Sobota, 21 lis 7 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Oto „Gniady” - najnowszy nabytek Muzeum Lotnictwa Polskiego

Unikatowy specjalistyczny samolot do holowania szybowców Aviata GM-1 „Gniady” trafił do zbiorów Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie. Maszyna zaprojektowana przez polskich inżynierów nigdy nie weszła do seryjnej produkcji, powstały tylko dwa jej egzemplarze.

Aviata GM-1 „Gniady”/ Materiały Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.

Zuzanna Kaczorowska z Muzeum Lotnictwa Polskiego mówi, że samolot ten reprezentuje polską myśl techniczną, zapał konstruktorski i niesprzyjające warunki ekonomiczno-historyczne:

Kolejny ciekawy projekt, który zamiast wejść do produkcji seryjnej zatrzymał się na zaledwie dwóch wyprodukowanych egzemplarzach, Jeden z nich, zakupiony przez Muzeum od Aeroklubu Ziemi Piotrkowskiej już wkrótce zostanie udostępniony dla zwiedzających.

„Gniady” został zaprojektowany w latach 1988–1989 przez inż. Edwarda Margańskiego, jako specjalistyczny samolot do holowania szybowców. Projekt powstał z inicjatywy środowiska związanego z firmą Aviata i od początku miał być odpowiedzią na zapotrzebowanie aeroklubów na nowoczesny, wydajny holownik.

Budowa prototypu stała się możliwa dzięki wsparciu Komitetu Badań Naukowych. Samolot zmontowano w warszawskiej firmie Yalo (Zakład Napraw i Budowy Sprzętu Latającego i Pływającego).

Konstrukcja „Gniadego” była interesującym połączeniem istniejących już, sprawdzonych rozwiązań i nowatorskiego podejścia. Oprócz całkowicie nowego, zaprojektowanego od podstaw kadłuba wykorzystano m.in. skrzydła i usterzenie znane z samolotów PZL-110 „Koliber” / PZL-111 „Senior” oraz zespół napędowy oraz elementy podwozia z PZL-104 „Wilga”.

Bardzo dobre osiągi

Według specjalistów z krakowskiego muzeum, dzięki temu powstała maszyna o bardzo dobrych osiągach – szczególnie imponującej prędkości wznoszenia, kluczowej przy holowaniu szybowców. Projekt zakładał także dużą efektywność operacyjną oraz ograniczenie wpływu na środowisko.

Prototyp (SP-PBN) został oblatany 26 kwietnia 1995 roku przez Tadeusza Dunowskiego, ale w kolejnych latach projekt borykał się z problemami finansowymi. Badania i próby trwały do 2001 roku, jednak samolot nigdy nie wszedł do produkcji seryjnej.

Prezentowany w MLP egzemplarz to maszyna o wyjątkowo burzliwej historii. Samolot był wykorzystywany zgodnie ze swoim przeznaczeniem – jako holownik szybowców. Do sierpnia 2006 roku był regularnie eksploatowany, osiągając ponad 800 godzin nalotu. Następnie został wycofany z użytkowania i przez lata pozostawał zapomniany w warszawskim aeroklubie, gdzie uległ stopniowej degradacji i częściowej dekompletacji.

Jego los odmienił się dzięki pasji i determinacji członków Aeroklubu Ziemi Piotrkowskiej. To oni uratowali tę unikatową konstrukcję – samolot w częściach został przetransportowany do Piotrkowa Trybunalskiego i tam rozpoczął się żmudny proces odbudowy

– opowiada Kaczorowska.

Po wielu latach pracy mechaników i specjalistów 21 września 2021 r „Gniady” ponownie wzbił się w powietrze. Oblotu dokonał instruktor Waldek Wegner.

Najpopularniejsze

  • Nagranie dziecka unikającego kul zamachowca. Prokuratura: wszystko wskazuje na to, że jest prawdziwe

    Jan Pająk

  • Rodzina zamachowca odebrała jego ciało

    Julia Kawa

  • Jak czują się policjanci ranni podczas zamachu w Krakowie? Są nowe informacje o ich zdrowiu

    Piotr Łęgowski

  • Groby pod wodą, ludzie się boją. Spór o cmentarz w Biadolinach Radłowskich

    Bartłomiej Maziarz

  • Duży pożar restauracji pod Krakowem. Nikomu nic się nie stało

    Marcin Koczyba

  • Dziewczynka cudem uniknęła kul podczas zamachu w Krakowie. Prawda czy produkt AI?

    Kamil Wszołek

Najnowsze

  • Żywa karmówka dla węża? Naukowiec o ciemnej stronie terrarystyki

  • Kraków czekał na to niemal 80 lat. Nowa filharmonia coraz bliżej

  • 25 lat troski o pamięć. Jubileuszowa gala „Ratujmy Sądeckie Nekropolie”

  • Tłumy pożegnały Izabelę Woźną, ofiarę zamachu w Krakowie. „Umiała dostrzegać piękno w zwyczajnych rzeczach”

  • Polska potrzebuje pomocy Ukrainy. Tylko tak może skutecznie chronić swoją przestrzeń powietrzną

  • Referendum, metro i spór ze Lwowem. Prof. Danel: Łukasz Gibała zderzył się z rzeczywistością