Dwaj policjanci, którzy z narażeniem życia powstrzymali terrorystę, mają zostać Honorowymi Obywatelami Krakowa. Miasto chce też uhonorować tych, którzy nie czekając na przyjazd służb, ratowali rannych. O tych inicjatywach mówili w Radiu Kraków przewodniczący Rady Miasta Jakub Kosek i jego zastępca Michał Drewnicki. Obaj są zgodni, że z tragedii 7 listopada trzeba wyciągnąć wnioski, choć różnią się w ocenie działań służb i tego, jakich zmian potrzebuje Kraków.
Czego dowiesz się z rozmowy:
Honorowe obywatelstwo dla policjantów. Radni chcą jeszcze w tym roku uhonorować funkcjonariuszy, którzy zatrzymali zamachowca.
Nowy medal za odwagę. Cracoviae Virtus ma wyróżniać osoby, które z narażeniem własnego życia ratowały innych.
Edukacja mieszkańców. Michał Drewnicki proponuje dzielnicowe centra bezpieczeństwa i szkolenia z reagowania na zagrożenia.
Bezpieczeństwo bez pochopnych decyzji. Jakub Kosak apeluje o spokojną analizę zabezpieczeń i procedur po zamachu.
Pytania o działania służb. Drewnicki chce wyjaśnić brak alertu RCB i wątpliwości dotyczące zabezpieczenia Rynku.
Posłuchaj rozmowy Jacka Bańki z Jakubem Koskiem i Michałem Drewnickim
Krakowscy radni chcą przyznać honorowe obywatelstwo dwóm policjantom, którzy zatrzymali sprawcę zamachu terrorystycznego z 7 listopada. Jakub Kosek, przewodniczący Rady Miasta, mówi, że pomysł popierają wszyscy radni. Nie wiadomo jednak, czy uchwała zostanie podjęta już na najbliższej sesji.
Najważniejszy jest stan zdrowia funkcjonariuszy. Do przyznania honorowego obywatelstwa potrzebna jest bowiem zgoda osób, które mają otrzymać ten tytuł. Radni czekają na informacje od komendanta miejskiego policji, kiedy kontakt z funkcjonariuszami będzie możliwy.
Jednym z wymogów przyznania honorowego obywatelstwa jest zgoda osoby, która ma otrzymać ten zaszczytny tytuł. Na pewno nie chcemy niczego przyspieszać, bo najważniejsze jest zdrowie i życie tych policjantów. Nie chcemy w niczym przeszkadzać, a jednocześnie ten czas wykorzystamy na sprawdzenie wszystkich procedur
– tłumaczy Jakub Kosek.
Przewodniczący dodaje, rada zamierza zastosować wyjątkowy tryb przyznania wyróżnienia. Zgodnie ze zwykłą procedurą wnioski można składać do końca marca, a następnie rozpatruje je Komisja Główna Rady Miasta. W tym przypadku radni nie chcą czekać do 2027 roku.
Kosek zakłada, że decyzja zapadnie na najbliższej lub kolejnej sesji, jeszcze przed końcem roku. Samo wręczenie wyróżnień może nastąpić później, kiedy pozwoli na to zdrowie policjantów.
Policjant ranny w ataku na Rynku przeniesiony do szpitala wojskowego
Cztery minuty, które zdecydowały o zatrzymaniu zamachowca
Michał Drewnicki podkreśla, że uhonorowanie funkcjonariuszy powinno być także wyrazem wdzięczności mieszkańców. Przypomina o publicznych zbiórkach pieniędzy na ich rehabilitację i dalsze leczenie. Jak mówi, docierają do niego również sygnały, że policjanci chcieliby w przyszłości wrócić do służby.
Kraków uruchomił specjalne konta po tragedii na Rynku Głównym. Można wpłacać darowizny
Wiceprzewodniczący Drewnicki zwraca uwagę na czas, w jakim funkcjonariusze zatrzymali sprawcę:
Zrobiłem analizę tego, jak różne służby w różnych państwach reagowały na tego typu zamachy. Zawsze jest taka praktyka, że pierwszy patrol, niezależnie od tego, czy jest to drogówka, czy zwykły patrol, jedzie za zamachowcem i próbuje go unieszkodliwić. Przeważnie odbywa się to w ciągu sześciu, siedmiu, ośmiu, czasem 10 minut. Tymczasem od rozpoczęcia strzelaniny w Krakowie do unieszkodliwienia zamachowca minęły cztery minuty. Sami policjanci uczestniczyli w pościgu przez około dwie i pół minuty
Radny jest przekonany, że uchwała o honorowym obywatelstwie zostanie przyjęta jednogłośnie. Chciałby również, żeby po zakończeniu leczenia i rehabilitacji funkcjonariuszy zorganizowano uroczystość z udziałem mieszkańców Krakowa.
