Skóra to nie tylko największy narząd ludzkiego ciała, ale również niezwykle złożony system odbierania bodźców z otoczenia. Dzięki tysiącom receptorów potrafimy odczuwać dotyk, temperaturę i ból. Co ciekawe, receptory te nie są rozmieszczone równomiernie, dlatego niektóre części ciała są znacznie bardziej wrażliwe niż inne. Więcej opowiedział nasz ekspert Jakub Kręgiel, nauczyciel biologii w V LO w Krakowie, w kolejnym odcinku z cyklu "Korepetycje z edukacji zdrowotnej".
Posłuchaj
Nie każda część ciała jest tak samo wrażliwa
Choć na co dzień rzadko się nad tym zastanawiamy, nasza skóra pełni funkcję jednego z najważniejszych narządów zmysłów. To właśnie w niej znajdują się liczne receptory odpowiedzialne za odbieranie informacji z otoczenia. Wśród nich są mechanoreceptory reagujące na dotyk, termoreceptory pozwalające odczuwać ciepło i zimno oraz receptory bólowe, które ostrzegają organizm przed potencjalnym zagrożeniem. Nie są one rozmieszczone równomiernie. W niektórych miejscach występują znacznie gęściej niż w innych. Szczególnie dużo receptorów dotyku znajduje się w dłoniach oraz stopach. Dzięki temu jesteśmy w stanie bardzo precyzyjnie rozpoznawać kształty, faktury czy nacisk. Zupełnie inaczej wygląda sytuacja na przykład na karku, gdzie receptorów dotykowych jest znacznie mniej. W praktyce oznacza to, że opuszkami palców potrafimy wyczuć nawet niewielkie nierówności powierzchni, podczas gdy ta sama informacja byłaby znacznie trudniejsza do odebrania przez skórę karku.
Ewolucyjnie ma to duży sens, dlatego że nasze dłonie pełnią funkcje kończyn chwytnych, więc potrzebujemy wielu receptorów, by uniknąć ewentualnego zagrożenia – mówi Jakub Kręgiel.
Gdy dotkniemy ostrego przedmiotu, organizm może błyskawicznie zareagować i odsunąć rękę, zanim dojdzie do poważniejszego urazu. To jeden z mechanizmów, które przez tysiące lat zwiększały szanse człowieka na przetrwanie.
Równie interesujące są termoreceptory odpowiedzialne za odczuwanie zimna i ciepła. Podobnie jak receptory dotyku, również one występują w różnym zagęszczeniu na poszczególnych obszarach skóry. Ich liczba może różnić się także między poszczególnymi osobami. To właśnie dlatego niektórzy bez większego problemu potrafią chwycić bardzo gorący przedmiot, podczas gdy inni natychmiast go upuszczają, odczuwając silny dyskomfort. Wrażliwość na temperaturę jest więc w dużej mierze kwestią indywidualną. Podobnie wygląda kwestia odczuwania bólu. Receptory bólowe odpowiadają za przekazywanie do mózgu informacji o uszkodzeniu tkanek lub zagrożeniu dla organizmu. Jednak intensywność odczuwanego bólu może być różna u różnych osób. Osoby posiadające większą liczbę receptorów bólowych mogą odczuwać ten sam bodziec jako bardziej dotkliwy niż osoby, u których receptorów jest mniej. Dlatego próg bólu nie jest jednakowy dla wszystkich.
Korepetycje z edukacji zdrowotnej na antenie Radia Kraków w każdą środę o godzinie 9:20.
To komórki rzęsate o tym decydują. Korepetycje z edukacji zdrowotnej. Lekcja 34
