Wspólnym bohaterem nowych wystaw w Muzeum Narodowym w Krakowie jest krakowski kolekcjoner sztuki, pisarz i znawca grafiki, darczyńca krakowskiego muzeum.
Prace takich sław jak Rodin, Toulouse-Lautrec, Gauguin, Renoir, Manet można oglądać na wystawie w Kamienicy Szołayskich im. Feliksa Jasieńskiego – Oddziale Muzeum Narodowego w Krakowie.
Te unikatowe grafiki są dostępne tylko w największych muzeach świata. W zbiorach MNK znajduje się bezcenna, największa w Polsce kolekcja Feliksa „Mangghi” Jasieńskiego, obejmująca około 1100 grafik autorstwa ponad 220 najważniejszych artystów francuskich przełomu XIX i XX wieku. Kolekcjoner w 1920 roku podarował te dzieła Muzeum Narodowemu w Krakowie wraz z 15 tys. różnymi przez siebie zebranymi obiektami polskimi i zagranicznymi.
Wystawa „Grafika francuska od impresjonizmu do art nouveau” to pierwszy w Polsce tak wielki pokaz nowoczesnej grafiki we Francji z kolekcji Jasieńskiego. Obejmuje ponad 300 grafik (w tym ponad 20 plakatów – hitów w tamtym czasie – po raz pierwszy eksponowanych w Polsce) takich gwiazd, jak: Pierre Bonnard, Paul Gauguin, Édouard Manet, Camille Pissarro, Odilon Redon, Pierre-Auguste Renoir, Auguste Rodin, Paul Signac, Maurice Denis, Alfred Sisley, Henri de Toulouse-Lautrec, Édouard Vuillard czy Suzanne Valadon. Byli to najważniejsi artyści związani z impresjonizmem, symbolizmem, art nouveau czy postimpresjonizmem.
Jasieński zdobył np. dużą grupę niezwykłych niskonakładowych grafik Redona (117 litografii i akwafort), zgromadził reprezentatywny dla graficznej twórczości Toulouse-Lautreca zespół litografii czarno-białych i barwnych (30 pozycji), dobrą reprezentację najsławniejszych grafik nabistów czy pozyskał bardzo dziś rzadką tekę Premier album publié par les artistes, membres de la Société l'Estampe Originale z maja 1888 roku zawierające 10 grafik. Wysoka pozycja kolekcji Jasieńskiego opiera się m.in. właśnie na efektywnym i śmiałym podążaniu z wielkim zapałem śladem tych, którzy pragnęli odnowić, dowartościować i promować grafikę par excellence współczesną, uwolnioną od akademickich reguł i ograniczeń, ceniącą indywidualność artysty, szanującą jego intelektualne i estetyczne ukierunkowania, osobisty język i temperament, zdecydowanych na tworzenie „multiplikowanych oryginałów” – mówi kurator wystawy Krystyna Kulig-Janarek.
Niech żyje sztuka! Kolekcja Feliksa Jasieńskiego.
Grafika francuska od impresjonizmu do art nouveau
13.06.2015 – 3.01.2016
Pracownicy Muzeum Narodowego w Krakowie podjęli się niezwykle trudnego zadania zaprezentowania postaci Feliksa Jasieńskiego za pośrednictwem wystawy złożonej z dzieł sztuki z jego kolekcji, podarowanej MNK przed 95 laty.
Efektem tej pracy jest wystawa „Niech żyje sztuka! Kolekcja Feliksa Jasieńskiego. Od Japonii do Europy. Rzeczy piękne i użyteczne”, zaaranżowana w dziesięciu salach Kamienicy Szołayskich im. Feliksa Jasieńskiego – Oddziału MNK przy placu Szczepańskim w Krakowie. Wybór tego miejsca jest nieprzypadkowy – to tutaj Feliks Jasieński pragnął utworzyć osobny oddział Muzeum Narodowego w Krakowie, w którym byłby prezentowany jego bezcenny dar dla Polaków.
