ZAGADKA REGIONALNA (25.09)
Przed 121 laty 25 września 1901 r. w RUDAWIE koło Krakowa urodził się prawnik, absolwent UJ i regionalista.
W 1936 r. zamieszkał w MYŚLENICACH, gdzie przez wiele lat realizował zainteresowania etnograficzne.
Przez kilkanaście lat, do 1972 r. pełnił społecznie funkcję kierownika Muzeum Regionalnego PTTK w Myślenicach.
Doprowadził do zainteresowania ziemią myślenicką etnografów krakowskich, czego efektem stała się m.in. wydana w 1970 r. "MONOGRAFIA POWIATU MYŚLENICKIEGO" prof. Romana Reinfussa.
Szczególnym zainteresowaniem darzył Rudawę. Tam w jego rodzinnym domu naukowcy z Instytutu Sztuki PAN utworzyli Izbę Pamiątek.
Zmarł 20. września 1978 r. w Myślenicach i spoczął na cmentarzu w Rudawie.
Proszę podać jego imię i nazwisko.
ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl
do godz. 7.30. dnia 25.09. 2022 r.
UPOMINKI:
płyta CD "KLISZCZACKI FOLK"
album "MYŚLENICE. Śladami żydowskiego miasteczka. Spacerownik"
album KRYSTYNY OLCHAWY " Dźwięki natury. Malarstwo i poezja"
album "Bartłomieja Dyrcza i Mariana Cieślika " STRAŻNIK CZASU. JÓZEF WRONA FOTOGRAF"
płyta CD "Wracają słowa i dźwięki" wydana z okazji jubileuszu 95. lecia Radia Kraków
JÓZEF SIEMIRADZKI był geologiem i podróżnikiem, profesorem Uniwersytetu im. Jana Kazimierza we LWOWIE, a także rektorem tej uczelni w roku akademickim 1926/1927.
Urodził się w CHARKOWIE w 1858 r. Gimnazjum ukończył w Warszawie, a studia przyrodnicze na Uniwersytecie w DORPACIE (dziś TARTU w Estonii).
Głównym przedmiotem badań Siemiradzkiego były skamieniałości i stratygrafia jury.
W 1882 r. wydano drukiem jego pracę na temat głazów narzutowych na ziemiach polskich.
Wkrótce potem wyruszył do Ameryki Łacińskiej, którą odwiedził trzykrotnie. Prowadził szeroko zakrojone badania Andów.
Poza pasją geologa dokumentował losy polskich emigrantów, szczególnie chłopskiej emigracji masowej z II połowy XIX wieku.
Plonem wypraw były reportaże z podróży, w tym pierwsza książka Z Warszawy do Równika.
Zmarł w 1933 r. w Warszawie i został pochowany w rodzinnym grobowcu Siemiradzkich na Powązkach.
Jego życiorys oraz naukowe dokonania przypomina geolog prof. STEFAN WITOLD ALEXANDROWICZ.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
ZDZISŁAW SŁONINA pochodzi z Bogdanówki, w gminie Tokarnia.
Od wielu lat mieszka i tworzy w ŚWIĄTNIKACH GÓRNYCH.
Jest twórcą zafascynowanym tematyką pasyjną.
Zajmuje się rzeźbą oraz malarstwem na szkle.
Wyróżnia się swoją sztuką przede wszystkim poprzez narracyjne podejście do scen, które przedstawia.
Jego prace składają się w wielką opowieść o życiu i śmierci Chrystusa, przedstawioną w drewnie, lub na szkle.
W sobotę 1.10. 2022 r. o godz. 16.00 w Starej Szkole we WRZĄSOWICACH (ul.W.Pileckiego 7), będącej filią Centrum Kultury w Świątnikach Górnych, otwarta zostanie wystawa prac Zdzisława Słoniny zorganizowana z okazji jego 45 lat pracy twórczej.
Posłuchaj !
Posłuchaj wypowiedzi
W ROŻNOWIE rzekę DUNAJEC przegradza zapora, której budowę wraz z elektrownią rozpoczęta w czerwcu 1935 r.
O ujarzmieniu powodującej groźne powodzie rzeki myślano już pod koniec I wojny światowej.
W latach 20. XX w. prof. KAROL POMIANOWSKI (1874 - 1948) opracował projekt budowy zapory, ale z powodu kryzysu finansowego nie został on realizowany.
