Marka Florkowskich „Odkrywanie Krakowa. Wszystkie pasje Ambrożego Grabowskiego” czyta Anna Polony

Posłuchaj odcinka 5

Był księgarzem, antykwariuszem, kolekcjonerem. Swoją księgarnię w Domu pod Opatrznością przy Rynku Głównym 13 w Krakowie uczynił miejscem nie tylko sprzedaży książek, ale centrum kultury. Miejscem spotkań i rozmów najważniejszych osób w mieście, ale i działań patriotycznych. Był odważny, choć cenzura deptała mu piętach.

Kraków XIX wieku, do którego przywędrował jako chłopak z Kęt po czterech klasach szkoły powszechnej, zachwycał go. Choć miasto było wtedy zaniedbane i w ruinie, odkrywał w nim piękno. Przygotował pierwszy przewodnik dla zwiedzającym Kraków, którzy przybywali do miasta, odkrył twórcę Ołtarza Mariackiego, udostępnił turystom Smoczą Jamę.

Zbierał wszystko – począwszy do papierków po cukierkach, a na pieczęciach królewskich skończywszy. I wszystko notował. Owocem są słynne teki Ambrożego Grabowskiego przechowywane w większości w Archiwum Narodowym w Krakowie. Ponad sto rękopiśmiennych tomów, kilkanaście tysięcy kart, nieocenione źródło wiedzy.

Był zafascynowany nowinkami technicznymi: koleją żelazną, maszynami parowymi, zmieniającą się modą.

Dwa razy żonaty, z sześciorgiem dzieci, zmieniający adresy w Krakowie – daje nam się poznać także od strony prywatnej dzięki własnym zapiskom, a także publikowanym po raz pierwszy dzienniczkom dzieci.

Potomkami po córce Stefanii byli i są Estreicherowie. Wnuk, prof. Stanisław Estreicher, wydał jego wspomnienia, a prawnuk, prof. Karol Estreicher junior, urządził w Muzeum UJ Collegium Maius osobny pokój Ambrożego Grabowskiego.

Ponad 450 zdjęć wprowadza w klimat epoki i życia prywatnego rodziny mieszczańskiej.

Książkę wydała Księgarnia Akademicka i Archiwum Narodowe w Krakowie.

Fragmentów książki Marzeny i Marka Florkowskich pt. Odkrywanie Krakowa. Wszystkie pasje Ambrożego Grabowskiego” w interpretacji Anny Polony w radiowej bibliotece słuchamy od 19 do 23 stycznia o 11.45.

Komentarze

Najpopularniejsze

  • Tatry Zachodnie: polski turysta ranny podczas ucieczki przed niedźwiedzicą

    Radio Kraków

  • Śmiertelny wypadek w Januszowicach. Nie żyje 33-letni kierowca

    Jan Pająk

  • Tragiczne odkrycie w lesie pod Tarnowem. Biegacz znalazł ciało 37-latka

    Agnieszka Wrońska-Bęben

  • Z Żabna do Krakowa w godzinę? Samorządowcy zdradzają plany dla „Szczucinki"

    Agnieszka Wrońska-Bęben

  • Sześć departamentów do likwidacji. Łukasz Gibała podpisał zarządzenie

    Radio Kraków

  • Wichury nad Polską, alerty także w Małopolsce. W Tatrach możliwe zamiecie

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Prezydent Gibała zwolnił dyrektora ZIS w trybie natychmiastowym. W tle ponad 300 tys. zł dla firmy PR

  • Hanna Bieluszko wraca na scenę mimo choroby. "Nie czuję się spełniona. Mam kilka marzeń"

  • Urząd czekał na konserwatora, konserwator na urząd. Remont Placu Drzewnego w Tarnowie w końcu się rozpocznie?

  • Zaduszki Organowe 2026. Muzyczny maraton w krakowskich świątyniach

  • Mieszkańcy chcą tego wjazdu, drogowcy go zamknęli. Ktoś wyłamał bariery

  • Nocne utrudnienia na obwodnicy Brzeska. Kierowcy jadący w stronę Krakowa pojadą objazdem