Cracoviae Virtus. Nowe odznaczenie za ratowanie życia
Kraków może ustanowić nowe miejskie odznaczenie dla osób, które wykazały się szczególną odwagą i ratowały życie innych, często narażając własne. Propozycję nazwaną Cracoviae Virtus przedstawił Jakub Kosek podczas posiedzenia Komisji Głównej Rady Miasta.
Walczyli z zamachowcem na Rynku Głównym. Kraków chce przyznać im najwyższe wyróżnienie
Ustanowienie odznaczenia wymaga jednak kilku etapów. Najpierw trzeba opracować jego wygląd, następnie przeprowadzić konsultacje z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Komisją Heraldyczną. Dopiero później Rada Miasta będzie mogła podjąć uchwałę określającą zasady przyznawania medalu.
Kosek przekonuje, że nowe wyróżnienie powinno obejmować nie tylko policjantów, ale również lekarzy i przypadkowych świadków, którzy pomagali rannym podczas zamachu.
– Już wcześniej mieliśmy osoby, które odznaczały się szczególnym heroizmem i bohaterstwem, ratując życie innych, bardzo często z narażeniem własnego. A w ostatnich dniach tych osób mieliśmy bardzo dużo. Te tragiczne wydarzenia miały liczne ofiary, a nasze społeczeństwo odpowiedziało w sposób wspaniały. Nie chodzi tylko o niezawodność i szybkość działania służb. Mieszkańcy, osoby postronne i lekarze, którzy byli w pobliżu, od razu zainterweniowali, nie wiedząc przecież, czy sprawca był jeden, czy terrorystów jest więcej i czy sami są bezpieczni. A jednak odruch pomocy był silniejszy. Zwyciężyły odwaga i chęć pomocy innym – tłumaczy przewodniczący.
Inicjatywę popiera również Michał Drewnicki. Podobny pomysł przedstawił także prezydent Gibała. Drewnicki liczy, że ustanowienie odznaczenia będzie wspólną decyzją radnych, niezależnie od podziałów politycznych.
Pierwsi pomagali przypadkowi świadkowie. Radni chcą uczyć reagowania na zagrożenia
Dla Michała Drewnickiego odznaczenie Cracoviae Virtus ma mieć również znaczenie edukacyjne. Radny przekonuje, że osoby, które pomagały rannym, mogą stać się przykładem właściwego zachowania w sytuacji zagrożenia.
Przypomina, że zanim na miejsce dotarły służby ratunkowe, pomocy udzielali przypadkowi świadkowie.
Nie chodzi tylko o sam medal czy wyróżnienie, ale również o pokazanie właściwych zachowań. W przypadku takich tragedii często nie służby są pierwsze na miejscu, lecz przypadkowi ludzie, którzy akurat wracali z pracy albo byli w sklepie. Oni też muszą wiedzieć, jak reagować. W Krakowie były osoby, które potrafiły to zrobić. Zanim przyjechały karetki i policja, zaczęły tamować krew. Później dołączyli lekarze, którzy wiedzieli, jak uciskać rany. To nauka na przyszłość. Musimy wiedzieć, co robić, kiedy ktoś strzela, jak uciekać i gdzie się chować, ale też jak założyć opaskę uciskową i ratować życie przez te kilka minut, zanim dojedzie karetka
– mówi Drewnicki.
Wiceprzewodniczący proponuje utworzenie w Krakowie dzielnicowych centrów bezpieczeństwa. Miałyby być miejscami, w których mieszkańcy, zarówno dzieci, jak i dorośli, mogliby uczyć się reagowania na strzelaniny, powodzie i inne sytuacje kryzysowe.
Drewnicki przekonuje, że przygotowanie ludności do zagrożeń nie powinno ograniczać się do budowy schronów i wskazywania miejsc ukrycia. Równie ważne są praktyczne umiejętności, które pozwalają chronić siebie i pomagać innym.
Zabezpieczenia, straż miejska i przyszłość Krakowa jako miasta turystycznego
Jakub Kosek przestrzega przed podejmowaniem decyzji dotyczących bezpieczeństwa pod wpływem emocji. Uważa, że miasto powinno przeanalizować procedury i możliwe rozwiązania techniczne, ale dopiero po spokojnej ocenie wydarzeń.
Wśród pomysłów pojawiły się między innymi chowane bariery, które mogłyby zabezpieczać przestrzeń publiczną. Przewodniczący nie przesądza jednak, czy takie rozwiązanie byłoby skuteczne.
