Dynie, jesienne smaki, rękodzieło i warsztaty opanowały w niedzielę (13 września) Park Ratuszowy w Nowej Hucie. Trwa tam 14. Festiwal Zaklęte w Dyni. Impreza potrwa do godziny 18, a udział w niej jest bezpłatny.
O znaczeniu owocu od dawna hodowanego w Ameryce Południowej przypominają mieszkańcy Nowej Huty. Festiwalem Zaklęte w Dyni od 14 lat symbolicznie rozpoczynają sezon jesienny w tej części miasta.
Impreza przypomina również o tradycji hodowli dyń w tym rejonie, powszechnie kojarzonym z przemysłem. W programie znalazły się prezentacje rękodzieła, warsztaty edukacyjne i artystyczne, rodzinne gry i zabawy. Nie zabrakło strefy smakołyków dyniowych. Dla najmłodszych przygotowano strefę malucha z kącikiem sensorycznym, bańkami mydlanymi oraz czytaniem książki „Nowohuckie przygody Pana Dyni”, wydanej w 2019 r. z okazji 70. rocznicy Nowej Huty.
- Dynie wciąż są ważne dla Nowej Huty. Widzimy to po frekwencji festiwalowej. Myślę, że w imprezie uczestniczy co najmniej 1 tys. osób – mówi Paweł Kalina, kierownik Działu Imprez i Promocji Ośrodka Kultury Kraków-Nowa Huta, organizującego festiwal.
Kiedy budowano Nową Hutę, tereny wokół Kombinatu były wsiami, gdzie ważną rolę odgrywało rolnictwo. Paweł Kalina dodaje, że Branice (niegdyś wieś, dziś osiedle Nowej Huty) słynęły z uprawy dyń i dlatego to tam, w klubie Herkules należącym do Ośrodka Kultury Kraków-Nowa Huta, odbywały się pierwsze edycje Festiwalu Zaklęte w Dyni. Potem impreza została przeniesiona do centrum Nowej Huty.
- To jedna z bardziej popularnych imprez plenerowych w samym sercu Nowej Huty. Wracamy nią z wakacji, wchodzimy w jesień, zapraszamy na wydarzenia w naszych klubach. Podtrzymujemy też pamięć o rolniczym dziedzictwie wschodniej części Nowej Huty – przekonuje Weronika Ciągała z ośrodka kultury.
Jak wynika z informacji przygotowanej dla PAP przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW), Polska jest największym producentem dyni w UE. W 2025 roku zbiory dyni w Polsce wyniosły 435,77 tys. ton, co stanowiło 35 proc. unijnej produkcji (produkcja w UE wyniosła 1231,41 tys. ton). Produkcja osiągnęła w 2025 r. poziom 435,77 tys. ton, a szacunek na 2026 r. wynosi 480,13 tys. ton. Na eksport trafia jedynie ok. 1 proc. krajowej produkcji dyń. To dlatego, że – jak podał resort rolnictwa - prawie cała produkcja jest zagospodarowana na rynku krajowym.
Ministerstwo zauważyło, że w ciągu ostatniej dekady Polska notuje jeden z najszybszych wzrostów produkcji w Europie. Areał upraw zwiększył się z 1,1 tys. ha w 2014 r. do 9,3 tys. ha w 2024 r., a zbiory wzrosły ponad ośmiokrotnie – z 48 tys. ton do 383 tys. ton. Dynamika wzrostu w kolejnych dwóch latach jest kontynuowana. W 2025 r. powierzchnia upraw wyniosła niemal 10,5 tys. ha, a w 2026 – prawie 12 tys. ha.
W 2025 r. Polska eksportowała ponad 4,7 tys. ton dyń, czyli o ok. 300 ton więcej niż w 2024 r. Nasze dynie trafiają głównie do Włoch, Niemiec i na Słowację. Na eksporcie zarobiliśmy w 2025 r. niemal 3,2 mln euro, a w 2024 – ponad 4 mln euro. Import nieznacznie zmalał. W 2025 zakupiliśmy 2,9 tys. ton dyń o wartości niemal 3,6 mln euro, a w 2024 – 3 tys. ton o wartości prawie 3,3 mln euro. Importujemy głównie z Niemiec, Holandii i Hiszpanii.
