Warszawa i Kraków to dwie prawdopodobne lokalizacje ośrodka Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), który ma powstać w Polsce – takie są nieoficjalne informacje. Decyzja zapadnie do końca maja.
Pod koniec listopada 2025 r. pomiędzy stroną polską a Europejską Agencją Kosmiczną (ESA) podpisano list w sprawie budowy ośrodka ESA w Polsce.
W połowie kwietnia minister finansów i gospodarki Andrzej Domański zapowiedział, że decyzja o jego lokalizacji będzie znana do końca maja. I choć nie jest prowadzony konkurs na lokalizację ośrodka ani nie istnieje oficjalna lista miast lub regionów, które złożyły formalne oferty w tej sprawie, to w ostatnich miesiącach kilka ośrodków miejskich z kraju publicznie lobbowało za swoimi kandydaturami. Na teraz jednak – jak wynika z nieoficjalnych informacji - w grze pozostały tylko Warszawa i Kraków, z wyraźnie mocniejszą pozycją stolicy.
Jeszcze więcej kosmosu w Krakowie. Największa polska firma sektora kosmicznego otwiera biuro na Ruczaju
ESA bierze pod uwagę wiele czynników, m.in. takich jak: wielkość i ranga miasta, potencjał naukowo-akademicki (uczelnie), transport i połączenia międzynarodowe (m.in. bezpośrednie połączenia lotnicze do miast, w których siedzibę mają inne ośrodki ESA), sąsiedztwo siedzib znaczących firm z sektora kosmicznego czy możliwość zapewnienia dogodnych warunków życia dla zagranicznych pracowników ESA, którzy przyjechaliby tu wraz z rodzinami. Ostateczną decyzję ma podjąć ESA, a nie polskie Ministerstwo Rozwoju i Technologii, które jednak aktywnie bierze udział w rozmowach, ustaleniach i negocjacjach.
Prawdziwy kosmos w Krakowie. Pierwsza na świecie akademicka analogowa baza kosmiczna powstaje na AGH
Istotniejsze niż sama lokalizacja jest określenie, czym dokładnie ten ośrodek ma się zajmować i jaką ma mieć specjalizację, a to również nie jest jeszcze uzgodnione. W niedawnym wywiadzie dla „Rzeczpospolitej” minister finansów i gospodarki Andrzej Domański poinformował, że jeżeli harmonogram zostanie utrzymany, centrum mogłoby rozpocząć działalność w połowie 2027 roku. Pytany o model finansowania centrum podkreślił, że będzie zbliżony do rozwiązań funkcjonujących w innych państwach goszczących agencję, co w praktyce oznacza rozłożenie obciążeń finansowych między rząd i ESA.
Czy Europa dogoni kosmicznych gigantów? Polska w nowym wyścigu o orbitę
W kwietniu odbyło się pierwsze posiedzenie Międzyresortowego Zespołu do Spraw Centrum ESA w Polsce. W jego skład wchodzą przedstawiciele kilkunastu resortów oraz instytucji publicznych, m.in. Polskiej Agencji Kosmicznej, Rządowego Centrum Bezpieczeństwa i Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Pracami zespołu kieruje minister właściwy do spraw gospodarki.