Kraków zabezpiecza centrum po zamachu. Ponad 20 lokalizacji, zapory antyterrorystyczne i miliony złotych
Zwraca również uwagę na konsekwencje zamachu dla wizerunku Krakowa. Przypomina o wcześniejszej inicjatywie prezydenta dotyczącej wystąpienia miasta z części organizacji, między innymi turystycznych, zajmujących się promocją Krakowa. Kosak uważa, że w obecnej sytuacji warto ponownie rozważyć zasadność takiej decyzji.
– Pierwsze dni to zawsze duże emocje. Wszyscy przeżywamy te wydarzenia, każdy w inny sposób. Dlatego najlepiej podejmować decyzje z pewnym odsunięciem czasowym, bo wtedy będą bardziej racjonalne. Musimy zrobić przegląd tego, co możemy zmienić, zarówno jeśli chodzi o procedury, jak i fizyczne zabezpieczenia. Pojawił się pomysł chowanych przegród, ale trzeba się zastanowić, jak miałyby działać. Będziemy też musieli bronić wiarygodności Krakowa wśród turystów i osób, które do nas przyjeżdżają. Otwórzmy dyskusję i zbierajmy pomysły, ale nie podejmujmy decyzji z gorącą głową, bo później mogą one rodzić kolejne problemy – tłumaczy Kosek.
Michał Drewnicki proponuje natomiast większe wsparcie dla straży miejskiej. Przypomina, że strażnicy znaleźli się wśród pierwszych osób na miejscu tragedii. Uważa, że warto rozważyć dodatkowe finansowanie tej formacji, a także przedyskutować możliwość jej uzbrojenia. Zastrzega jednak, że nie sprawdzał jeszcze prawnych możliwości takiego rozwiązania.
Historie cichych bohaterów tragedii na Rynku Głównym: Wiedzieli, że mogą oberwać. Robili to, co potrafili
Czy wszystkie procedury zadziałały? Dwie różne oceny
Obaj radni doceniają działania policjantów i mieszkańców, ale inaczej podchodzą do oceny całego systemu bezpieczeństwa.
Jakub Kosek podkreśla, że reakcja służb i społeczeństwa była bardzo szybka. Nie chce z góry zakładać, że doszło do poważnych zaniedbań. Jego zdaniem ustalenie, co należy zmienić, powinno należeć przede wszystkim do specjalistów.
Przed chwilą mówiliśmy o tym, że społeczeństwo zareagowało modelowo, a służby były na miejscu w bardzo krótkim czasie. Być może to była szczęśliwa sytuacja, że znajdowały się tak blisko, a być może nasze państwo jest po prostu tak dobrze zorganizowane. Na to muszą odpowiedzieć specjaliści. Nie szukałbym od razu tego, co nie zadziałało i co musimy poprawiać. Możemy udoskonalać system, ale naprawdę reakcje były niezłe. Sytuacja była tragiczna, natomiast reakcje służb i społeczeństwa były takie, jakich chyba byśmy oczekiwali
– mówi Kosek.
Przewodniczący popiera rozwijanie edukacji i zwiększanie świadomości mieszkańców. Przed głębszymi zmianami przestrzega jednak do czasu zakończenia analiz, bo nieprzemyślane rozwiązania mogą przynieść skutki odwrotne od zamierzonych.
Michał Drewnicki uważa, że potrzebna jest szczegółowa analiza przebiegu akcji, najlepiej przeprowadzona przez niezależną komisję. Zwraca uwagę na kilka sytuacji, które jego zdaniem wymagają wyjaśnienia, w tym brak alertu RCB, sprzeczne komunikaty oraz sposób zabezpieczenia Rynku.
– Na świecie po takich zamachach często powołuje się specjalną komisję, niezależną od rządu czy policji, która bada, co zadziałało, a co nie. Tutaj na pewno znakomicie zadziałała dwójka policjantów. Są jednak wątpliwości, czy właściwie zabezpieczono Rynek, bo pojawiały się sprzeczne komunikaty. Nie było choćby alertu RCB. Policja była na Rynku od strony ulicy Sławkowskiej, ale po drugiej stronie nie zabezpieczała ratowników, mimo informacji, że być może jest drugi strzelec. Sądzę, że było trochę chaosu decyzyjnego – mówi Drewnicki.
Prof. Gruszczak: Mamy niski poziom kultury bezpieczeństwa. Zamach w Krakowie to pokazał
Radny podkreśla, że nie chodzi o piętnowanie konkretnych osób, lecz o wyciągnięcie wniosków dla służb, mieszkańców oraz władz samorządowych i państwowych. Ma też nadzieję, że zamach pozostanie wyjątkowym wydarzeniem, a Kraków nadal będzie miastem bezpiecznym, spokojnym i przyjaznym.
