Dotychczasowe koncerty 15. Festiwalu Misteria Paschalia odbywały się w ramach dwóch cykli: Vanitas oraz nocnego Lachrimae. Nazwa pierwszego, wywodząca się z Koheletowej skargi Marność nad marnościami i wszystko marność, nawiązuje do arcypopularnego – zwłaszcza w średniowiecznym i barokowym malarstwie – motywu śmierci i ulotności wszelkiego życia. Jeśli przypatrzymy się bliżej owym martwym naturom, zauważymy, iż oprócz oczywistych w tym kontekście rekwizytów: czaszki, gnijących owoców czy klepsydry, artyści bardzo często umieszczali na nich instrumenty muzyczne. Dlaczego? Z muzyką bowiem jest jak ze słowem „przyszłość” z wiersza Wisławy Szymborskiej Trzy słowa najdziwniejsze (Kiedy wymawiam słowo Przyszłość, / pierwsza sylaba odchodzi już do przeszłości): rodzi się i umiera równocześnie. Czy znajdziemy lepszą, a i piękniejszą egzemplifikację ulotności?
W tym tonie utrzymany był wzruszający koncert (zamówienie Festiwalu i premiera polska) w Centrum Kongresowym ICE Kraków, w którym brytyjski zespół wokalny Marian Consort – specjalizujący się w dawnej muzyce sakralnej – oraz rodzima {oh!} Orkiestra Historyczna pod wodzą koncertmistrzyni – skrzypaczki Martyny Pastuszki, z wyczuciem stylu i zaangażowaniem zaprezentowali żałobne, oparte na psalmach Starego Testamentu utwory angielskiego renesansu i baroku. Usłyszeliśmy Mr. Henry Noell his Funerall Psalmes Johna Dowlanda (którego słynne Lachrimae niech z kolei wytłumaczy nam tytuł nocnego pasma Misteriów), ośmiogłosowe Hear my prayer, o Lord Henry’ego Purcella oraz The ways of Zion do mourn George’a Friderica Handla – rozbudowany hymn żałobny na śmierć uwielbianej, zwłaszcza przez artystów, brytyjskiej królowej Wilhelminy Charlotty Karoliny Brandenburg-Ansbach.
Wydarzenie zarówno artystyczne, jak i muzykologiczne stanowił ostatni już z nocnych koncertów w Bazylice Bożego Ciała w Krakowie, podczas którego byliśmy świadkami światowej współczesnej premiery Lamentationes Hieremiae Prophetae Wacława z Szamotuł – cyklu lekcji na trzy ostatnie dni Wielkiego Tygodnia. Z głosów przechowywanych w bibliotekach w Monachium (cantus) i Ratyzbony (tenor) oraz – to właśnie clou tej historii – odkrytych niedawno w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie fragmentów głosów altus i bassus, niemiecki lutnista i muzykolog Marc Lewon dokonał częściowej rekonstrukcji dzieła, pozwalającej zaprezentować je jako całość. Wysłuchaliśmy też szeregu innych utworów tego renesansowego twórcy, zestawionych nieprzypadkowo z dziełami światowych liderów owych czasów, z mistrzem polifonii niderlandzkiej Josquinem des Prés na czele. Nieprzypadkowo, gdyż wszyscy oni znaleźli się razem w dwóch ówczesnych antologiach wydanych w Norymberdze, co najlepiej świadczy o randze Szamotułczyka. Jego polskie i łacińskie psalmy i pieśni – wśród nich również te najsłynniejsze: Już się zmierzcha czy Ego sum pastor bonus – wykonał z muzycznym pietyzmem, wrażliwością i – co wcale nieczęste – idealną dykcją znany z zaangażowania w nietuzinkowe projekty zespół Cracow Singers, któremu na lutni towarzyszył wspomniany Marc Lewon. Całość poprowadziła promotorka rodzimej muzyki dawnej Agnieszka Budzińska-Bennett.
A już dziś (emocje rosną…) bachowska Pasja wg św. Mateusza w wykonaniu Orchestra of the Age of Enlightenment kierowanej przez Marca Padmore’a.
Co czeka nas dzisiaj na festiwalu Misteria Paschalia 2018 ? Szczegółowy program: tutaj.
Festiwal Misteria Paschalia to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i najważniejszych europejskich festiwali poświęconych muzyce renesansu i baroku. Zasłużył na to miano konsekwentnie budowanym wizerunkiem, spójną ideą oraz wysmakowanym programem. Prezentuje niepowtarzalny repertuar, w tym przedsięwzięcia nowe lub przygotowane specjalnie na festiwal. Formuła opiera się na prezentacji starannie wyselekcjonowanej muzyki związanej z Wielkim Tygodniem i Wielkanocą, wykonywanej przez uznanych mistrzów i wybitnych interpretatorów muzyki dawnej. W ciągu czternastu lat powstała marka, która przyciąga melomanów z całego kraju i jednocześnie promuje Kraków jako miasto, w którym odbywają się wydarzenia kulturalne na najwyższym światowym poziomie. 15. Festiwal Misteria Paschalia odbędzie się w dniach od 26 marca do 2 kwietnia w Krakowie. Więcej o Festiwalu: www.misteriapaschalia.com
Festiwal dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
(materiały prasowe/ko)
