Dziś „Półprzewodnik małopolski” prowadzi nas w wyjątkowo malownicze miejsce. Nieopodal cmentarza na grzbiecie wzgórza, przy via regia antiqua, czyli starej drodze królewskiej – dawnym szlaku handlowym z Krakowa na Ruś, stoi murowana gotycka świątynia, ufundowana w 1340 roku przez króla Kazimierza Wielkiego...
Fot. Olga Dyba. Narodowy Instytut Dziedzictwa/ Źródło: https://zabytek.pl/pl/obiekty/kosciol-pomocniczy-pw-narodzenia-nmp-2775/3
Stary, odnowiony obecnie, kościół w Łapczycy - bo tam prowadzi nas dziś „Półprzewodnik małopolski” - miał być ufundowany przez Kazimierza Wielkiego być może jako miejsce modlitwy po polowaniach w pobliskiej Puszczy Niepołomickiej, albo też jako dar dla klasztoru tynieckiego, którego opat był zaufanym współpracownikiem króla. Jednak legenda wiąże tę fundację z romansem króla z Esterką. Kościół miał być jakoby votum przebłagalnym za ten grzeszny związek, z którego, według Jana Długosza, miało zrodzić się dwóch synów: Niemierza i Pełka. Współcześni historycy poddają to jednak w wątpliwość. Romans (jeśli w ogóle miał miejsce, bo Esterka, choć wspomniana przez Długosza, wydaje się postacią na poły legendarną), musiał być burzliwy. Wymagał od króla, prócz innych aktywności, częstej zmiany miejsca pobytu. Dość wspomnieć, że tradycja wiąże z romansem króla z Esterką m.in. Czchów, Kazimierz Dolny, Niepołomice, Opoczno, Przedbórz, Radom, Rzeszów, Sandomierz, Skawinę, Stopnicę, Wiślicę, a przede wszystkim wówczas podkrakowski Łobzów, gdzie w pobliżu dawnego pałacu królewskiego jeszcze w XX. wieku istniał Kopiec Esterki, zrównany z ziemią podczas rozbudowany stadionu KS Wawel. Dom Esterki na krakowskim Kazimierzu, przy ul. Krakowskiej 46 jest dziś zajmowany przez Muzeum Etnograficzne.
Trzeba przyznać, że król, jako kochanek, działał z nie mniejszym rozmachem, niż jako budowniczy „Polski murowanej”.
Kościół św. Anny w Łapczycy. Fot. By Jerzy Opioła - Praca własna, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=37884097
Marcin Ziobro
... Podobno miała być to ekspiacja za królewski romans (nie przedstawiony na razie w serialu „Korona królów”) z piękną Żydówką Esterą Małach. Kościół w ostatnich latach został gruntownie odnowiony, a stojąca naprzeciw wejścia XVIII-wieczna drewniana dzwonnica, która spłonęła 20 grudnia 2008 r. podpalona przez 22-letniego piromana, została zrekonstruowana i znów cieszy oczy zwiedzających. Kościół pełni rolę kaplicy cmentarnej, ale w niedzielę najbliższą świętu Matki Boskiej Szkaplerznej (16 lipca) pielgrzymują do niego mieszkańcy pobliskiej Bochni i okolicznych wsi, upamiętniając w ten sposób cudowne ocalenie Bochni od epidemii cholery w 1849 roku.
Gdzie znajduje się ten kościół? Dla ułatwienia dodajmy, że miejscowość ta do niedawna słynęła z korków. Dziś, gdy Kraków łączy z Tarnowem bezpłatna (na razie) autostrada, sytuacja poprawiła się nieco.