Katastrofalna powódź, jaka miała miejsce 18 lipca 1934 roku na Dunajcu, przyspieszyła rozpoczęcie budowy zbiornika retencyjnego.
Prace budowlane zaczęto w czerwcu 1935 r., a ukończono podczas okupacji niemieckiej w 1941 r.
Napełnianie zbiornika rozpoczęto w drugiej połowie 1941 r. a całkowite wypełnienie nastąpiło w 1943 r. po wiosennych i letnich wezbraniach.
Historię powstania zapory i elektrowni wodnej na Dunajcu w Rożnowie przedstawia prof. RYSZARD TADEUSIEWICZ z Akademii Górniczo - Hutniczej, ceniony popularyzator wiedzy naukowej.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Jest poetką, tworzy i kolekcjonuje makatki.
MAŁGORZATA BAJOREK to rodowita muszynianka. Korzenie swoich przodków ma udokumentowane od XVIII w.
Były to rodziny Buszków (od upadku Konfederacji Barskiej), Jeżowskich w XIX w. oraz Bujarskich i Wiśniowskich.
Pani Małgorzata, wspomagana przez męża i córkę, pracuje obecnie nad dwutomową książką " DZIEJE MUSZYNY CZYNAMI NASZYCH OJCÓW OPISANE".
Jej pierwszy tom nosi tytuł "U CHRYSTUSA MY NA ORDYNANSACH", zaczerpnięty z pieśni Konfederatów Barskich z I aktu dramatu "Ksiądz Marek" Juliusza Słowackiego.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
W niedzielny poranek 25.09. 2022 r. z gorlickiej parafii pod wezwaniem św. Jadwigi Królowej wyruszy szczególna pielgrzymka do WATYKANU.
Jej uczestnicy pragną w ten sposób podziękować za erygowanie przed 25 laty nowej parafii w gorlickiej dzielnicy ZAWODZIE.
Ale oprócz wymiaru duchowego peregrynacji przyświeca też drugi cel.
To przypomnienie, że właśnie w dzielnicy Zawodzie w 1854 r. przy kapliczce Chrystusa Frasobliwego (dziś u zbiegu ulic Węgierskiej i T. Kościuszki) zapłonęła pierwsza na świecie uliczna lampa naftowa, skonstruowana przez mieszkającego w tym czasie w Gorlicach IGNACEGO ŁUKASIEWICZA (1822 - 1882).
Uczestnicy pielgrzymki zamierzają wręczyć kopię tej lampy papieżowi FRANCISZKOWI z informacją o genialnym polskim wynalazcy i filantropie, wyróżnionym przez papieża PIUSA IX tytułem szambelana papieskiego i odznaczonym Orderem Świętego Grzegorza Wielkiego.
Pielgrzymkę poprowadzi gorlicki regionalista i przewodnik ANDRZEJ PIECUCH, a weźmie w niej udział także animator kultury, kolekcjoner i wydawca pocztówek BOGUSŁAW KUCIAKOWSKI.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Krakowski artysta JAN BICZYSKO jest malarzem i rysownikiem zafascynowanym twórczością włoskiego poety i filozofa DANTEGO ALIGHIERI (1265 -1321), twórcy poematu "BOSKA KOMEDIA".
W roku 2022, pod patronatem medialnym Radia Kraków, prezentuje projekt realizowany w ramach stypendium twórczego Ministerstwa Kultury i Sztuki, zatytułowany "Boska Komedia Dantego Alighieri w rysunkach Jana Biczysko”.
Wiosną odbyła się pierwsza wystawa tego cyklu pod nazwą "PIEKŁO", a w niedzielę 25.09. o godz. 16.00 w Klasztorze O.O.Pijarów w HEBDOWIE koło Nowego Brzeska rozpocznie się wernisaż drugiej wystawy cyklu pod nazwą "CZYŚCIEC".
Wystawie towarzyszy starannie opracowany i wydany przez autora katalog, a spotkanie z artystą poprzedzą dwa wykłady: historyka sztuki o. Eugeniusza Grzywacza o Czyśćcu w ujęciu teologicznym oraz polonistki Alicji Biczysko o poetyckiej wizji Czyśćca w „Boskiej Komedii” Dantego.
We wstępie do katalogu Jan Biczysko opisał swoje podejście do drugiej księgi dzieła Dantego.
Posłuchaj!
