W czwartą rocznicę pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę Konsulat Generalny Ukrainy w Krakowie przekazał Muzeum Banksy'ego fotografię muralu, który artysta wykonał w Irpieniu. To jedna z siedmiu prac, jakie Banksy stworzył w Ukrainie w geście wsparcia. W rozmowie z Justyną Nowicką, Valentyna Kuzmin, wicekonsul Ukrainy w Krakowie, tłumaczy, co dzieła artysty oznaczają dla walczącej Ukrainy i jak doświadczenie wojny wpływa na ukraińską sztukę.
Posłuchaj rozmowy Justyny Nowickiej z wicekonsul Valentyną Kuzmin
Solidarność poprzez sztukę
Valentyna Kuzmin mówi:
Kraków od początku pełnoskalowej inwazji stał się ważnym miejscem wsparcia dla uchodźców, centrum pomocy humanitarnej i miejscem debaty o odpowiedzialności świata kultury wobec wojny.
W 2022 roku brytyjski artysta Banksy odwiedził Ukrainę i stworzył siedem murali w pięciu miastach: Kijowie, Borodziance, Irpieniu, Hostomelu i Horence. Przyznał się do autorstwa i zamieścił nagranie w mediach społecznościowych jako gest wsparcia dla Ukrainy.
Wicekonsul dodaje, że gest był niezwykle ważny nie tylko w kontekście sztuki:
Pojawił się w zrujnowanych przez Rosję miastach i tym samym potwierdził, że to, co wydarzyło się w tych miejscach jest częścią historii świata, a nie tylko lokalną tragedią. I jego obecność skierowała uwagę globalnej opinii publicznej na społeczności, które doświadczyły okupacji i zniszczeń. Jego prace dodatkowo stały się wizualnym archiwum wojny.
"Przekształcenie rany w świadectwo"
Valentyna Kuzmin zwróciła uwagę na jeszcze jeden istotny symbol:
Graffiti Banksy'ego pokazały coś niezwykle istotnego - nawet w miejscu zniszczenia może pojawić się godność i jakiś sens. On nie zamalował ruin, włączył je w przekaz, który skierował do całego świata. Dziura po pocisku stała się częścią kompozycji.
Rozmówczyni przyznaje, ze doświadczenie wojny stało się jednym z kluczowych tematów ukraińskiej sztuki współczesnej:
Artyści dokumentują wojnę, pracują z pamięcią, traumą, doświadczeniem straty, ale także z motywem oporu oraz tożsamości narodowej. Powstają różne projekty fotograficzne, instalacje, performance oraz realizacje w obszarze sztuki cyfrowej.
- mówi Valentyna Kuzmin i dodaje, że wśród artystów jest wielu żołnierzy.
Symbol wdzięczności
Cztery lata po rozpoczęciu pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę fotografia muralu wykonanego w Irpieniu trafiła do Muzeum Banksy'ego w Krakowie.
Fotografia stanowi symboliczny dar miasta Irpień oraz Stowarzyszenia Odważnych, przekazany przez nasz Konsulat Generalny Ukrainy w Krakowie, jako wyraz wdzięczności za solidarność i wsparcie okazywane Ukrainie, a także, żeby zachować pamięć o wydarzeniach, które stały się częścią najnowszej historii narodu ukraińskiego.
Mural przedstawia gimnastyczkę w kołnierzu ortopedycznym stojącą nad wyrwą w ścianie, którą zostawił pocisk. Zdaniem rozmówczyni symbolizuje on Ukrainę:
Państwo doświadczone wojną, lecz trwające, zranione, ale niezłomne, zmuszone do zachowania równowagi w warunkach skrajnej destabilizacji, a mimo to konsekwentnie podążające naprzód.
W muzeum można także zobaczyć fotografie sześciu pozostałych prac, które artysta wykonał w Ukrainie.
