Sobota, 21 lis 6 °C Jakość powietrza: Bardzo dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Wystawa, która pokazuje siłę sztuki. Prace Mariana Ruzamskiego w Pałacu Sztuki w Krakowie

Sztuki jest w stanie przywrócić nadzieję. Jest w stanie sprawić, że człowiek może przeżyć największe okropieństwo na tej ziemi

Marian Ruzamski (1889–1945),  malarz związany z międzywojennym środowiskiem artystycznym. Studiował na Akademia Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie. Jego dorobek przez dekady pozostawał na marginesie historii sztuki; wystawa przywraca go w szerokim kontekście — od prac przedwojennych po realizacje związane z doświadczeniem obozowym. Aresztowany przez Niemców w 1943 roku, deportowany do KL Auschwitz, a następnie do KL Bergen-Belsen, gdzie zmarł 8 marca 1945 roku. Jego prace — w tym „Teka oświęcimska” — należą do najważniejszych artystycznych świadectw Zagłady, tworzonych z perspektywy jej ofiary.

Wystawa w Pałacu Sztuki w Krakowie przygotowana we współpracy z Muzeum - Zamek Tarnowskich w Tarnobrzegu, Galerią Bunkier Sztuki.  Kuratorami wystawy są: Jürgen Joseph Kaumkötter, Tadeusz Zych.

Posłuchaj, co mówi prof. Jan Zych w rozmowie z Marzeną Florkowską

Siła sztuki

Wystawa pokazuje nie tylko artystę jako człowieka, niezwykłego człowieka, ale dla mnie ta wystawa pokazuje siłę sztuki - mówi w rozmowie z Marzena Florkowską prof. Jan Zych. Sztuki, która jest w stanie przywrócić nadzieję.  Sprawić, że człowiek może przeżyć największe okropieństwo na tej ziemi, jakim był obóz koncentracyjny, a wcześniej doświadczenia rewolucji bolszewickiej.

Ale równocześnie sztuka pokazuje swoją siłę nie tylko w stosunku do człowieka, ale dla mnie niezwykła jest historia prac, szczególnie tych z Auschwitz. Prac, które Ruzamski traktował jako rzeczywiście dowód tego, co przeżył i miał świadomość tego, jak te prace robione z należeniem życia w Auschwitz są ważne. Pod swoim obozowym drelichem trzymał tę teczkę oświęcimską, przeżył z tymi pracami słynny Marsz Śmierci.

Te prace, wiedząc, że już prawdopodobnie są to ostatnie chwile jego życia, przekazał swojemu współwięźniowi, adwokatowi paryskiemu, z intencją, żeby trafiły do ukochanej kobiety Ruzamskiego, jego muzy, pani Janiny Pawlasowej w Tarnobrzegu. I tak też się stało. Dziś one znajdują się w Muzeum w Auschwitz.

To pokazuje siłę sztuki, która nie tylko ocala człowieka, ale siłę sztuki, która jest w stanie zaświadczyć o prawdzie. Miłosz powiedział, że poeta pamięta. Odnosząc się do tych słów, ja bym powiedział, że nie tylko poeta, również i artysta, malarz pamięta i w tej sztuce, szczególnie w tych pracach z Auschwitz zawarta jest pamięć. W tym widzę największą siłę sztuki Mariana Ruzamskiego.

Niezwykła relacja artysty i kuratora

Zainteresowałem się Ruzamskim, dlatego, że pochodzę z Tarnobrzega, a Ruzamski ostatnie lata swojego życia przed wojną związał z Tarnobrzegiem. Po czasie to miejsce zaczęło mieć mniejsze znaczenie, największe znaczenie nabrała świadomość, co stworzył. Przez 30 lat konsekwentnie tego Ruzamskiego z niebytu pamięci wydobywałem i dzisiaj w sposób symboliczny rzeczywiście Ruzamski wraca do Pałacu Sztuki, tu gdzie zakończyła się jego kariera artysty przed wojną.

A drugi aspekt dla mnie niesamowicie ważny to to, że na Ruzamskim sprawdziło się coś, co w Credo mówimy o świętych obcowaniach. Ja Ruzamskiego oczywiście nigdy w życiu nie spotkałem, spotkałem jego pracę, ale dzięki niemu spotkałem tylu wybitnych ludzi. To Ruzamski wprowadził mnie w świat sztuki współczesnej, zapoznał mnie z fantastycznymi ludźmi, chociażby z Marianem Turskim. Człowiek, którego nigdy nie znałem, który żył pół wieku przede mną, poprzez swoją sztukę i poprzez swoje dokonania wywarł na moje życie tak ogromne znaczenie i za to jestem mu niesamowicie wdzięczny.

Marian Turski - kurator obecny

Napisałem książkę o Marianie Ruzamskim i z bojaźnią i drżeniem poprosiłem Mariana Turskiego o to, żeby napisał wstęp, mając świadomość, że podobnie jak Ruzamski doświadczył piekła Auschwitz. Napisał tak cudowny, wspaniały wstęp do mojej książki, że w zasadzie można powiedzieć, że książka jest dodatkiem do tego, co Marian Turski napisał.

Marian Turski jest poniekąd, jeżeli tak można powiedzieć, tam z góry kuratorem i patronem tej wystawy.

Najpopularniejsze

  • Nagranie dziecka unikającego kul zamachowca. Prokuratura: wszystko wskazuje na to, że jest prawdziwe

    Jan Pająk

  • Rodzina zamachowca odebrała jego ciało

    Julia Kawa

  • Jak czują się policjanci ranni podczas zamachu w Krakowie? Są nowe informacje o ich zdrowiu

    Piotr Łęgowski

  • Groby pod wodą, ludzie się boją. Spór o cmentarz w Biadolinach Radłowskich

    Bartłomiej Maziarz

  • Duży pożar restauracji pod Krakowem. Nikomu nic się nie stało

    Marcin Koczyba

  • Dziewczynka cudem uniknęła kul podczas zamachu w Krakowie. Prawda czy produkt AI?

    Kamil Wszołek

Najnowsze

  • Żywa karmówka dla węża? Naukowiec o ciemnej stronie terrarystyki

  • Kraków czekał na to niemal 80 lat. Nowa filharmonia coraz bliżej

  • 25 lat troski o pamięć. Jubileuszowa gala „Ratujmy Sądeckie Nekropolie”

  • Tłumy pożegnały Izabelę Woźną, ofiarę zamachu w Krakowie. „Umiała dostrzegać piękno w zwyczajnych rzeczach”

  • Polska potrzebuje pomocy Ukrainy. Tylko tak może skutecznie chronić swoją przestrzeń powietrzną

  • Referendum, metro i spór ze Lwowem. Prof. Danel: Łukasz Gibała zderzył się z rzeczywistością