Gdy były budowane w latach 60. i 70., budowlańcy oceniali, że wytrzymają około 30 lat. Mowa o blokach z tak zwanej wielkiej płyty. Wiele tarnowskich wieżowców i bloków już dawno świętowało 30 urodziny. Czy ich mieszkańcy powinni się obawiać o własne życie i zdrowie?
- W latach 60., 70. mówiło się, że okres żywotności wielkiej płyty wynosi 30 lat. Potem, w trakcie kolejnych lat, okazało się, że one są w dobrym stanie. Wydłużono bezpieczny okres eksploatacji do 50 lat. My nie robimy żadych ekspertyz w tym zakresie, poza normalnymi działaniami wynikającymi z prawa budowlanego. To są doroczne przeglądy ogólne i 5-letnie szczegółowe przeglądy. Są prowadzone książki obiektów budowlanych. Poza jednym przypadkiem, jaki mieliśmy na ulicy Westerplatte, gdzie odpadła płyta zewnętrzna, nie mieliśmy przypadków, które by mówiły, że wielka płyta jest niebezpiecza - podkreśla Kazmierz Kępowicz, zastępca prezesa Tarnowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej.
Mieszkańcy tarnowskich osiedli z tak zwanej wielkiej płyty także śpią spokojnie. Mimo że pierwotnie planowany 30-letni okres wytrzymałości betonowych prefabrykatów, z których zbudowane są ich bloki dawno już upłynął, nie obawiają się o własne życie i zdrowie. "Czego mam się bać? Są popękane ściany, ale strachu nie ma. To wytrzyma dłużej. Ja tu mieszkam 40 lat i nic się nie dzieje" - podkreślają tarnowanie.
W całej Polsce ruszają właśnie badania ekspertów budowlanych, które mają odpowiedzieć na pytanie o ile można, bez narażania życia mieszkańców, przedłużyć żywotność wielkiej płyty.
Ile w Tarnowie jest bloków zbudowanych z wielkiej płyty?
Nie wszystkie spółdzielnie prowadzą wykaz bloków z podziałem na wielką płytę i pozostałe. W największej z nich - Tarnowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej - takich budynków jest 173, z czego 38 to wieżowce.
Spółdzielnia Jaskółka - 36 takich budynków
Pozostałe spółdzielnie i wspólnoty od 1 sztuki (na przykład wspólnota na Zielonym) po kilka (na przykład wspólnota na Skowronków).
Nie wszystkie spółdzielnie posiadają dokładne dane. Spisów bloków z wielkiej płyty w ogóle nie prowadzi Miejski Zarząd Budynków. Dlatego można końcową liczbę podać jedynie szacunkowo.Jest to około 250 takich bloków i wieżowców.
Osiedla
W Tarnowie wielka płyta króluje na tak zwanych "falklandach", czyli Osiedlu Jasna II. Jest to wybudowane na przełomie lat 70. i 80. ogromne osiedle w północnej części miasta. Pierwsze skojarzenie z wojną o Falklandy-Malwiny jest właściwe. Największe "zasiedlanie" tego terenu miało miejsce właśnie w czasach, gdy trwał konflikt o wyspy na odległym końcu świata. Dla wielu nowych mieszkańców Jasnej II - niemal księżycowy krajobraz nowo budowanego osiedla, oznaczał właśnie ów koniec świata... takie tarnowskie "falklandy", skąd wszędzie było daleko.
Wielka płyta jest też obecna między innymi na osiedlu Zielonym, osiedlu Legionów Henryka Dąbrowskiego, XXV lecia PRL, ulicy Lwowskiej, Skowronków.
Ile osób mieszka w takich blokach?
Tu też musimy oprzeć się na szacunkach. Jest to więcej niż połowa mieszkańców Tarnowa, czyli około 60 tysiecy ludzi.
Ceny mieszkań
Mieszkania w tarnowskiej wielkiej płycie to zwykle M3 lub M4 (48-60 m2). Ceny uzależnione są od tego, w której spółdzielni jest mieszkanie. Zdecudowanie najtańsze mieszkania są w zasobach TSM-u, ze względu na wyższe niż w innych spółdzielniach opłaty miesięczne. Trzypokojowe mieszkanie można kupić nawet od 140 tysięcy złotych.
Co najmniej kilkanaście tysięcy złotych więcej kosztuje wielka płyta z zasobu innych spółdzielni mieszkaniowych, ale ceny powyżej 200 tysięcy złotych raczej się nie zdarzają, nawet przy wyremontowanych, komfortowo wyposażonych mieszkaniach.
(Marcin Golec/ko)
