Według władz Zakopanego wchodzące w UE przepisy ws. najmu krótkoterminowego zrównają warunki konkurencji, ale nie mogą uderzyć w małych przedsiębiorców. Lokalna branża zwraca uwagę, że wydłużająca się niepewność prawna przedłuża nierówności. Według MSiT pełne wdrożenie przepisów nastąpi po wakacjach.
Od 20 maja w Unii Europejskiej obowiązuje rozporządzenie STR (z ang. short-term rental) regulujące rynek najmu krótkoterminowego. Polska nie zakończyła jednak wdrażania krajowych przepisów wykonawczych, dlatego nowe zasady mają być wprowadzane stopniowo – wynika ze stanowiska Ministerstwa Sportu i Turystyki. Resort zapowiada, że pełne wdrożenie krajowego systemu ma nastąpić po wakacjach.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2024/1028 dotyczy gromadzenia i udostępniania danych o usługach krótkoterminowego najmu lokali mieszkalnych. Regulacje obejmują m.in. obowiązek nadawania numerów identyfikacyjnych obiektom oferowanym turystom oraz umieszczania tych numerów w internetowych ofertach najmu.
MSiT przygotowało projekt nowelizacji ustawy o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych, który ma stworzyć podstawy funkcjonowania nowego systemu. Docelowo ma powstać Centralny Wykaz Turystycznych Obiektów Noclegowych zintegrowany z bazami prowadzonymi przez samorządy.
Burmistrz Zakopanego Łukasz Filipowicz ocenił, że regulacja rynku najmu krótkoterminowego jest konieczna, ale przepisy muszą uwzględniać specyfikę lokalnej branży turystycznej.
– Ustawa o najmie krótkoterminowym jest niezbędna i najwyższy czas, aby to ucywilizować. Chodzi jednak o to, aby przepisy nie szkodziły małym przedsiębiorcom, nie promowały wielkich firm prowadzących wynajem w blokach, wspólnotach i apartamentowcach, bo z tym jest dziś największy problem – powiedział PAP Filipowicz.
Jak podkreślił, samorządowi zależy przede wszystkim na uporządkowaniu wynajmu prowadzonego w budynkach wielorodzinnych, który bywa uciążliwy dla mieszkańców.
– Nie chcemy sytuacji, w której mali lokalni przedsiębiorcy będą mieli problemy z dostosowaniem się do różnych norm, a wielkie firmy wynajmujące setki apartamentów poradzą sobie bez problemu. Będziemy robić wszystko, żeby przepisy weszły w życie z poszanowaniem małych przedsiębiorców – zaznaczył burmistrz.
Filipowicz dodał, że według zapewnień ministerstwa nowe rozwiązania mają zacząć funkcjonować jesienią. Jak zaznaczył, wejście w życie unijnego rozporządzenia nie oznacza obecnie nagłych zmian dla lokalnych przedsiębiorców.
– Urząd Miasta jest gotowy na przyjęcie nowych przepisów, bo ministerstwo zapewnia nas, że nasz gminny wykaz, w którym mamy około 3300 obiektów, zostanie automatycznie zsynchronizowany z centralnym wykazem krajowym. Przedsiębiorcy mają automatycznie znaleźć się w bazie krajowej – powiedział.
Zdaniem burmistrza jedną z najważniejszych korzyści płynących z nowych regulacji będzie uporządkowanie rynku i wyrównanie warunków konkurencji.
– Dzisiaj część osób wynajmujących apartamenty przez wielkie platformy internetowe nie ma zarejestrowanej działalności i nie płaci podatków. Nowe przepisy mają ten rynek uporządkować – ocenił Filipowicz.
Karol Wagner z Tatrzańskiej Izby Gospodarczej zwrócił uwagę, że branża hotelarska od dawna oczekuje uregulowania rynku najmu krótkoterminowego.
– Miał być halny, który wywróci stolik najmu krótkoterminowego do góry nogami, a tymczasem zmiany będą wprowadzane stopniowo i dopiero po sezonie letnim – powiedział PAP Wagner.
Jego zdaniem odwlekanie pełnego wdrożenia nowych przepisów oznacza dalsze funkcjonowanie różnych standardów działalności na rynku usług noclegowych.
– Hotelarze płacą wszystkie daniny publiczne i spełniają wszelkie normy, a część rynku najmu krótkoterminowego funkcjonuje przy znacznie niższych kosztach – zaznaczył Wagner.
Podkreślił jednocześnie, że nowe regulacje mogą być wyzwaniem także dla drobnych kwaterodawców.
– Ta „przysłowiowa gaździna” z pięcioma pokojami będzie musiała stać się przedsiębiorcą, prowadzić działalność gospodarczą czy wystawiać faktury. Wielu właścicieli nawet nie wie, że ich domy nigdy formalnie nie zostały odebrane, bo były budowane kilkadziesiąt lat temu systemem gospodarczym – powiedział.
Jak dodał, połączenie numerów identyfikacyjnych z ewidencją geodezyjną sprawi, że rynek stanie się bardziej transparentny, a samorządy uzyskają dokładniejsze dane dotyczące skali najmu krótkoterminowego.
W Sejmie trwają obecnie prace nad przepisami wdrażającymi unijne rozporządzenie STR do polskiego systemu prawnego. Projekt zakłada m.in. obowiązkową ewidencję usług najmu krótkoterminowego prowadzoną przez samorządy w systemie teleinformatycznym oraz docelowo możliwość nakładania kar za brak wpisu do rejestru.
