Wtorek, 27 paź 6 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Wielka Sobota to czas oczekiwania na zmartwychwstanie

Amerykanin, Białorusin, Ukrainiec znaleźli się wśród 12 osób dorosłych, które przyjęły chrzest z rąk arcybiskupa Marka Jędraszewskiego. To jedna z części wigilli paschalnej w wawelskiej katedrze. Poświęcony został też ogień i woda. W czasie nabożeństwa wigilli paschalnej zabrzmiał dzwon Zygmunt.

Wielka Sobota to czas oczekiwania na zmartwychwstanie
fot: Paweł Topolski
Wielka Sobota w Tomaszowicach i Modlnicy
%gallery_64368%

 W Wielką Sobotę w kościołach święci się pokarmy wielkanocne. Obrzęd ten był znany w Kościele Wschodnim i Zachodnim już w VIII wieku. W Polsce pojawił się w XV stuleciu. Początkowo święcono wyłącznie baranka, później także mięso, jaja, ser, masło, ryby oraz liczne przyprawy i zioła. Mięso symbolizuje baranka paschalnego, chleb jest pamiątką rozmnożenia chleba przez Jezusa, a jajo - oznacza symbol rodzącego się życia i Zmartwychwstałego Chrystusa.

Bardzo starym zwyczajem jest malowanie jajek przeznaczonych na stół wielkanocny, zwanych od techniki ozdabiania - pisankami lub kraszankami. Dawniej najpiękniejsze były przeznaczone na prezenty. O zwyczaju tym pisał w XIII wieku ksiądz Wincenty Kadłubek.

Każde ma je dzisiaj w koszyku - jajka wielkanocne, symbol nowego życia i miłości, zwycięstwa życia nad śmiercią, odrodzenia Chrystusa, ale i całej ludzkości.  To od jajka powinno rozpocząć się wielkanocne śniadanie, a każde powinno być także specjalnie ozdobione. W małopolsce mamy kilkadziesiąt technik zdobienia jajek .

 Do barwienia jajek gospodynie używały naturalnych barwników. Aby zabawić jajko na niebiesko należy użyć liści czerwonej kapusty, na żółto jajka zabarwi kurkuma, na brązowo łupiny z cebuli, na różowo - sok z buraków, na zielono świeży szpinak lub pietruszka.   

W Łomnicy na Sądecczyźnie malowaniem zajmują się tu głównie kobiety.  Jajka zdobią metodą batikową - potrzebny jest do tego rozgrzany wosk, patyczek  i szpilka umocowana na jego końcu. Główkę szpilki maczają w wosku i malują wzory na jajku. Potem jajka  zanurzają w barwniku.

Jedne z najpiękniejszych pisanek w naszym regionie powstają w Zalipiu. To znana z malowanych chat miejscowości na Powiślu Dąbrowskim. Wzory, którymi tamtejsze malarki dekorują domy, przed Wielkanocą trafiają także na kolorowe pisanki.

 Każda zalipiańska pisanka jest wyjątkowa, próżno szukać dwóch takich samych. Przed świętami Zalipiański Dom Malarek organizuje zajęcia warsztatowe podczas, których uczestnicy uczą się malować  pisanki  w tradycyjne, zalipiańskie wzory. Zdjęcia zalipiańskich pisanek mogą Państwo zobaczyć tu: http://www.radiokrakow.pl/galerie/kolorowe-pisanki-z-zalipia/

Warto też pamiętać, że pisanki były dawniej darem, który miał zapewnić osobie obdarowanej siłę, zdrowie i powodzenie w sprawach miłosnych.

 W tradycji polskiej w Wielką Sobotę nawiedza się Groby Pańskie. Zwyczaj urządzania ich wprowadził w XII wieku zakon bożogrobców - Kanoników Regularnych Stróżów Bożego Grobu Jerozolimskiego. Od okresu Powstania Styczniowego nawiedzanie grobów miało wymiar patriotyczny. W różnych okresach historycznych, jak rozbiory, okupacja niemiecka czy stan wojenny, przy Grobach pojawiały się symbole nawiązujące do współczesnych wydarzeń.

