Pięć osób: prof. Mieczysław Tomaszewski, prof. Mieczysław Chorąży, Jan Krzysztof Kelus, Adam Bujak i Zofia Teliga-Mertens zostało odznaczonych Orderem Orła Białego przez prezydenta Andrzeja Dudę. Prezydent wręczył odznaczenia w środę podczas uroczystości Święta Trzeciego Maja na Zamku Królewskim w Warszawie.
Posłuchaj wypowiedzi
W uznaniu znamienitych zasług w działalności na rzecz rozwoju i popularyzowania kultury chrześcijańskiej - Orderem Orła Białego prezydent Andrzej Duda odznaczył krakowskiego artystę fotografika Adama Bujaka.
To pańska wielka zasługa dla Rzeczpospolitej; te dziesięciolecia pracy z aparatem w ręku, te tysiące pięknie uchwyconych chwil. To jest właśnie budowanie naszej historii - mówił prezydent Andrzej Duda zwracając się do fotografika Adama Bujaka, jednej z osób odznaczonych Orderem Orła Białego.
"Pan jest wielkim dokumentalistą Polski. Wielkim, a niezwykle skromnym. (...) To jest właśnie budowanie naszej historii, poprzez utrwalanie tego, co ważne. Po to, żeby za lat 10, 20, 100, 200 następne pokolenia także mogły to zobaczyć" - mówił prezydent.
Zaznaczył, że przyglądanie się pracy Bujaka jest trudne, ponieważ odznaczony fotograf ma niezwykły dar - "obserwuje rzeczywistość, a nie ingeruje w nią w żaden sposób". "Pan jest tym, który przedstawia i tym, który zostawia niezwykłe świadectwa, zapierające dech w piersiach. Najważniejsze dla nas wydarzenia z historii ostatnich dziesięcioleci, najważniejszych dla nas ludzi, najważniejszych miejsc dla Polski, dla naszej historii, dla naszej kultury, dla naszego świata" - dodał.
Prezydent podkreślił, że ta praca to "wielka służba dla Rzeczpospolitej i rozsławianie jej na świecie". "Ile razy kupowaliśmy albumy fotograficzne obrazujące Polskę i obrazujące historię naszych dziejów i ważne miejsca, po to, by podarować jej znajomym gościom z zagranicy. Po to żeby wyjeżdżając z naszego kraju albo jadąc do nich zawieźć im obraz Polski, który zostanie i na który patrząc będą mogli sobie wyrabiać opinie, zdanie o naszym kraju" - zaznaczył prezydent Duda.
"To pańska wielka zasługa dla Rzeczpospolitej, te dziesięciolecia pracy z aparatem w ręku. Te tysiące pięknie uchwyconych chwil; czasu spędzonego na mozolnym dokumentowaniu tego, co dla nas najważniejsze" - wskazał.
Adam Bujak jest polskim artystą fotografikiem, laureatem wielu nagród krajowych i międzynarodowych. Przez ponad 40 lat uwieczniał na zdjęciach życie Karola Wojtyły - najpierw jako biskupa, arcybiskupa, kardynała, a potem jako papieża Jana Pawła II, przez co nazywany jest "fotografem papieskim". Jest także autorem albumów poświęconych polskiej architekturze i historii.
Drugi z krakowian, Mieczysław Aleksander Tomaszewski otrzymał Order Orła Białego "w uznaniu znamienitych zasług w działalności na rzecz rozwoju i upowszechniania polskiej kultury muzycznej, za osiągnięcia w pracy naukowej, artystycznej i twórczej".
Wielki piewco polskiej muzyki, ogromnie za to dziękuję, że odkrywał pan dla nas to, co w skarbnicy twórczości naszych kompozytorów najważniejsze - powiedział w środę prezydent Andrzej Duda podczas uroczystości wręczenia odznaczeń państwowych, zwracając się do prof. Mieczysława Tomaszewskiego.
Prezydent podczas uroczystości podziękował odznaczonemu prof. Mieczysławowi Tomaszewskiemu. "Wielki piewco polskiej muzyki" - mówił prezydent - "ogromnie za to dziękuję, że pan profesor przez wszystkie lata swojej służby dla Rzeczypospolitej, dla polskiej kultury odkrywał dla nas to, co w skarbnicy twórczości naszych kompozytorów najważniejsze, to, co pokazuje, że oni są naszymi kompozytorami".
