Średniowieczne przedmioty, fragmenty ceramiki, kości zwierząt, łuski z okresu I wojny światowej i zapalnik do pocisku szrapnelowego, to niektóre eksponaty z nowej wystawy w Centrum Edukacji Lotniczej Kraków Airport. Wszystkie prezentowane przedmioty próbowano wywieźć drogą lotniczą.
Jak zaznaczył prezes krakowskiego lotniska, Łukasz Strutyński, otwarta w poniedziałek ekspozycja „Ochrona dóbr kultury i zabytków w przewozie lotniczym” pokazuje, jak wygląda ochrona zabytków w praktyce – zwłaszcza wtedy, gdy przedmiot przekracza granicę drogą lotniczą.
- Chcemy rozmawiać o tym, jak rozpoznawać dobra kultury, jakie przepisy regulują ich przewóz i co zrobić, aby przewieźć je przez granicę zgodnie z prawem. Zależy nam, aby pasażerowie byli świadomi, że nieznajomość przepisów może prowadzić do poważnych konsekwencji, nawet jeśli nie mają złych intencji – wskazał prezes Kraków Airport.
Odwiedzający wystawę poznają zasady przewozu dóbr kultury przez granicę, dowiedzą się, kiedy potrzebne jest pozwolenie na wywóz zabytku, a także zobaczą, w jaki sposób służby mogą wykrywać ukryte przedmioty podczas kontroli bagażu.
Wśród eksponatów znajdują się m.in. obiekty zabezpieczone w związku ze sprawą dotyczącą nielegalnych poszukiwań zabytków w okolicach Krakowa, udostępnione przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Krakowie. To m.in. średniowieczne przedmioty, fragmenty ceramiki i kości zwierząt, a także obiekty związane z I wojną światową – zużyte łuski, kule armatnie oraz zapalnik czasowy do pocisku szrapnelowego.
Pokazano także historię przedmiotów, które zaginęły w wyniku konfliktów zbrojnych, oraz informacje o odzyskiwaniu utraconych dóbr kultury. Reprodukcje wybranych dzieł i dokumentów uzupełniają część poświęconą procedurom administracyjnym oraz bezpiecznemu transportowi dzieł sztuki.
Jednym z elementów ekspozycji są także materiały pokazujące możliwości współczesnej kontroli lotniskowej, w tym wykorzystanie skanerów RTG i tomografów komputerowych. Wystawa przedstawia również przykłady ujawnionych prób nielegalnego przewozu dóbr kultury oraz wyjaśnia, jakie znaczenie dla ochrony dziedzictwa mają współpraca i wymiana informacji pomiędzy służbami, muzeami i instytucjami konserwatorskimi.
- Chcemy, aby wystawa pokazywała, że ochrona zabytków to nie tylko zadanie ekspertów i służb, ale także kwestia świadomości każdego podróżnego. Znajomość obowiązujących zasad pozwala bezpiecznie i legalnie przewozić wartościowe obiekty, a jednocześnie pomaga chronić dziedzictwo, które jest częścią naszej wspólnej historii – zaznaczył Daniel Dziob, kierownik Centrum Edukacji Lotniczej Kraków Airport.
Utworzone w październiku 2017 r. krakowskie Centrum Edukacji Lotniczej jest jedyną taką placówką w Polsce, zlokalizowaną przy lotnisku. Urządzono je w dawnym terminalu krajowym. CEL zajmuje się edukacją i popularyzację wiedzy i realizuje autorski program przybliżający zasady funkcjonowania portu lotniczego i jego organizację. Centrum rozpowszechnia też informacje o zasadach bezpiecznej podróży czy konwencji waszyngtońskiej (CITES), ograniczającej transgraniczny handel różnymi gatunkami roślin i zwierząt oraz wytworzonymi z nich produktami.
Kraków Airport jest drugim lotniskiem w Polsce pod względem liczby obsługiwanych pasażerów i największym portem regionalnym. W zeszłym roku skorzystała z niego rekordowa liczba ponad 13,2 mln osób.
