125 lat temu, 19 sierpnia 1901 roku, został poświęcony krzyż zamontowany na Giewoncie. Parafianie z Zakopanego uczcili w ten sposób 1900. rocznicę urodzin Jezusa Chrystusa. Od tej pory żelazny krzyż na Giewoncie jest jednym z najbardziej znanych symboli Tatr.
Piętnastometrowa konstrukcja na szczycie góry nazywanej przez górali "Śpiącym Rycerzem" została wzniesiona na wzór włoskich miejscowości, w których w roku jubileuszowym - 1900 - stawiano krzyże na szczytach gór. Ten na Giewoncie, na wysokości 1894 metrów nad poziomem morza, stanął z inicjatywy ówczesnego proboszcza zakopiańskiej parafii, księdza Kazimierza Kaszelewskiego.
Całkowita wysokość krzyża wynosi 17,5 metra, przy czym 2,5 metra wkopano w skalne podłoże, a ramię poprzeczne ma 5,5 metra. Zanim 400 żelaznych elementów o łącznej wadze 1819 kilogramów trafiło w Tatry, konstruktor krzyża Józef Górecki złożył go w całości "na sucho" na podwórku swojej krakowskiej fabryki. Chciał się upewnić, że wszystkie części idealnie do siebie pasują. Dopiero po tym teście krzyż rozłożono, załadowano do pociągu i wysłano do Zakopanego. Na Giewont był transportowany na 18 góralskich wozach. Od Hali Kondratowej poszczególne jego części górale dźwigali na własnych ramionach. Na szczyt wniesiono także cement i wodę. Położenie fundamentu pod konstrukcję i jej montaż trwały sześć dni.
„Ford wymazał krzyż z Giewontu”? Internet zawrzał, a prawda kryje się w kilku pikselach
Na samym środku krzyża, w miejscu skrzyżowania się ramion, umieszczono ozdobny motyw słoneczny. Wyryto na nim łaciński napis: "Jesu Christo Deo, restituta per ipsum salutis MCM", który oznacza: "Jezusowi Chrystusowi Bogu, w 1900. rocznicę przywrócenia przez Niego zbawienia".
Poświęcenia krzyża dokonał ksiądz kanclerz Władysław Bandurski z Krakowa podczas mszy na Giewoncie, w której uczestniczyło około 300 osób. Po uroczystości wywieszono białą chustę, a wówczas wierni zgromadzeni w Zakopanem usłyszeli dźwięk spiżowych dzwonów z kościoła parafialnego pw. Najświętszej Rodziny przy Krupówkach.
O krzyżu na Giewoncie wielokrotnie w swoich wystąpieniach mówił Jan Paweł II, między innymi podczas pielgrzymki w 1997 roku, odprawiając mszę w Zakopanem: "Dzisiaj dziękowałem Bogu za to, że wasi przodkowie na Giewoncie wznieśli krzyż. Ten krzyż patrzy na całą Polskę, od Tatr aż do Bałtyku. I ten krzyż mówi całej Polsce: Sursum corda - W górę serca!".
Po śmierci papieża w 2005 roku, w każdą kolejną rocznicę - 2 kwietnia - krzyż na Giewoncie jest symbolicznie podświetlany o 21:37 - w godzinę śmierci Jana Pawła II. Górale rozpalają wówczas tradycyjne ognisko, tzw. watrę, i zbierają się na modlitwę.
