W Bibliotece Kraków na Osiedlu Bohaterów Września można oglądać wyjątkową wystawę lalek Barbie. To kolekcja Kamila Buratowskiego - uczestnika warsztatów terapii zajęciowej, który w dziesięć lat zgromadził 2 tysiące egzemplarzy.
Posłuchaj materiału Magdaleny Zbylut-Wiśniewskiej
Lalka Barbie, czyli najpopularniejsza lalka na świecie została zaprojektowana przez Ruth Handler w 1958 roku w Stanach Zjednoczonych - mówiła w audycji Przed Hejnałem Krystyna Reinfuss-Janusz z Muzeum Etnograficznego w Krakowie.
Premierowo Barbie została pokazana na targach zabawek w 1959 roku w Nowym Jorku. Postać ubrana w strój kąpielowy była dostępna w dwóch wersjach: jako blondynka i brunetka. Początkowo lalki produkowano w Japonii. W pierwszym roku zostało sprzedanych 350 tysięcy egzemplarzy.
"Barbie szybko stała się ikoną kultury i bardzo dużo zmieniła. Zmieniła postrzeganie roli lalki. Kiedyś lalka była do opiekowania się nią, a Barbie jest lalką do strojenia, ale przede wszystkim jest symbolem tego, że dziewczyny mogą wszystko" - zaznacza Anna Ozierańska z Muzeum Zabawek w Krynicy-Zdroju.
Superlalka to i superkształty, idealne wręcz. A to nie spodobało się feministkom, które dopatrywały w niej nadmiernej seksualizacji, a czasem także promowania anoreksji.
"Jako psycholog powiedziałabym, że lalka jest jakimś elementem kultury w różnych momentach i te lalki, które my dzisiaj mamy, nie są tak miękkie, jak kiedyś były, ale mają te wszystkie atrybuty kultury, w której żyjemy. Jeśli to jest kultura konsumpcyjna, to i lalka ma wszystkie jej elementy" - wyjaśnia Marta Białecka-Pikul, psycholog z Katedry Psychologii Poznawczej i Porównawczej Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Twórcy lalki na przestrzeni lat podejmowali wiele prób zmiany wizerunku Barbie. Wyprodukowano postać w hidżabie, a także postać w ciąży. Była także lalka ciemnoskóra, ale tutaj szybko pojawiły się zarzuty o promowanie rasizmu. Do nieudanych trzeba także zaliczyć produkcję lalki na wózku inwalidzkim, którą wycofano ze sprzedaży po tym, jak okazało się, że wózek nie mieści się w drzwiach żadnego z dostępnych domków dla lalek. Dobrym z kolei posunięciem było wypuszczenie serii Barbie plus size, a także Barbie opartych na wizerunkach kobiet, które zmieniły świat - aktywistek, artystek czy sportsmenek.
Galeria zdjęć
