Naukowcy z Krakowa i Durham w Wielkiej Brytanii opracowali miniaturowe narzędzie oparte na DNA służące do kontrolowania białek komórkowych. Według badaczy może ono pomóc w badaniu kluczowych w biologii białek i wspierać rozwój technologii bioinżynieryjnych.
Nad narzędziem pracowali naukowcy z Małopolskiego Centrum Biotechnologii UJ we współpracy z Durham University w Wielkiej Brytanii. Jak poinformował Uniwersytet Jagielloński, zespół badawczy stworzył pierścienie zbudowane z DNA, które mają zaledwie kilkadziesiąt nanometrów średnicy, czyli są setki tysięcy razy mniejsze od milimetra. Potrafią one „schwytać” nanodyski zawierające białka, umożliwiając ich analizę.
Rozwiązanie – wskazała uczelnia – może mieć szczególne znaczenie w medycynie. Jak wyjaśniono, błony komórkowe to tłuszczowe warstwy otaczające komórki. Białka w tych błonach pełnią rolę molekularnych „strażników”, kontrolując przepływ sygnałów i substancji do wnętrza komórki i na zewnątrz. Ze względu na swoją rolę, białka błonowe są celem ok. 60 proc. leków drobnocząsteczkowych – jednocześnie są one bardzo trudne do badania.
Według badaczy platforma może stać się nowym narzędziem do organizowania i badania białek błonowych, a w przyszłości wspierać budowę syntetycznych komórek oraz systemów dostarczających białka do docelowych błon z dużo większą precyzją.
Zespół stworzył także rozwiązanie, które umożliwia kontrolę orientacji pojedynczych białek w nanodyskach, co może stanowić ważny krok dla przyszłych zastosowań w obrazowaniu i bioinżynierii. W przypadku białek błonowych kierunek ich ustawienia decyduje o tym, jak przekazywane są sygnały i transportowane substancje.
„Dzięki możliwości manipulowania pojedynczymi białkami błonowymi możemy łatwiej tworzyć nowe nanomaszyny, które wykorzystują je w nowatorski sposób, zarówno w badaniach podstawowych, jak i w przyszłych zastosowaniach terapeutycznych” – podkreślił cytowany przez uniwersytet kierownik badań dr Piotr Stępień.
