Trzeba pamiętać, że góralska tradycja związana z wigilią i świętami Bożego Narodzenia jest wyjątkowo bogata w różnorakie zwyczaje. Dotyczy to nie tylko samych Świąt Bożego Narodzenia i poprzedzającej ich wigilii, ale także Adwentu a więc czasu oczekiwania na nadejście świąt.
Bartek Koszarek, dyrektor Domu Ludowego w Bukowinie Tatrzańskiej podkreśla, że obecnie to czas radosnego oczekiwania a kiedyś ścisłego postu i umartwiania się. "Nie ma Bożego Narodzenia bez Adwentu. To czas radosnego oczekiwania, ale kiedyś to był czas umartwiania sie i refleksji. Gaździny kiedyś specjalnie gotowały wodę, zalewały naczynia, żeby umyć dokładnie. Post musiał być w potrawach, muzyce i modlitwach. Ważne były też roraty, kiedy szło się całymi rodzinami wcześnie rano, żeby oddać chwałę Bogu" - dodaje Koszarek.
Co może zaskakiwać to fakt, że bardzo długo nie istniał na Podhalu zwyczaj stawiania w izbie choinki i strojenia jej w bombki i inne ozdoby. Zwyczaj ten pod Tatry przywędrował z gośćmi na początku XX wieku. Wcześniej stawiało się w góralskich izbach snopek i jedynie nad drzwiami zatykało się tzw podłaźnik, czyli gałązkę jodły. Podobnie i na góralskich stołach stosunkowo późno w wigilię pojawiły się ryby. Wcześniej mieszkańcy Podhala ani karpia ani pstrągów szczególnie nie cenili.
(Przemysław Bolechowski/ko)
