Sejm ustanowił rok 2027 Rokiem Kazimiery Bujwidowej – działaczki społecznej i jednej z najważniejszych postaci polskiego ruchu kobiecego przełomu XIX i XX wieku. Bujwidowa walczyła o dostęp kobiet do studiów, zabiegała o ich prawa wyborcze, a w Krakowie założyła pierwsze na ziemiach polskich gimnazjum żeńskie przygotowujące uczennice do matury i podjęcia studiów. W przyszłym roku przypada 160. rocznica jej urodzin.
Sejm zdecydował, że rok 2027 będzie Rokiem Kazimiery Bujwidowej. Przyjętą uchwałą uczcił pamięć działaczki społecznej i oświatowej, twórczyni pierwszego na ziemiach polskich gimnazjum żeńskiego przygotowującego młode kobiety do podjęcia studiów wyższych.
16 października 2027 roku przypada 160. rocznica jej urodzin.
Krakowianka
„To dzięki działalności kobiet takich jak Kazimiera Bujwidowa udało się zbudować fundamenty nowoczesnego społeczeństwa w Polsce. W efekcie ich walki po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku równouprawnienie wyborcze kobiet nie wzbudziło kontrowersji i Polki jako jedne z pierwszych kobiet w Europie mogły głosować i kandydować w wyborach” – czytamy w uchwale.
Za ustanowieniem roku 2027 Rokiem Kazimiery Bujwidowej głosowało 390 posłów, 23 było przeciw, a 11 wstrzymało się od głosu.
Urodzona w Warszawie w 1867 roku Kazimiera Bujwidowa (z domu Klimontowicz) ukończyła z bardzo dobrymi wynikami żeńską pensję i zdała egzamin nauczycielski. Na drodze do kariery naukowej stanęły przepisy, które na ziemiach polskich pod zaborami nie pozwalały kobietom studiować. Ze względu na trudną sytuację rodzinną nie mogła wyjechać na studia za granicę. Kształciła się dalej jako słuchaczka działającego w konspiracji Uniwersytetu Latającego.
Wraz z mężem, lekarzem i działaczem społecznym Odonem Bujwidem, przeniosła się do Krakowa.
Krakowianki, które zmieniają rzeczywistość. Wręczono nagrody im. Bujwidowej
Obywatele i obywatelki
Przez wiele lat walczyła o dostęp kobiet do uniwersytetów, a w Towarzystwie Szkół Ludowych zabiegała o edukację dzieci chłopskich i zakładała bezpłatne czytelnie dla ubogiej młodzieży. Dzięki jej staraniom w 1894 roku podania o przyjęcie na Uniwersytet Jagielloński złożyły pierwsze 54 kobiety, w tym Janina Kosmowska oraz Helena Skłodowska, siostra przyszłej noblistki.
Pod koniec tego samego roku władze austriackie zgodziły się dopuścić kobiety do studiów pod warunkiem spełnienia wymogów formalnych, w tym posiadania matury. Nie istniały jednak szkoły żeńskie, w których nauka kończyła się egzaminem maturalnym, dlatego niewiele kandydatek mogło spełnić te wymagania. Bujwidowa założyła więc pierwsze żeńskie gimnazjum, które kształciło uczennice według takiego samego programu jak szkoły męskie i przygotowywało je do matury.
Kazimiera Bujwidowa angażowała się również w walkę o reformę austriackiego szkolnictwa. Chciała, żeby szkoła wychowywała świadomych obywateli i obywatelki, a nie tylko poddanych habsburskiego cesarza. Domagała się wprowadzenia w Galicji obowiązkowych lekcji historii Polski oraz zajęć dotyczących zdrowia i higieny.
Symbol ruchu kobiecego w Polsce
Kiedy w 1905 roku w Królestwie Polskim i Rosji wybuchł strajk szkolny polskiej młodzieży, znalazła się wśród patronek Komitetu Młodzieży Krakowskiej. Komitet szukał noclegów dla ofiar prześladowań, wspierał je finansowo i organizował dla nich masowe egzaminy maturalne.
„Bujwidowa była jedną z najważniejszych postaci polskiego ruchu kobiecego, który pod koniec XIX wieku walczył o równe prawa kobiet i mężczyzn” – podkreślono w uchwale.
Organizowała demonstracje na rzecz praw wyborczych kobiet, pisała petycje do władz różnych szczebli, domagając się przyznania kobietom pełni praw politycznych. Zaangażowała się także w kampanię wyborczą Marii Dulębianki, pierwszej kobiety, która kandydowała do Sejmu Krajowego.
Podczas I wojny światowej Bujwidowa wraz z mężem i córkami prowadziła szpital dla żołnierzy Legionów i kierowała jednym z pierwszych zakładów produkujących szczepionki na ziemiach polskich. Po wojnie ze względów zdrowotnych wycofała się z życia publicznego. Zmarła 8 października 1932 roku.
