Sobota, 21 lis 4 °C Jakość powietrza: Bardzo dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

125 lat temu poświęcono krzyż na Giewoncie. Tak powstał jeden z symboli Tatr

125 lat temu, 19 sierpnia 1901 roku, został poświęcony krzyż zamontowany na Giewoncie. Parafianie z Zakopanego uczcili w ten sposób 1900. rocznicę urodzin Jezusa Chrystusa. Od tej pory żelazny krzyż na Giewoncie jest jednym z najbardziej znanych symboli Tatr.

125 lat temu poświęcono krzyż na Giewoncie. Tak powstał jeden z symboli Tatr
Fot. Damian Radziak

Piętnastometrowa konstrukcja na szczycie góry nazywanej przez górali "Śpiącym Rycerzem" została wzniesiona na wzór włoskich miejscowości, w których w roku jubileuszowym - 1900 - stawiano krzyże na szczytach gór. Ten na Giewoncie, na wysokości 1894 metrów nad poziomem morza, stanął z inicjatywy ówczesnego proboszcza zakopiańskiej parafii, księdza Kazimierza Kaszelewskiego.

Całkowita wysokość krzyża wynosi 17,5 metra, przy czym 2,5 metra wkopano w skalne podłoże, a ramię poprzeczne ma 5,5 metra. Zanim 400 żelaznych elementów o łącznej wadze 1819 kilogramów trafiło w Tatry, konstruktor krzyża Józef Górecki złożył go w całości "na sucho" na podwórku swojej krakowskiej fabryki. Chciał się upewnić, że wszystkie części idealnie do siebie pasują. Dopiero po tym teście krzyż rozłożono, załadowano do pociągu i wysłano do Zakopanego. Na Giewont był transportowany na 18 góralskich wozach. Od Hali Kondratowej poszczególne jego części górale dźwigali na własnych ramionach. Na szczyt wniesiono także cement i wodę. Położenie fundamentu pod konstrukcję i jej montaż trwały sześć dni.

„Ford wymazał krzyż z Giewontu”? Internet zawrzał, a prawda kryje się w kilku pikselach

Kamil Wszołek

Na samym środku krzyża, w miejscu skrzyżowania się ramion, umieszczono ozdobny motyw słoneczny. Wyryto na nim łaciński napis: "Jesu Christo Deo, restituta per ipsum salutis MCM", który oznacza: "Jezusowi Chrystusowi Bogu, w 1900. rocznicę przywrócenia przez Niego zbawienia".  

Poświęcenia krzyża dokonał ksiądz kanclerz Władysław Bandurski z Krakowa podczas mszy na Giewoncie, w której uczestniczyło około 300 osób. Po uroczystości wywieszono białą chustę, a wówczas wierni zgromadzeni w Zakopanem usłyszeli dźwięk spiżowych dzwonów z kościoła parafialnego pw. Najświętszej Rodziny przy Krupówkach.

O krzyżu na Giewoncie wielokrotnie w swoich wystąpieniach mówił Jan Paweł II, między innymi podczas pielgrzymki w 1997 roku, odprawiając mszę w Zakopanem: "Dzisiaj dziękowałem Bogu za to, że wasi przodkowie na Giewoncie wznieśli krzyż. Ten krzyż patrzy na całą Polskę, od Tatr aż do Bałtyku. I ten krzyż mówi całej Polsce: Sursum corda - W górę serca!".

Po śmierci papieża w 2005 roku, w każdą kolejną rocznicę - 2 kwietnia - krzyż na Giewoncie jest symbolicznie podświetlany o 21:37 - w godzinę śmierci Jana Pawła II. Górale rozpalają wówczas tradycyjne ognisko, tzw. watrę, i zbierają się na modlitwę. 

Najpopularniejsze

  • Nagranie dziecka unikającego kul zamachowca. Prokuratura: wszystko wskazuje na to, że jest prawdziwe

    Jan Pająk

  • Rodzina zamachowca odebrała jego ciało

    Julia Kawa

  • Jak czują się policjanci ranni podczas zamachu w Krakowie? Są nowe informacje o ich zdrowiu

    Piotr Łęgowski

  • Groby pod wodą, ludzie się boją. Spór o cmentarz w Biadolinach Radłowskich

    Bartłomiej Maziarz

  • Duży pożar restauracji pod Krakowem. Nikomu nic się nie stało

    Marcin Koczyba

  • Dziewczynka cudem uniknęła kul podczas zamachu w Krakowie. Prawda czy produkt AI?

    Kamil Wszołek

Najnowsze

  • Chłodna sobota w Małopolsce. W górach śnieg, silny wiatr i zamiecie

  • Żywa karmówka dla węża? Naukowiec o ciemnej stronie terrarystyki

  • Kraków czekał na to niemal 80 lat. Nowa filharmonia coraz bliżej

  • 25 lat troski o pamięć. Jubileuszowa gala „Ratujmy Sądeckie Nekropolie”

  • Tłumy pożegnały Izabelę Woźną, ofiarę zamachu w Krakowie. „Umiała dostrzegać piękno w zwyczajnych rzeczach”

  • Polska potrzebuje pomocy Ukrainy. Tylko tak może skutecznie chronić swoją przestrzeń powietrzną