Na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie odbyła się we wtorek ekshumacja szczątków z grobu gen. Bronisława Kwiatkowskiego. Była to 18. ekshumacja przeprowadzona w związku ze śledztwem ws. katastrofy smoleńskiej. Dowódca Operacyjny Sił Zbrojnych gen. Bronisław Kwiatkowski, jeden z najbardziej doświadczonych polskich dowódców, zginął w katastrofie samolotu pod Smoleńskiem; miesiąc po katastrofie skończyłby 60 lat.
Gen. Bronisław Kwiatkowski (ur. w 1950 r.) służbę w wojsku rozpoczął 1969 r. w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Zmechanizowanych we Wrocławiu. Służył w Syrii i kilka razy Iraku. Od kwietnia 2007 r. był Dowódcą Operacyjnym Sił Zbrojnych, w maju generałem broni. 15 kwietnia 2010 r. wykonujący obowiązki Prezydenta RP marszałek Sejmu Bronisław Komorowski pośmiertne mianował go na stopień generała.
Kolejny etap ekshumacji rozpoczął się w połowie marca, po ponad dwóch miesiącach przerwy. W sumie w marcu ekshumowano sześć osób: 14 marca ekshumowano ciało z grobu sekretarza Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa Andrzeja Przewoźnika (według nieoficjalnych informacji jego tożsamość została potwierdzona), następnie z grobu Natalii Januszko. Kolejną ekshumację przeprowadzono w Żabnie k. Tarnowa z grobu Wojciecha Seweryna, potem we Wrocławiu - z grobu Aleksandry Natalli-Świat, a 28 marca w Warszawie, dotyczyła ona grobu mec. Stanisława Mikkego. 30 marca na warszawskich Powązkach Wojskowych ekshumowano ciało kolejnej ofiary; na prośbę rodziny prokuratura nie ujawniała, o czyj grób chodzi.
PK od początku informowała, że ekshumacja ciał ofiar katastrofy smoleńskiej jest niezbędna wobec popełnionych wcześniej błędów. Chodzi m.in. o możliwą zamianę ciał ofiar katastrofy z 10 kwietnia 2010 r. i nieprawidłowości w opisie stwierdzonych obrażeń w dokumentacji sporządzonej przez stronę rosyjską. Zlecone przez PK badania przeprowadza 14-osobowy międzynarodowy zespół ekspertów. Znajdą się w nim m.in. trzy osoby z Uniwersyteckiego Centrum Medycyny Sądowej w Lozannie-Genewie (Szwajcaria), jedna z uniwersytetu w Coimbra w Portugalii, oraz dwóch profesorów z Odense (Dania). Resztę zespołu tworzą eksperci z Krakowa, Warszawy, Lublina. Biegli przeprowadzają sekcje zwłok, tomografie, pobierają próbki do badań DNA, histopatologicznych, toksykologicznych i fizykochemicznych.
O planach ekshumowania ofiar katastrofy smoleńskiej PK poinformowała w czerwcu ubiegłego roku. Ekshumacje rozpoczęto w połowie listopada.
Do końca grudnia ubiegłego roku ekshumowano parę prezydencką Lecha i Marię Kaczyńskich, Stefana Melaka, Tomasza Mertę, Aleksandra Szczygłę, Edwarda Duchnowskiego, Janinę Natusiewicz-Mirer, Ewę Bąkowską, Dariusza Michałowskiego, Mariusza Handzlika i Piotra Nurowskiego. W trakcie tych ekshumacji potwierdzono jedną zamianę ciał - podsekretarza stanu w Kancelarii Prezydenta Lecha Kaczyńskiego Mariusza Handzlika i b. prezesa PKOI Piotra Nurowskiego.
W poniedziałek szef zespołu prokuratorów Marek Kuczyński poinformował, że podczas dotychczasowo przeprowadzonych ekshumacji – w 2016 i 2017 r. – stwierdzono dwa przypadki zamiany ciał ofiar katastrofy, a w 5 trumnach znaleziono fragmenty ciał innych osób. To nie pierwsza tego typu sytuacja; w latach 2011-12, na polecenie prokuratury wojskowej, która wówczas prowadziła śledztwo, ekshumowano dziewięć osób, w przypadku sześciu potwierdzono złożenie w niewłaściwych grobach.
Prokuratorzy zaplanowali, że w 2017 r. zostanie przeprowadzonych w sumie 46 ekshumacji, kolejne 26 ma być przeprowadzonych w 2018 r.
Decyzje o ekshumacjach spotkały się ze sprzeciwem części rodzin ofiar. Do Prokuratury Krajowej wpłynęły zażalenia, skargi i wnioski o uchylenie postanowień ws. ekshumacji. Prokuratura od początku stoi jednak na stanowisku, że przepisy Kodeksu postępowania karnego nie przewidują możliwości złożenia zażalenia na decyzję o ekshumacjach. W październiku 2016 r. ponad 200 osób, członków rodzin 17 ofiar, zaapelowało w liście otwartym o powstrzymanie ekshumacji ich bliskich.
W poniedziałek Sąd Okręgowy w Warszawie wydał postanowienie ws. skarg złożonych przez Pawła Deresza, Małgorzatę Rybicką, Ewę Solską, Krystynę Łuczka-Surówkę oraz Barbarę Dolniak na zapowiedź ekshumacji ciał ofiar. Postanowił zapytać Trybunał Konstytucyjny, czy brak w prawie możliwości zaskarżenia decyzji prokuratury o zarządzeniu ekshumacji jest zgodny z Konstytucją. Zwróci się też do prokuratury o przesunięcie na jak najdalszy termin ewentualnych ekshumacje, co do których zgłoszono zażalenia.
Okoliczności katastrofy smoleńskiej bada specjalny zespół prokuratorów Prokuratury Krajowej. W początkach kwietnia ubiegłego roku PK po sześciu latach przejęła śledztwo ws. katastrofy smoleńskiej od zlikwidowanej prokuratury wojskowej. Wcześniej Wojskowa Prokuratura Okręgowa w Warszawie postawiła zarzuty dwóm kontrolerom lotów ze Smoleńska (dotychczas nie zdołano im ich przedstawić) oraz dwóm oficerom rozwiązanego po katastrofie 36. Specjalnego Pułku Lotnictwa Transportowego, który zajmował się transportem najważniejszych osób w państwie.
10 kwietnia 2010 roku w Smoleńsku w katastrofie Tu-154M zginęło 96 osób, w tym prezydent Lech Kaczyński i jego małżonka.
(PAP/ko)
