Znany krakowski etnobotanik ma oryginalny pomysł na uczczenie setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Piotr Klepacki proponuje stworzenie z tej okazji nowej ścieżki zwiedzania w Muzeum Ogrodu Botanicznego w Krakowie. Chce on dzięki niej podkreślić osiągnięcia polskich badaczy. Jednym z nich mógłby być Marian Raciborski - geograf roślin i paleobotanik, który w XIX wieku na wyspie Jawa odkrył wiele nowych gatunków pasożytniczych grzybów. W tym czasie trawiły one trzcinę cukrową i tytoń, powodując w ówczesnej holenderskiej kolonii olbrzymie straty. Raciborski, który dokładnie je zbadał i opisał, postanowił nadać im nazwy, inspirując się lekturą Słowackiego i Mickiewicza. W zbiorach muzeum znajdziemy więc na przykład Balladynę czy Gerwazję.
Posłuchaj materiału Magdaleny Zbylut
"Grzyby, którymi w swojej pracy zajął się Marian Raciborski, mają mało wspólnego z tymi roślinami, które pasjami zbieramy jesienią w lasach. Jego bardziej zainteresowały te grzyby, których obecność można poznać po tym, że liście żółkną, kurczą się. W naszym muzeum możemy m.in. zobaczyć w słoiku romantycznie nazwaną Balladynę Gardeniae" - wyjaśnia Piotr Klepacki.
"Raciborski był wielkim wielbicielem Słowackiego i Mickiewicza. W naszych zbiorach są grzyby o imionach: Balladyna, Alina, Goplana, Anhelia, jest i Beniowski. Z Mickiewicza trochę mniej, m.in. Gerwazja i Telimena. Aczkolwiek nasz wybitny geograf nie rozstawał się z najsłynniejszym poematem wieszcza. Nawet w chwili śmierci, zresztą samotnej. Ciało Raciborskiego znaleziono w zakopiańskim sanatorium z egzemplarzem "Pana Tadeusza" na piersi" - opowiada profesor Alicja Zemanek, historyk botaniki i opiekun Muzeum Ogrodu Botanicznego UJ. "Przyzwyczajeni jesteśmy, że to ludzie sztuki, kultury przygotowywali polską niepodległość w sferze ducha. A zapomnieliśmy na przykład o botanikach" - dodaje prof. Zemanek.
Nowa ścieżka, jeśli dojdzie do jej powstania, skupiałaby się również na osiągnięciach innych ważnych uczonych. Wśród nich, prócz Mariana Raciborskiego, znalazłby się wybitny botanik profesor Ignacy Rafał Czerwiakowski. "Był nie tylko ciekawym dydaktykiem, zresztą bardzo lubianym przez studentów. Pomagał swoim uczniom, którzy brali udział w powstaniu styczniowym. Ukrywał dla nich w ogrodzie broń. Gdy władze austriackie poprosiły go o listę studentów, którzy nie byli na zajęciach z powodu powstania, zapewnił, że nikt nie opuścił wykładu. W ten sposób ukrył tych, którzy przeżyli" - przypomina prof. Alicja Zemanek.
Inną ważną dla nowej ścieżki postacią byłby Władysław Szafer, były dyrektor Ogrodu, który za swoją patriotyczną postawę w czasie II wojny światowej został zwolniony ze stanowiska.
(Magdalena Zbylut/ew)
