Czy na dwóch akordeonach można zagrać muzykę napisaną na orkiestrę? Jak połączyć dźwięk z obrazem i co może się wydarzyć, gdy akordeonista improwizuje do filmu sprzed stu lat? Odpowiedzi przynosi Krakowski Festiwal Akordeonowy, który od 11 do 18 października zaprasza na koncerty, eksperymenty muzyczne i spotkania artystów.
W ósmej edycji nie zabraknie muzyki współczesnej, tanga, kameralnych interpretacji klasyki ani nowych kompozycji przygotowanych specjalnie na festiwal. Wśród wykonawców znajdą się między innymi Marcin Wyrostek, muzycy Filharmonii Śląskiej i artyści z zagranicy. O programie, który wymyka się gatunkowym podziałom, Wioletta Gawlik rozmawia z Bożeną Boba - Dygą, pomysłodawczynią i dyrektorką festiwalu.
Posłuchaj, co mówi Bożena Boba - Dyga:
Akordeon w nowych rolach. Od muzyki Szymanowskiego po improwizację do filmu niemego
Dwa akordeony i muzyka, która pierwotnie powstała na orkiestrę. Instrument kojarzony z tangiem, który wchodzi w dialog ze współczesną elektroniką. A do tego partytury tworzone przez studentów za pomocą obrazu i koncert, podczas którego muzycy improwizują do filmu niemego. Krakowski Festiwal Akordeonowy pokazuje, że możliwości tego instrumentu daleko wykraczają poza tradycyjne skojarzenia. Ósma edycja wydarzenia odbędzie się od 11 do 18 października w Krakowie i Nowym Sączu.
Klasyka, której nie spodziewamy się po akordeonie
Jednym z najważniejszych punktów programu będzie koncert finałowy z udziałem Marcina Wyrostka i kwintetu smyczkowego Filharmonii Śląskiej. Artysta znany szerokiej publiczności między innymi z programu „Mam talent!” zaprezentuje repertuar pokazujący inne oblicze jego instrumentu.
W programie znalazły się kompozycje Henryka Mikołaja Góreckiego, „Silver Concerto” Adama Wesołowskiego na akordeon, smyczki i multimedia oraz utwory Marcina Wyrostka. Finał będzie więc okazją, by usłyszeć akordeon w kontekście muzyki klasycznej i współczesnej, z dala od najczęściej przypisywanych mu stylistycznych etykiet.
Takie przekraczanie granic jest jedną z głównych idei festiwalu. Bożena Bobadyga, jego pomysłodawczyni i dyrektorka, podkreśla, że akordeon może odnaleźć się w niemal każdym składzie wykonawczym. Jego możliwości pokazują między innymi Maciej Zimka i Wiesław Ochwat, którzy na dwóch instrumentach wykonują utwory orkiestrowe, w tym „Harnasie” Karola Szymanowskiego.
Muzyka, którą się maluje
Festiwal nie ogranicza się do tradycyjnie rozumianych koncertów. W poniedziałek 12 października zaplanowano dzień intermedialny, w którym spotkają się muzyka, plastyka i improwizacja.
Podczas warsztatów „Plazyka” studenci będą tworzyć partytury graficzne, przekładając dźwięki na obrazy. Następnie muzycy podejmą improwizację do powstałych prac. Ich projekcje zostaną wyświetlone na ścianach przestrzeni Hevre na krakowskim Kazimierzu, tworząc wielowymiarowe widowisko łączące obraz i dźwięk.
Z tym nurtem festiwalu wiąże się również wystawa fotografii Krzysztofa Jamrozika „Zatrzymani w dźwiękach”. Artysta dokumentował kolejne edycje wydarzenia, a wybrane fotografie przypomną muzyków i chwile uchwycone podczas ich występów.
Nowe utwory i konkurs kompozytorski
Ważną częścią festiwalu jest wspieranie twórców, którzy poszukują nowych sposobów wykorzystania akordeonu. Dlatego także w tym roku odbędzie się koncert prawykonań, czyli prezentacji utworów po raz pierwszy wykonywanych publicznie.
