Lekarze ze szpitala dziecięcego w Prokocimiu wspólnie z uczonymi z Norwegii prowadzą nowatorskie badania genetyczne wcześniaków. Chcą się dowiedzieć, dlaczego u niektórych dzieci przedwcześnie urodzonych rozwijają się ciężkie powikłania a u innych nie. Wyniki badań pozwolą też skuteczniej zapobiegać chorobom.
"Zbadamy cały genom wcześniaków i sprawdzimy, czy te dzieci, które rozwijają powikłania mają inne geny niż wcześniaki, które tych powikłań nie rozwijają. To być może powie nam coś na temat dalszej terapii chorych dzieci - podkreśla w rozmowie z Radiem Kraków pediatra Magdalena Zasada.
"Badamy, które geny u noworodków urodzonych przedwcześnie stają się aktywne na jakim etapie rozwoju dziecka, i jaki jest produkt tych genów, czyli białka w komórkach" - wyjaśnił kierownik projektu prof. Jacek J. Pietrzyk.
Jak dodał profesor, badaczy interesował szczególnie wpływ podawania wcześniakom tlenu na ich rozwój. Badano krew pobraną od dzieci i obserwowano, jak jej komórki reagują na różne czynniki, jakie mają mechanizmy obronne. "Możemy już dziś powiedzieć, że w zależności od stopnia dojrzałości, dzieci produkowały inne zastawy białek, a to może wpływ na ich dalszy rozwój" - mówił kierownik Kliniki Chorób Dzieci CM UJ w Uniwersyteckim Szpitalu Dziecięcym prof. Przemko Kwinta.
Dodał, że dzięki zastosowaniu nowatorskiej metody badań, niedostępnej jeszcze kilka lat temu – mikromacierzy – mając zaledwie kilka kropel krwi robiono badania laboratoryjne mówiące o całym genomie dziecka.
"Próbujemy znaleźć odpowiedź, co wpływa na rozwój retinopatii i na uszkodzenie płuc, i dlaczego u jednych dzieci jest to takie ciężkie, a inne wychodzą bez szwanku. Mamy nadzieję, że odczytując siłę działania poszczególnych genów i innych czynników wpływających na działanie tych genów, będziemy w stanie skutecznie pomóc dzieciom" - prof. Mirosław Bik-Multanowski, kierownik Zakładu Genetyki Medycznej UJ CM.
Noworodki uczestniczące w badaniach przez kilka lat pozostaną pod opieką Poradni Zaburzeń Rozwoju Dzieci, gdzie przechodzą szczegółowe badania okulistyczne, neurologiczne i badania funkcji płuc.
Eksperymentalna część badań była prowadzona na zwierzętach. Naukowcy w laboratorium Instytutu Pediatrii Rikshospitalet Uniwersytetu w Oslo poddawali noworodki myszy działaniu zwiększonej ilości tlenu i sprawdzali, jaki ma to wpływ na rozwój ich płuc oraz tworzenie się naczyń w tylnej części oka.
W badaniach, które potrwają do kwietnia 2017 r., uczestniczą specjaliści z Uniwersytetu w Oslo, Kliniki Chorób Dzieci Instytutu Pediatrii CM UJ w Uniwersyteckim Szpitalu Dziecięcym w Krakowie i z Kliniki Neonatologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.
Projekt uzyskał 4 mln zł z Norweskiego Mechanizmu Finansowego.
Po jego zakończeniu lekarze będą pracować nad przełożeniem wyników badań na praktykę i nad ewentualną modyfikacją standardów leczenia wcześniaków. "Chcemy na podstawie tych badań wybrać 2-3 takie białka, które mogłyby być wskaźnikami, że dane dziecko należy potraktować inaczej niż pozostałe wcześniaki, jeśli białka te występują u niego w dużym stężeniu. Być może będzie ono potrzebowało innej ilości tlenu, innego pokarmu albo leków" – mówił prof. Kwinta. "Już dziś widzimy, że te dzieci muszą być traktowane bardzo indywidualnie, każde z nich inaczej" – podkreślił.
W ramach polsko-norweskiego projektu badawczego NEOMICS przebadano dzieci urodzone przed 30 tygodniem ciąży w Krakowie i w Warszawie. Najmniejsze z nich ważyło 500 g, największe mniej niż 1400 g.
(Aleksandra Ratusznik, PAP/ew)
Obserwuj autorkę na Twitterze:
