Czy praca artystyczna to "prawdziwa" praca? Pytanie wcale nie jest retoryczne, bo poza celebrytami (abstrahując od ich faktycznej rangi), znacząca większość artystów wizualnych zarabia nieregularnie i raczej niezbyt wiele. Z inicjatywy Obywatelskiego Forum Sztuki Współczesnej (OFSW) w Krakowie doszło do podpisania historycznego porozumienia między Miastem Kraków a Muzeum Mocak i Galerią Bunkier Sztuki.
Posłuchaj audycji
Nowe Porozumienie to inicjatywa Obywatelskiego Forum Sztuki Współczesnej (OFSW) – ogólnopolskiego stowarzyszenia zrzeszającego osoby artystyczne i działające profesjonalnie w polu sztuki współczesnej. 27 listopada 2025 roku do Nowego Porozumienia dołączyły Galeria Sztuki Współczesnej Bunkier Sztuki w Krakowie oraz Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK.
Nowe Porozumienie to umowa zawarta między instytucjami kultury a środowiskiem artystycznym ustalająca minimalne honoraria dla osób artystycznych za udział w wystawach. Ustanawia ona nowy standard współpracy oraz transparentne zasady wynagrodzeń i jest przełomową zmianą w polityce kulturalnej. Do tej pory porozumienia podpisały: BWA Wrocław, TRAFO Trafostacja Sztuki w Szczecinie, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie i warszawska Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki.
Wysokość honorariów będzie zatem waloryzowana w czasie w oparciu o wysokość płacy minimalnej w Polsce, określonej Rozporządzeniami Rady Ministrów. To bardzo ważny krok w historii krakowskich instytucji. Dla MOCAK-u i Bunkra Sztuki współpraca ze współczesnymi artystkami i artystami jest bardzo istotnym elementem programu, budowania opowieści o współczesnym świecie i kulturze i tworzenia kulturalnej oferty dla mieszkanek i mieszkańców miasta. Podpisanie Nowego Porozumienia jest wyrazem uznania społecznego znaczenia pracy artystycznej. Jest też deklaracją solidarności ze środowiskiem artystycznym i podkreśleniem potrzeby poprawy sytuacji ekonomicznej i zabezpieczenia podstawowych potrzeb życiowych artystek i artystów sztuk wizualnych.
Podpisanie Nowego Porozumienia w siedzibie Urzędu Miasta Krakowa – w gabinecie Prezydenta – nadaje temu wydarzeniu szczególny, symboliczny wymiar. Miasto, jako organizator instytucji kultury, współtworzy warunki, w jakich funkcjonują artystki i artyści oraz instytucje publiczne. Wsparcie Prezydenta dla idei Porozumienia odczytujemy jako ważny gest sojuszu na rzecz odpowiedzialnej polityki kulturalnej i realnego uznania pracy twórczej. To wyraźny sygnał, że standardy wynagrodzeń osób artystycznych są wspólną sprawą środowiska i władz samorządowych.
Stronę twórców i twórczyń reprezentowali: Antoni Burzyński, Monika Drożyńska, Katarzyna Górna oraz Marta Romankiv. Stronę instytucjonalną reprezentują Adam Budak – dyrektor MOCAK-u oraz Delfina Jałowik – dyrektorka Bunkra Sztuki.