Aż pięć z dziesięciu wystawowych sal poświęconych zostało sztuce polskiej, której przykłady w zbiorach Feliksa Jasieńskiego wyróżniają się wartością szczególną. Zapalony kolekcjoner, przyjaciel krakowskiej bohemy i niemal wszystkich profesorów krakowskiej Akademii, kupował ich prace w czasie, gdy powstawały. W części poświęconej polskiemu malarstwu będzie więc można oglądać dzieła najwybitniejszych twórców polskiego modernizmu: Jacka Malczewskiego, Józefa Pankiewicza, Władysława Podkowińskiego, Jana Stanisławskiego, Leona Wyczółkowskiego, Stanisława Wyspiańskiego, Ksawerego Dunikowskiego, Konstantego Laszczki i wielu innych.
Kolejne sale wypełnione zostaną grafiką, zarówno tą polską, tworzoną przez twórców z Towarzystwa Polskich Artystów Grafików, którego Feliks Jasieński był założycielem, jak i zachodnioeuropejską. Warto przypomnieć, że jako jedyny Polak wszedł on w posiadanie wszystkich czterech cyklów graficznych Francisca Goi i dzięki niemu Muzeum Narodowe w Krakowie jest dziś jedyną w kraju instytucją, która je posiada w komplecie. Szesnastu pracom graficznym Goi, którego Jasieński był wybitnym znawcą i niestrudzonym popularyzatorem, towarzyszy wybór dzieł Jacques’a Callota i Giovanniego Piranesiego. Kluczem do pokazania nowoczesnej grafiki zagranicznej stały się wydawnictwa albumowe, wysoko cenione w kręgach artystycznych i kolekcjonerskich. To właśnie z nich pochodzą prace m.in. Maxa Klingera czy Jamesa Whistlera.
Niezwykle ważne miejsce w kolekcji Jasieńskiego zajmuje sztuka Dalekiego Wschodu, obejmująca malarstwo japońskie i chińskie, grafikę, rzeźbę buddyjską oraz rzemiosło: tkaniny, wyroby z kości, laki i brązu, ceramikę, militaria. Ogrom tej części kolekcji przedstawiony zostanie jedynie w niewielkim fragmencie. Niewątpliwie warto zwrócić uwagę na dzieła graficzne takich twórców grafiki jak Hokusai i Hiroshige. Szkice pierwszego z nich zebrane zostały w woluminach zatytułowanych Manga. Właśnie to słowo, zamieszczone przez Jasieńskiego w tytule książki Manggha. Promenades à travers le mond, l’art et les idées (Manggha. Wędrówki po świecie, sztuce i ideach), stało się jednym z licznych pseudonimów kolekcjonera.
Zabytki perskie: kobierce, kilimy i makaty, pasy jedwabne oraz elementy tradycyjnego ubioru, odsłonią przed widzami bogactwo barwnego świata Orientu. Feliks Jasieński zafascynował się nim podczas podróży po Bliskim Wschodzie, ale zbierał sztukę orientalną do ostatnich dni życia. W tej części wystawy warto zwrócić uwagę na „odkryty” przez Jasieńskiego na bazarze w Damaszku wspaniały płaszcz arabski, o którym pisał w swej książce Manggha. To właśnie w nim został uwieczniony na wspomnianym portrecie Leona Wyczółkowskiego.
Na wystawę wybrano około 400 z blisko 15 tysięcy znakomitych dzieł, gromadzonych latami przez człowieka o wyjątkowym smaku arytystycznym, błyskotliwym intelekcie i prawdziwej pasji kolekcjonera.
Niech żyje sztuka! Kolekcja Feliksa Jasieńskiego.
Od Japonii do Europy. Rzeczy piękne i użyteczne
13.06 2015 – 3.07 2016
Kuratorzy: Danuta Godyń, Bronisława Gumińska, Joanna Kowalska, Magdalena Laskowska, Beata Romanowicz
Koordynator: Maria Grzywacz
Aranżacja: Anna Bojarowicz
Muzeum Narodowe w Krakowie
j.now/materiały prasowe
