Andrzej Wajda miał z Krakowem relację wyjątkową – nie tylko biograficzną, ale wręcz duchową i artystyczną. Było to jedno z tych miast, które nie stanowiły dla niego jedynie drugiego miejsca zamieszkania czy kolejnego miejsca pracy, lecz formowały jego wyobraźnię.
Zanim trafił do szkoły filmowej w Łodzi Andrzej Wajda studiował w krakowskiej ASP. Kraków dał mu więc przede wszystkim doświadczenie obrazu – patrzenia, kompozycji, symbolu. W jego kinie widać później bardzo „krakowską” wrażliwość: zamiłowanie do kultury inteligenckiej, historii, literatury romantycznej i teatralności. Nieprzypadkowo właśnie tutaj tak silnie związał się ze Starym Teatrem, gdzie realizował swoje najważniejsze spektakle teatralne.
Kraków był też dla niego miejscem pamięci – miasta, w którym historia jest stale obecna. Andrzej Wajda wielokrotnie wracał do tematów polskiej tożsamości, romantyzmu, klęski i moralnych wyborów. Tego rodzaju myślenie o kulturze bardzo dobrze współbrzmiało z krakowską tradycją, czego najlepszym przykładem może być arcydzieło filmowe „Wesele”.
Kraków jest pełen śladów Andrzeja Wajdy, z których największym stało się Muzeum Manggha. Jako dziewiętnastolatek zobaczył w okupacyjnym Krakowie kolekcję japońskich drzeworytów Feliksa Jasieńskiego. To doświadczenie wywarło na nim ogromne wrażenie i ukształtowało jego fascynację Japonią. Po latach przeznaczył całą Nagrodę Kioto na stworzenie w Krakowie Muzeum Manggha, które stało się nie tylko miejscem ekspozycji kolekcji Jasieńskiego, ale także promocją kultury japońskiej.
W naszej radiowej serii „Lekcje Andrzeja Wajdy”, która realizowana jest w ramach Roku Andrzeja Wajdy, tym razem zapraszamy na spacer po Krakowie, by sprawdzić, czy przypadkiem to miasto nie było jego małą ojczyzną, jego miejscem na mapie. I jak zwykle przewodnikiem po życiu i twórczości Andrzeja Wajdy będzie Maria Malatyńska, krytyk filmowy, która towarzyszyła działalności artystycznej reżysera przez ponad pół wieku, z którą rozmawiać będę także o tym, czy Kraków był Andrzejowi Wajdzie potrzebny. A może to Kraków potrzebował Andrzeja Wajdy?
Zapraszamy na piąty odcinek serii audycji „Lekcje Andrzeja Wajdy”!
Agnieszka Malatyńska-Stankiewicz
Poniedziałek, 25.05.26, godz. 21.05: