Sobota, 21 lis 7 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Lekcje Andrzeja Wajdy. „Ziemia obiecana”

Tym razem zapraszamy Państwa na wyprawę do Łodzi, miasta które było świadkiem gwałtownych narodzin kapitalizmu. Miasta, które było nadzieją, szansą, ale też i śmiertelną pułapką. Czyli rzecz o „Ziemi obiecanej”, filmie uważanym za lepszy niż jego literacki pierwowzór. Dla niektórych ten obraz stał się arcydziełem, dla innych okazał się antypolski i antysemicki. Wzbudził wielką dyskusję i zamknął drogę Andrzejowi Wajdzie do Oscara. O kontrowersjach wokół „Ziemi obiecanej” będą rozmawiały Maria Malatyńska i Agnieszka Malatyńska-Stankiewicz w dziewiątym odcinku serii Radia Kraków: Lekcje Andrzeja Wajdy.

Lekcje Andrzeja Wajdy. „Ziemia obiecana”
Andrzej Wajda na planie Ziemi obiecanej, 1974. Autorstwa Nieznany fotograf – scanned from Kalendarium Polskie 1944-1984, Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warsaw, Poland, 1987, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=10699372

„Ziemia obiecana” Andrzeja Wajdy to jeden z tych filmów, które z biegiem czasu zyskują nowe możliwości interpretacji. Nakręcona w 1974 roku na podstawie powieści Władysława Reymonta historia trzech młodych przyjaciół, którzy próbują zdobyć majątek w przemysłowej Łodzi, jest czymś znacznie więcej niż ekranizacją klasycznej powieści. Wajda stworzył sugestywny obraz świata, w którym pieniądz, ambicja i pragnienie sukcesu zaczynają decydować o relacjach między ludźmi. Choć akcja filmu rozgrywa się w XIX wieku, jego problemy okazują się zaskakująco współczesne. Pytania o cenę kariery, granice moralności i wpływ pieniędzy na człowieka pozostają aktualne niezależnie od epoki.

Jednym z największych fenomenów filmu jest sposób przedstawienia Łodzi, która staje się właściwie jednym z jego głównych bohaterów. Wajda nie pokazuje miasta jako spokojnej, historycznej dekoracji, lecz jako potężny, dynamiczny organizm. Fabryki, kominy, pałace przemysłowców, robotnicze mieszkania, tłumy ludzi i nieustanny ruch tworzą obraz świata, który rozwija się w zawrotnym tempie. Ruchoma kamera często podkreśla chaos i energię tego miejsca, a muzyka Wojciecha Kilara nadaje obrazom rytm niemal rozpędzonej maszyny. Łódź jest tutaj symbolem rodzącego się kapitalizmu, ale także przestrzenią ogromnych nierówności społecznych. Obok niewyobrażalnego bogactwa istnieje skrajna bieda. I to właśnie zderzenie tych dwóch światów nadaje filmowi jego niezwykłą siłę.

Siłą filmu są także doskonali aktorzy. Daniel Olbrychski jako Karol Borowiecki, Wojciech Pszoniak jako Moryc Welt i Andrzej Seweryn jako Maks Baum tworzą trio, które nadaje historii wyjątkową energię. Ich przyjaźń jest prawdziwa, ale jednocześnie nieustannie wystawiana na próbę przez pieniądze, interesy i ambicje. Wajda unika przy tym prostego podziału na dobrych i złych bohaterów. Przemysłowcy bywają bezwzględni, ale bohaterowie, którzy chcą wejść do ich świata, również są gotowi na kompromisy. Film jest momentami realistyczny, a momentami groteskowy i przerysowany. Dzięki temu przedstawiony świat nabiera niemal uniwersalnego charakteru. Nie oglądamy wyłącznie XIX-wiecznej Łodzi, lecz pewien model społeczeństwa, w którym człowiek może zostać podporządkowany logice pieniądza.

Zapraszamy do wysłuchania rozmowy!

Poniedziałek, 28.09.26, godz. 21.05 Lekcje Andrzeja Wajdy. „Ziemia obiecana”, na antenach Radio Kraków i Radio Kraków Kultura oraz na kanale radiowym YouTube. 

Najpopularniejsze

  • Nagranie dziecka unikającego kul zamachowca. Prokuratura: wszystko wskazuje na to, że jest prawdziwe

    Jan Pająk

  • Rodzina zamachowca odebrała jego ciało

    Julia Kawa

  • Jak czują się policjanci ranni podczas zamachu w Krakowie? Są nowe informacje o ich zdrowiu

    Piotr Łęgowski

  • Groby pod wodą, ludzie się boją. Spór o cmentarz w Biadolinach Radłowskich

    Bartłomiej Maziarz

  • Duży pożar restauracji pod Krakowem. Nikomu nic się nie stało

    Marcin Koczyba

  • Dziewczynka cudem uniknęła kul podczas zamachu w Krakowie. Prawda czy produkt AI?

    Kamil Wszołek

Najnowsze

  • Żywa karmówka dla węża? Naukowiec o ciemnej stronie terrarystyki

  • Kraków czekał na to niemal 80 lat. Nowa filharmonia coraz bliżej

  • 25 lat troski o pamięć. Jubileuszowa gala „Ratujmy Sądeckie Nekropolie”

  • Tłumy pożegnały Izabelę Woźną, ofiarę zamachu w Krakowie. „Umiała dostrzegać piękno w zwyczajnych rzeczach”

  • Polska potrzebuje pomocy Ukrainy. Tylko tak może skutecznie chronić swoją przestrzeń powietrzną

  • Referendum, metro i spór ze Lwowem. Prof. Danel: Łukasz Gibała zderzył się z rzeczywistością