Wśród wydarzeń znalazła się gala konkursu kompozytorskiego im. Adama Kaczyńskiego. Publiczność usłyszy między innymi nowe kompozycje na akordeon solo, duet akordeonowy oraz utwory łączące instrument z elektroniką i wideoartem. Jeden z projektów będzie inspirowany postacią Józefa Czapskiego.
Festiwal zaprasza również twórców filmowych do udziału w konkursie „Uchwyć to, co nieuchwytne”. Zadaniem uczestników jest przygotowanie filmów do wybranych utworów akordeonowych. Podczas festiwalowej gali zostaną pokazane prace finalistów, a następnie Konrad Ligas zaimprowizuje muzykę do niemego filmu „Furman śmierci” z 1921 roku.
Od tanga po Bacha i Vivaldiego
W programie nie zabraknie również repertuaru, z którym akordeon bywa tradycyjnie kojarzony. Podczas koncertu poświęconego tangu wystąpi argentyński muzyk Caramelo Delgado, grający na bandoneonie, oraz francuski flecista Frank Maskillier. Wydarzenie odbędzie się w Pałacu Biskupa Erazma Ciołka, oddziale Muzeum Narodowego w Krakowie.
Inny zestaw brzmień przyniesie koncert kameralny w kościele św. Marcina przy ulicy Grodzkiej. Akordeon i wiolonczela zabrzmią tam w repertuarze obejmującym utwory między innymi Bacha, Vivaldiego, Schuberta, Saint-Saënsa, Ravela i Piazzolli.
Z kolei koncert inauguracyjny w Auli Florianka Akademii Muzycznej połączy śpiew z akordeonem. Wystąpią mezzosopranistka Magdalena Kulik i bas Piotr Lempa, którym towarzyszyć będą Maciej Zimka i Wiesław Ochwat. W programie znajdą się pieśni Karola Szymanowskiego oraz „Harnasie” w aranżacji na duet akordeonowy.
Festiwal, który wychodzi poza salę koncertową
Organizatorzy chcą, by muzyka docierała do odbiorców w różnym wieku i w różnych przestrzeniach. Dlatego wydarzenia odbywają się w wielu miejscach Krakowa, a część programu zaplanowano również w Nowym Sączu.
W sobotę 17 października w Sądeckim Parku Etnograficznym i Miasteczku Galicyjskim odbędą się warsztaty dla dzieci i młodzieży, koncerty oraz prezentacja prac studentów powstałych podczas dnia intermedialnego. Wystąpią między innymi włoscy muzycy Giorgio Matteoli i Pietro Pardino, a także klarnecista Cornel Wollak i akordeonista Krzysztof Madyda.
W Krakowie zaplanowano ponadto akordeonowe jam session w klubie Brokat Forum. To propozycja dla tych, którzy chcą zobaczyć instrument w bardziej spontanicznej odsłonie.
Muzyka jako przestrzeń spotkania
Krakowski Festiwal Akordeonowy powstał z fascynacji instrumentem i chęci pokazania jego nieoczywistych możliwości. Pierwsza edycja odbyła się w 2011 roku i trwała zaledwie dwa dni. Dziś wydarzenie obejmuje osiem dni programu, gromadzi artystów z Polski i zagranicy oraz współpracuje z różnymi ośrodkami muzycznymi.
Dla Bożeny Bobadygi równie ważne jak repertuar są relacje między wykonawcami. Festiwal ma łączyć doświadczonych muzyków z młodymi talentami, umożliwiać wymianę doświadczeń i tworzyć okazje do bezpośrednich spotkań z publicznością.
Ósma edycja potrwa od 11 do 18 października 2026 roku. Wszystkie koncerty są bezpłatne, ale na niektóre wydarzenia obowiązują wcześniejsze zapisy ze względu na ograniczoną liczbę miejsc. Szczegółowy program i informacje o rezerwacjach publikuje organizator na stronie festiwalu.