"Tak, jak polskość w niezwykły sposób potrafi pan ukazywać w twórczości Fryderyka Chopina. Fryderyka Chopina, który w jakimś sensie jest naukową miłością życia pana profesora, ale to przecież nie tylko Chopin, to także kompozytorzy nam współcześni, to twórczość Krzysztofa Pendereckiego i innych, którą pan profesor analizuje od strony naukowej, prezentuje, interpretuje, wyjaśnia w niezwykły sposób" - mówił prezydent.
Duda dziękował za "dziesięciolecia pracy dla Rzeczpospolitej" i "za budowanie skarbnicy polskiej kultury, za niezłomność w tym zakresie". "To setki wychowanych młodych naukowców, młodych ludzi, muzyków, muzykologów, którzy dzisiaj budują polską naukę i polską kulturę" - podkreślał.
"Nie można nie wspomnieć tego, że w 1939 roku na ochotnika zgłosił się pan profesor, by bronić ojczyznę, jako bardzo młody chłopak" - dodał prezydent.
"Cieszę się, że dzisiaj, Polska może w ten symboliczny sposób za wszystkie lata służby dla Rzeczpospolitej i polskiego społeczeństwa (...), podziękować" - podsumował.
Przyjmujemy to odznaczenie z radością, z pokorą i z dumą zarazem - mówił w środę prof. Mieczysław Tomaszewski, zabierając głos w imieniu odznaczonych w środę przez prezydenta Andrzeja Dudę Orderem Orła Białego.
"Przyjmujemy (odznaczenia) z radością, z pokorą i z dumą zarazem. Przyjmujemy je w dniu szczególnym, w dniu jednego z świąt w polskiej tradycji najpiękniejszych" - powiedział prof. Tomaszewski podczas uroczystości na Zamku Królewskim w Warszawie.
Jak mówił, w czasach Sejmu Czteroletniego, konstytucji 3 maja, nie obawiano się słów wielkich, wzniosłych. "Dywizją naczelną ludzi aktywnych było horacjańskie +dulce et decorum est pro patria mori+, czyli +słodko i zaszczytnie jest umrzeć za ojczyznę+ poszerzone niebawem o +pro patria labor+ o pracę, działalność, twórczość z myślą i na rzecz ojczyzny" - podkreślił profesor.
"Jesteśmy szczęśliwi, że dane nam było w jakimś stopniu, w jakiejś dziedzinie próbować spełnić ten ideał ówczesny. Spełnić poprzez własne życie i poprzez przekazywanie ideałów pokoleniom następnym" - mówił prof. Tomaszewski.
"W dniu dzisiejszym chciałoby się zaintonować śpiew, który był niegdyś powszechny później zakazany, a dzisiaj wracający do naszej rzeczywistości (...). Chciałbym go zaintonować, przypomnieć: +Witaj majowa jutrzenko, świeć naszej polskiej krainie. Chciałbym dodać może nie tylko od siebie: +świeć naszej dobrej zmianie+" - powiedział profesor.
Order Orła Białego to najstarsze i najwyższe odznaczenie Rzeczypospolitej Polskiej, nadawane za duże zasługi cywilne i wojskowe dla kraju. Otrzymują go najwybitniejsi Polacy oraz najwyżsi rangą przedstawiciele państw obcych. Przyznaje go prezydent RP.
Order noszony jest na wstędze błękitnej przewieszonej przez lewe ramię do prawego boku. Gwiazdę Orderu, niegdyś haftowaną, nosi się na lewej piersi.
Oznaczenie ustanowił król August II Mocny 1 listopada 1705 r., a przestało być nadawane po III rozbiorze Polski. Order ustanowiono ponownie w 1807 r., jako najwyższe odznaczenie Księstwa Warszawskiego i później kongresowego Królestwa Polskiego. Po upadku powstania listopadowego w 1831 r. wraz z Orderem Świętego Stanisława i Orderem Virtuti Militari został zniesiony jako order Królestwa Polskiego.
Ukazem cara został ustanowiony Cesarski i Królewski Order Orła Białego, nadawany przez carów w latach 1831-1917 r. Odnowił go Sejm Rzeczypospolitej w 1921 r. jako najwyższe odznaczenie państwowe. W 1992 r. go restytuowano. Pierwszymi osobami, które otrzymały go z rąk prezydenta Lecha Wałęsy w 1993 r. byli Jan Paweł II (papież odebrał swój order dopiero w czasie pielgrzymki do kraju 22 maja 1995) i król Szwecji Karol XVI Gustaw.
wszystkie zdjęcia:PAP/Leszek Szymański
PAP/bp
