Prezydent Karol Nawrocki zawetował w piątek rządową nowelę wdrażającą Akt o usługach cyfrowych (DSA). Ustawa miała umożliwić blokowanie nielegalnych treści w internecie - w tym zawierających mowę nienawiści.
Nowelizację ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw przygotowało Ministerstwo Cyfryzacji. Celem zmian było wprowadzenie procedury, dzięki której możliwe byłoby szybkie wydawanie nakazów ograniczających dostęp do treści naruszających prawo w internecie, przy jednoczesnym poszanowaniu praw użytkowników sieci.
O zawetowaniu ustawy prezydent Karol Nawrocki poinformował na swojej stronie internetowej i w serwisie X.
Nie będę ulegał żadnym szantażom rządzących, tym bardziej, jeśli zakładnikami ma być bezpieczeństwo i wolność. To niemoralne i nieakceptowalne działanie. Państwo ma dziś szeroką paletę możliwości, by chronić obywateli przed przestępcami. Musi mieć tylko wolę siłę i umiejętność, by z nich skutecznie skorzystać
- uzasadnił Karol Nawrocki.
Jak dodał, jeśli jest potrzebne wzmocnienie przepisów, to rząd powinien przygotować odpowiednie propozycje, obecne - jak ocenił - nie są poprawą bezpieczeństwa, ale „próbą nadużycia władzy, by zabezpieczyć własne, polityczne interesy”.
Prezydent zaznaczył, że ustawa „w normalnych warunkach mogłaby trafić do oceny przez Trybunał Konstytucyjny”. - Ale dziś Trybunału nie ma. Trzeba go dopiero odbudować. Weto było więc jedyną możliwością - dodał.
Ochrona dzieci czy ryzyko politycznych nadużyć? „Spodziewam się weta prezydenta”
„Zawetowanie przez prezydenta tzw. ustawy cyfrowej, to przyzwolenie na hejt, nienawiść i śmierć, którą niesie internet” - napisał w serwisie X wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski. „Za to wszystko Prezydent bierze osobistą odpowiedzialność” - napisał Gawkowski.
Wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski ocenił weto prezydenta jako „skandaliczne". „Prezydent po raz drugi zablokował ustawę, która miała chronić Polaków przed najgroźniejszymi przestępstwami w internecie. Namawianie do samobójstwa. Zlecenia zabójstwa. Materiały, które krzywdzą dzieci. To nie są opinie ani „kontrowersyjne treści”. To są przestępstwa" - napisał na X Standerski.
Zawetowana ustawa była jedną z dwóch przygotowanych w odpowiedzi na prezydenckie weto z początku roku nowelizacji ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw. Druga z nich - pozwalająca na powołanie prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na koordynatora ds. usług cyfrowych - została pod koniec września podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego, weszła w życie 6 listopada.
Przyjęcie przepisów jest konieczne do wdrożenia w Polsce obowiązującego w krajach Unii Europejskiej Aktu o usługach cyfrowych (DSA), który zaczął obowiązywać ponad dwa lata temu. Za brak tej implementacji grożą wysokie kary finansowe ze strony TSUE.
Zgodnie z zawetowaną nowelizacją sądy i właściwe organy miały wydawać nakazy dotyczące treści w internecie. Chodzi o sytuacje, gdy w sieci pojawiałyby się treści niezgodne z prawem, np. związane z oszustwami internetowymi, kradzieżą tożsamości, handlem ludźmi, propagowaniem ustrojów totalitarnych, sprzedażą podróbek oraz nielegalnym handlem towarami.
Dostawcy usług internetowych, w tym np. platformy internetowe, musieliby blokować wskazane w decyzjach organów treści, ale użytkownicy, których treści ograniczono, mogliby złożyć wniosek o przywrócenie dostępu – jeśli doszłoby do błędnej blokady. Przed złożeniem wniosku do organu konieczne byłoby skorzystanie z systemu zgłaszania treści u dostawcy usługi.
Rejestr wykorzystywanych do rozpowszechniania nielegalnych treści stron internetowych miał prowadzić prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej.
Od decyzji nakazujących ograniczenie dostępu do nielegalnych treści można byłoby odwołać się do sądu powszechnego, który sprawdzi, czy dana treść rzeczywiście narusza prawo. Dlatego też nakazy nie byłyby wykonywane automatycznie przed możliwością ich zakwestionowania w sądzie.
W szczególnie pilnych przypadkach decyzjom organów miałby być nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Prokuratorzy, Policja, Krajowa Administracja Skarbowa oraz Straż Graniczna mogliby występować o szybkie blokowanie treści naruszających prawo, w tym związanych z wykorzystywaniem seksualnym dzieci.
Akt o usługach cyfrowych (DSA) jest pierwszą na świecie regulacją cyfrową (rozporządzeniem), która nakłada na firmy w całej UE odpowiedzialność za treści zamieszczane na ich platformach. W całości obowiązuje w krajach członkowskich od 17 lutego 2024 r. Artykuły 9. i 10. DSA wskazują, że państwowe organy sądowe i administracyjne mogą nakazywać dostawcom blokowanie treści w internecie.