W Krakowie, ale również w całej Małopolsce, wciąż żywa jest tradycja pielgrzymek do Grobów Pańskich. Wierni odwiedzają kilka, a czasem nawet kilkanaście kościołów i podziwiają specjalnie zaaranżowane Groby. W Krakowie są parafie i klasztory, które słyną z niezwykłych aranżacji.

Jednym z najbardziej znanych krakowskich grobów jest ten u Ojców Pijarów. Nie tworzą go jednak sami zakonnicy, ale co roku ogłaszany jest konkurs, w którym biorą udział artyści z całej Polski.

Otchłań morska z ciałami uchodźców, czyli wyjątkowy Grób Pański u krakowskich Pijarów

 Liturgia Wigilii Paschalnej, która rozpoczyna się wieczorem w Wielką Sobotę, należy już do Niedzieli Wielkanocnej. Dokonuje się wówczas odnowienia obietnic chrztu. Wierni przychodzą do kościoła ze świecami, aby zapalić płomień "nowego życia", symbol zmartwychwstałego Chrystusa. Uroczyście śpiewa się orędzie wielkanocne, tak zwany "Exultet". Według słów hymnu, noc paschalna jest tą jedyną, która zna godzinę powstania z martwych Chrystusa, nocą, która łączy niebo z ziemią, a sprawy boskie - ze sprawami ludzkimi.

W sobotę w Krakowie usłyszęłiśmy dzwon Zygmunt, podczas procesji rezurekcyjnej która zwieńczyła liturgię Wigilii Paschalnej. Dzwon bił przez kilkanaście minut, gdy procesja okrążała królewską katedrę.


Dzwon Zygmunt odezwał się też  w niedzielę wielkanocną o 9.45. O 10 mszę odprawił i udzielił  błogosławieństwa dla  Miasta Krakowa i Archidiecezji Krakowskiej ks. abp Marek Jędraszewski, metropolita krakowski.  

RK/IAR/bp

Groby Pańskie w krakowskich kościołach
%gallery_64445%
Groby Pańskie w kościołach w Nowym Sączu
%gallery_64403%
Święcenie pokarmów na krakowskim Rynku
%gallery_64452%
Wielka Sobota w Tarnowie
%gallery_64438%
Święcenie pokarmów w sądeckiej bazylice
%gallery_64424%

Najpopularniejsze

  • Tatry Zachodnie: polski turysta ranny podczas ucieczki przed niedźwiedzicą

    Radio Kraków

  • Śmiertelny wypadek w Januszowicach. Nie żyje 33-letni kierowca

    Jan Pająk

  • Tragiczne odkrycie w lesie pod Tarnowem. Biegacz znalazł ciało 37-latka

    Agnieszka Wrońska-Bęben

  • Z Żabna do Krakowa w godzinę? Samorządowcy zdradzają plany dla „Szczucinki"

    Agnieszka Wrońska-Bęben

  • Sześć departamentów do likwidacji. Łukasz Gibała podpisał zarządzenie

    Radio Kraków

  • Wichury nad Polską, alerty także w Małopolsce. W Tatrach możliwe zamiecie

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Sylwia Paszkowska z Radia Kraków wyróżniona podczas gali Lodołamacze 2026

  • Węzeł, który "wybacza" błędy kierowcom. Duże zmiany na S7 przed Wszystkimi Świętymi

  • Ktoś chce potajemnie wywozić dzieci ze szkół? Absurdalna teoria wywołała panikę wśród rodziców

  • Bartosz Bocheńczak (Konfederacja): Mimo "wtopy" przy wyborach w Krakowie, wystartuję do Sejmu

  • OFICJALNIE | Kraków gospodarzem Mistrzostw Świata Kobiet Amp Futbol 2027!

  • Tarnów większy o sąsiednie miejscowości? Gmina Tarnów nie chce o tym słyszeć