Nowy obiekt jest częścią kompleksu zabudowy Muzeum Emeryka Hutten-Czapskiego ― Oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie. Pawilon Czapskiego znajduje się przy ulicy Piłsudskiego 12.
Budynek jest poświęcony wnukowi twórcy najcenniejszej kolekcji numizmatycznej w Polsce, wybitnemu polskiemu intelektualiście, pisarzowi i malarzowi, krytykowi sztuki Józefowi Czapskiemu. Na ponad 600 metrach kwadratowych znajdą się m.in.: odtworzony pokoik artysty z Maisons-Laffitte, sala wystaw zmiennych, czytelnia i kawiarnia.
Idea budowy nowego pawilonu wystawienniczego, zawierającego m.in. zbiory i pamiątki po Józefie Czapskim, jest związana ze zrealizowanym w 1994 roku testamentem Józefa Czapskiego, który przekazał w nim pośmiertnie Muzeum Narodowemu w Krakowie swoje archiwalia, pamiątki i księgozbiór, a także dokumenty swojej siostry Marii (pisarki) oraz rodziny Czapskich.
W Pawilonie znajdzie swoje miejsce odwzorowany w skali 1:1 pokój Józefa Czapskiego przeniesiony wraz z pamiątkami i sprzętami z mieszkania (siedziby redakcji „Kultury”) w podparyskim Maisons-Laffitte. Pawilon pomieści także ekspozycję stałą malarstwa Józefa Czapskiego, salę wystaw zmiennych, gdzie prezentowane będzie malarstwo tzw. Komitetu Paryskiego, do którego Czapski należał od lat 20. XX wieku, a także salę biograficzną malarza związaną z tragicznymi losami na Wschodzie po 1939 roku jego oraz innych Polaków. W kawiarni będą organizowane wykłady na temat malarstwa, literatury polskiej w kraju i na emigracji po II wojnie światowej, a także spotkania poświęcone wybitnym postaciom polskiej literatury i polityki.
Autorką scenariusza wystawy jest scenografka Krystyna Zachwatowicz, która w 1996 roku po raz pierwszy zrekonstruowała wnętrze paryskiego pokoju Czapskiego w Głównym Gmachu Muzeum Narodowego.
- Znajomość z Czapskim miała dla mnie ogromne znaczenie, był niezwykłą postacią. Mam wielką nadzieję, że uda nam się przekazać ten fenomen w Pawilonie Czapskiego - mówi Zachwatowicz.
Do dyspozycji badaczy zostanie oddane gromadzone przez 50 lat archiwum artysty, w tym Dzienniki oraz liczne materiały warsztatowe, a także księgozbiór Józefa i Marii Czapskich. Tu zobaczymy nieznane szerzej zdjęcia i dokumenty, też te z czasów okupacji i niewoli.
Tu też wejdziemy do zrekonstruowanego pokoju malarza, pokoju z siedziby paryskiej „Kultury” w domu Instytutu Literackiego w Maison-Laffitte - opowiada Stanisław Mancewicz, redaktor portalu kulturaparyska.com. To w tym domu Czapski ostatecznie osiadł po latach tułaczki, tam współtworzył „Kulturę” wraz Jerzym Giedroyciem i małżeństwem Hertzów, ale też „w tym” pokoju malował i pisał przez blisko czterdzieści lat, aż do swej śmierci w 1993 roku. Warto zaznaczyć, że do rekonstrukcji pokoju posłużyły oryginalne elementy, podarowane MNK m.in. przez Stowarzyszenie Instytut Literacki Kultura, będące dziś kustoszem podparyskich archiwów.
Na pierwszym piętrze Pawilonu znajdą swe miejsce wystawy czasowe, w przyszłości ma to być przestrzeń przeznaczona sztuce młodej i nowoczesnej, którą Czapski zawsze chętnie oglądał, analizował i opisywał. Teraz, z okazji otwarcia i przez najbliższe miesiące, będzie tu można obejrzeć kilkadziesiąt płócien i szkiców Czapskiego pochodzących ze zbiorów MNK, będących depozytami lub darowiznami, a warto zaznaczyć, że z okazji otwarcia Pawilonu Richard Aeschlimann, wieloletni przyjaciel i szwajcarski marszand Czapskiego, wraz z żoną Barbarą podarowali MNK kilkanaście obrazów ze swej kolekcji.
Autorką projektu architektonicznego Pawilonu Czapskiego jest Danuta Fredowicz.
jn/mat. prasowe
