Festiwal Opera Rara nieodmiennie budzi emocje. Łączy skrajności, konfrontuje romantyzm i barok, odważnie zestawia współczesne, awangardowe estetyki z brzmieniami sprzed wieków. Opera Rara Kraków — festiwal oper zapomnianych, niezwykłych, niesłusznie przeoczonych, organizowany jest w Krakowie przez dyrektora Jana Tomasza Adamusa, kuratorkę artystyczną Marzenę Lubaszkę zespół Capella Cracoviensis. A my przyznajemy naszą nagrodę za jego "nieustający rozwój" i "dojrzałą koncepcję kuratorską".
Posłuchaj, jak głosowali jurorzy
Festiwal Opera Rara nieodmiennie budzi emocje. Łączy skrajności, konfrontuje romantyzm i barok, odważnie zestawia współczesne, awangardowe estetyki z brzmieniami sprzed wieków. Opera Rara Kraków — festiwal oper zapomnianych, niezwykłych, niesłusznie przeoczonych, organizowany jest w Krakowie przez dyrektora Jana Tomasza Adamusa, kuratorkę artystyczną Marzenę Lubaszkę zespół Capella Cracoviensis. A my przyznajemy naszą nagrodą za jego "nieustający rozwój" i "dojrzałą koncepcję kuratorską".
Debiuty i powroty: Bostridge, Anderszewski, Jaroussky, Tomaszewski. Przed nami Opera Rara 2025.
- Festiwal Opera Rara doceniamy od lat, ale mam wrażenie, że z roku na rok chodzę na festiwalowe wydarzenia z coraz większą przyjemnością. I to nie tylko na spektakle, zawsze bardzo oryginalne, inspirujące, ale też na koncerty, absolutnie wyjątkowe - mówiła w audycji Magdalena Huzarska-Szumiec. A Krzysztof Glondys dodawał: "Na tym festiwalu nurt performatywny, teatralny przeplata się z nurtem stricte muzycznym. W tym roku chciałbym docenić przede wszystkim dwa przedstawienia: pierwsze, w reżyserii Cezarego Tomaszewskiego ("Fairy Queen" wg. Purcella"), drugie, zat. "Elegie" w reżyserii Krystiana Lady. Obaj reżyserzy są stałymi gośćmi festiwalu Opera Rara, i obaj czynnie i przekonująco współtworzą nurt teatralny w obrębie festiwalu. O ile na początku to były opery mniej lub bardziej konwencjonalne, teraz program zaczyna zmierzać w stronę zupełnie nowej formy, gdzie w bardzo szczególny sposó elementy muzyczne, scenograficzne i ściśle performatywne zaczynają się z sobą łączyć i nawiązuje się pomiędzy nimi bardzo interesująca korespondencja".
Opera Rara Kraków 2025 to aż 12 wydarzeń: 6 przedstawień, 4 koncertowe wykonania oper i 2 recitale.
W salach koncertowych i teatrach Krakowa usłyszeliśmy cztery operowe tytuły: młodzieńcze dzieło Mozarta „Mitridate”, „Alcestę” Lully’ego, „Dardanusa” Rameau i „The Fairy Queen”, czyli „Królową wróżek” Purcella. Oprócz tego, spektakl „Elegia. Brahms” oraz recitale legendarnych artystów: tenor Ian Bostridge wystąpił z pianistą Piotrem Anderszewskim, a Matthias Goerne z Bernadette Bartos.
W „Mitridate” Mozarta jako dyrygent stanął przed Capellą Cracoviensis, znany doskonale krakowskiej publiczności jako wybitny kontratenor, Philippe Jaroussky. „Alcestę” wykonali uznani specjaliści w tym repertuarze: zespół Les Épopées kierowany przez Stéphane’a Fugeta, a w obsadzie znalazły się się takie gwiazdy barokowej opery jak Claire Lefilliâtre i Cyril Auvity. „Dardanus” połączył siły międzynarodowe. Zaśpiewali Antonin Rondepierre, Sophie Junker i Tomáš Král, jak i polscy śpiewacy: Jarosław Kitala, Anna Zawisza, Sylwia Olszyńska, Sebastian Szumski i Bartosz Gorzkowski. Całość poprowadził Marcin Świątkiewicz.
"Gdy opera, zwłaszcza ta barokowa, zjawia się na scenie w pełnej krasie, dzieją się cuda i tak właśnie było w Łaźni Nowej, do której Cezary Tomaszewski zaprosił nas, żebyśmy przeżyli poruszające trzy godziny w świecie Henry'ego Purcella i jego THE FAIRY QUEEN" - napisał o kolejnym festiwalowym wydarzeniu Tomasz Domagała. Muzyczne kierownictwo spektaklu objęła Ana Liz Ojeda Hernandez, chilijska skrzypaczka od lat współpracująca z czołowymi europejskimi zespołami muzyki dawnej, takimi jak Accademia Bizantina.
Punktem wyjścia dla przedstawienia „Elegia. Brahms.” w reżyserii Krystiana Lady były cztery kompozycje na chór i orkiestrę Johannesa Brahmsa („Alt-Rhapsodie”, „Schicksalslied”, „Gesang der Parzen”, „Nänie”). W bardzo współczesnej, minimalistycznej, ale sugestywnej formie spektaklu reżyserowi udało się dotknąć tematów najistotniejszych: naszej odpowiedzialności za świat, lęku przed śmiercią, roli i miejsca osób, pomijanych przez historię.
%gallery_3675657%
- Sięgasz po Brahmsa, po romantyczną konwencję, ale mam wrażenie, że od dawna tworzysz sztukę po prostu zaangażowaną? - pytała reżysera Justyna Nowicka.
- Tak. I się bardzo często zastanawiam się, czym jest sztuka w dzisiejszych czasach? Co to znaczy, że wystawiamy kolejną na przykład "Traviatę"? I dlaczego wybieramy takie, a nie inne tytuły, albo kompozytorów, wiedząc co się dzieje na świecie wokół nas. Uważam, że sztuka nie powinna w dzisiejszych czasach oferować eskapizmu, bo obawiam się, że to doprowadzi nas do jakiejś totalnej zagłady. Jeżeli teraz zamkniemy oczy i uszy na to, co się dzieje na świecie
- mówi Krystian Lada
Czyli opera, jako miejsce, gdzie rozmawia się sprawach ważnych dla współczesności?
Uważam, że sztuka współczesna właśnie taka powinna być. Albo nawet, że powinna być aktywizmem i krzyczeć. Dlatego myśląc o tym Brahmsie, zastanawiałem się, czy to się obroni, czy to nie jest zbyt poważne. I muszę powiedzieć, że po tym kilkumiesięcznym byciu z Brahmsem i z tymi tekstami, mam wrażenie, że właśnie to jest nam potrzebne, a wyzwaniem naszych czasów jest to, żebyśmy znowu się nauczyli czytania złożonych, skomplikowanych, wielowarstwowych tekstów. I że to jest trochę wbrew naszym czasom, bo wszyscy, wszędzie mówią, że trzeba prościej, że trzeba jednowymiarowo. Niekoniecznie! Jan Tomasz Adamus, dyrektor festiwalu Opera Rara jest, że tak powiem, papieżem tego ruchu, ruchu odważnego wchodzenia w skomplikowaną naturę rzeczywistości.
