Wtorek, 27 paź 8 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

170 lat temu zaświeciła pierwsza na świecie lampa naftowa

Wieczorem 30 marca 1853 r. Ignacy Łukasiewicz zapalił pierwszą na świecie lampę naftową swojej konstrukcji. „Wynalezienie lampy naftowej było przełomowym wydarzeniem. Dzięki temu nowemu światłu świat wkroczył w zupełnie nową erę” – powiedziała PAP dyrektorka muzeum im. I. Łukasiewicza Barbara Olejarz.

170 lat temu zaświeciła pierwsza na świecie lampa naftowa
Autorstwa Delimata - Praca własna, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=6315255

30 marca 1853 r. Ignacy Łukasiewicz zapalił pierwszą na świecie lampę naftową swojej konstrukcji, która zawisła w witrynie apteki we Lwowie, gdzie pracował. Jej jasność odpowiadała światłu dawanemu przez 8–10 woskowych świec średniej wielkości. Cztery miesiące później, 31 lipca 1853 r., lampami naftowymi Łukasiewicza po raz pierwszy oświetlono salę operacyjną szpitala we Lwowie. Umożliwiło to przeprowadzenie nocnej operacji ratującej życie pacjenta. Pierwsza na świecie uliczna lampa naftowa zapłonęła w 1854 r. w Gorlicach. W ciągu kolejnych kilkunastu lat wynalazek Łukasiewicza rozpowszechnił się na całym świecie, rewolucjonizując pojęcie sztucznego oświetlenia.

"Wynalezienie lampy naftowej było przełomowym wydarzeniem. Dzięki temu nowemu światłu świat wkroczył w zupełnie nową erę. Oświetlenie naftowe było tanie i w niedługim czasie stało się powszechnie dostępne. Pomimo tego nawet, że stosunkowo szybko powstał wynalazek, jakim była żarówka, lampa naftowa przez długie lata była używana. W niektórych regionach Polski w latach 60. XX wieku nadal korzystano z oświetlenia naftowego. Potwierdza to, że wynalezienie lampy naftowej przez Łukasiewicza było ogromnym przełomem w dziedzinie oświetlenia" – powiedziała PAP dyrektor Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego im. Ignacego Łukasiewicza w Bóbrce Barbara Olejarz.

"Oświetlenie sali operacyjnej w lwowskim szpitalu lampami naftowymi 31 lipca 1853 roku uznawane jest symbolicznie za datę narodzin polskiego przemysłu naftowego" – dodała Barbara Olejarz.

Pełna elektryfikacja Polski nastąpiła w latach 60. XX wieku. Wcześniej lampy naftowe były na prowincji w powszechnym użyciu. Jeszcze w latach 80. XX wieku można je było spotkać jako oświetlenie sygnalizacyjne wozów konnych.

Ignacy Łukasiewicz urodził się 8 marca 1822 r. we wsi Zaduszniki (obecnie w województwie podkarpackim) w zubożałej rodzinie szlacheckiej. W 1836 r. ukończył cztery klasy gimnazjum Ojców Pijarów w Rzeszowie i z powodu ciężkich warunków materialnych, w jakich znalazła się jego rodzina, rozpoczął pracę w aptece w Łańcucie, a później w Rzeszowie. Wstąpił tam do tajnej organizacji patriotycznej i pod zarzutem nielegalnej działalności, skierowanej przeciwko zaborcy austriackiemu, został aresztowany w 1846 r.

Po wyjściu z więzienia w 1848 r. rozpoczął pracę w aptece "Pod Gwiazdą" we Lwowie, należącej do Piotra Mikolascha. W latach 1850–1852 studiował farmację na Uniwersytetach w Krakowie i Wiedniu, uzyskując tytuł magistra farmacji. Po studiach wrócił do pracy w aptece Piotra Mikolascha, gdzie objął stanowisko prowizora. W latach 1852–1853 Ignacy Łukasiewicz wspólnie z Janem Zehem prowadził na zapleczu apteki badania nad właściwościami ropy naftowej.

Na przełomie lat 1853–1854 Łukasiewicz opuścił Lwów i przeniósł się do Gorlic, gdzie dzierżawił aptekę. Tam kontynuowała prace nad doskonaleniem procesu otrzymywania nafty. W 1854 r. wspólnie z Tytusem Trzecieskim założył pierwszą na świecie spółkę naftową, która zaczęła wydobywać ropę w Bóbrce koło Krosna. W 1856 r. Łukasiewicz założył w Ulaszowicach pierwszą na ziemiach polskich destylarnię ropy naftowej. Pionierskie działania Łukasiewicza były wysoko oceniane na arenie międzynarodowej.

Obok swojej aktywności naukowej i biznesowej Ignacy Łukasiewicz był również filantropem i patriotą. Wspierał finansowo ruchy narodowo-wyzwoleńcze, budował szkoły, kościoły, drogi i mosty. Za działalność charytatywną papież Pius IX nadał mu w 1873 r. tytuł Szambelana Papieskiego i odznaczył Orderem Św. Grzegorza.

Ignacy Łukasiewicz zmarł w Chorkówce 7 stycznia 1882 r.

Najpopularniejsze

  • Prezydent Gibała zwolnił dyrektora ZIS. W tle ponad 300 tys. zł dla firmy PR

    Ola Sobczak

  • Tatry Zachodnie: polski turysta ranny podczas ucieczki przed niedźwiedzicą

    Radio Kraków

  • Śmiertelny wypadek w Januszowicach. Nie żyje 33-letni kierowca

    Jan Pająk

  • Tragiczne odkrycie w lesie pod Tarnowem. Biegacz znalazł ciało 37-latka

    Agnieszka Wrońska-Bęben

  • Z Żabna do Krakowa w godzinę? Samorządowcy zdradzają plany dla „Szczucinki"

    Agnieszka Wrońska-Bęben

  • Sześć departamentów do likwidacji. Łukasz Gibała podpisał zarządzenie

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Nowy Sącz: Trzy przedszkola do likwidacji. Radni przegłosowali uchwały mimo protestów

  • Wisła Kraków przedłużyła kontrakty z czterema piłkarzami. Kluczowi obrońcy zostają przy Reymonta

  • Tomasz Siemieniec ostro o Cracovii: Nie widzę szans ani na wygranie derbów, ani na utrzymanie

  • Spór o UPA dzieli już nie tylko Polskę i Ukrainę. Ekspert wskazuje na przełom

  • Zamknięto dziki parking na krakowskich Bielanach. Miasto szuka rozwiązania

  • Odwołana rzeczniczka uczniów zabiera głos. "Dzień wcześniej dostałam prośbę od Łukasza Gibały"