Organizowanie corocznego konkursu szopek, wspieranie materialne ich twórców, udostępnienie im pracowni i magazynu, promocja oraz certyfikacja ich dzieł - to główne założenia programu wspierania szopkarstwa, przyjętego w środę przez Radę Miasta Krakowa.
Jak podkreślono w uchwale szopka to jeden z symboli Krakowa, który zyskał międzynarodowe uznanie. W 2014 roku tradycja szopkarstwa została wpisana na krajową listę niematerialnego dziedzictwa, a w 2018 roku na międzynarodową listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO.
Władze miasta chciałyby, żeby szopki były eksponowane w ambasadach i konsulatach i stały się jednym z oficjalnych podarunków dyplomatycznych prezydenta i Rady Miasta Krakowa wręczanych najważniejszym gościom.
Działania na rzecz przetrwania szopkarstwa są według władz Krakowa potrzebne, bo sami twórcy wskazują na zagrożenia, m.in na brak miejsca do przechowywania budowli, trudności w pozyskaniu dobrej jakości materiałów do ich wykonania, brak równowagi między liczbą twórców dojrzałych i młodych, kontynuujących tradycję oraz na ryzyko pozbawienia bożonarodzeniowego kontekstu powstawania szopek w przypadku zwiększonego zainteresowania nimi po wpisie na listę UNESCO.
"Chcemy kultywować i kontynuować jedną z najważniejszych tradycji Krakowa, a jednocześnie wywiązać się ze zobowiązań, które gmina przyjęła podczas wpisania szopkarstwa na listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO" – mówiła PAP dyrektor Wydziału Kultury i Dziedzictwa Narodowego UMK Katarzyna Olesiak. "Bardzo ważnym punktem tego programu jest kontynuacja mającego ponad 70-letnią tradycję Konkursu Szopek Krakowskich. Co roku spotykamy się na Rynku Głównym, gdzie szopki są rozkładane na stopniach pomnika Adama Mickiewicza, a potem jest pochód z szopkami i pokonkursowa wystawa" - dodała.
Szacuje się, że robieniem bożonarodzeniowych szopek zajmuje się w Krakowie około 50-60 twórców, stale startujących w konkursie, do którego zgłaszanych jest co roku ok. 150 budowli tworzonych także przez dzieci i młodzież.
Spośród innych tego typu dzieł na świecie szopki krakowskie wyróżnia nawiązanie do architektury Krakowa: kościoła Mariackiego, kaplicy Zygmuntowskiej, murów obronnych z Barbakanem i Bramą Floriańską. W takiej scenerii oprócz świętej rodziny, trzech króli, pasterzy i aniołów pojawiają się postacie legendarne i historyczne.
W programie wspierania szopkarstwa zapisano m.in. że szopkarzom jako artystom nieprofesjonalnym udostępnionych zostanie co najmniej pięć pracowni. Lokale będą przydzielane na pięć lat z możliwością przedłużenia, a wnioski kierowane do Urzędu opiniować będzie Muzeum Krakowa, które weźmie pod uwagę zarówno dorobek twórcy, jak i werdykty w Konkursie Szopek Krakowskich. Pracownie mają być okazjonalnie udostępniane m.in. w ramach organizowanych przez Narodowy Instytut Dziedzictwa "Weekendów Otwartych Pracowni" i działań edukacyjnych Muzeum Krakowa.
Twórcy szopek będą mieli też możliwość czasowego zorganizowania stanowisk pracy do ich produkcji w Domu pod Krzyżem, który jest oddziałem Muzeum Krakowa, gdzie zlokalizowane zostanie Centrum poświęcone niematerialnemu dziedzictwu Krakowa. Centrum będzie udostępniane publiczności. Zgodnie z programem w ramach Stypendiów Twórczych Miasta Krakowa kontynuowane będzie przyznawanie twórcom szopek środków finansowych na ich projekty, w tym na zakup materiałów i narzędzi do budowy szopki.
Władze miasta deklarują stworzenie systemu certyfikacji szopek i listy miejsc, w których można nabyć szopki powstałe z poszanowaniem lokalnej tradycji oraz wspieranie stoisk i sklepów pamiątkarskich eksponujących prawdziwe szopki krakowskie.
Certyfikat "wykonano w ramach tradycji wpisanej na listę UNESCO" w pierwszej kolejności otrzymają szopki, które wzięły udział w konkursie i są wykonanych zgodnie ze sztuką. Na straży wartości szopkarstwa, autentyczności i reprezentatywności tego rzemiosła stanie kapituła, która będzie zajmować się przyznawaniem certyfikatów.
Zniknąć ma także inna bolączka szopkarzy – brak miejsca na przechowywanie szopek. W Muzeum Krakowa powstanie magazyn, gdzie czekałyby one na zakup przez zainteresowane osoby lub na prezentacje w okresie świątecznym. Dotyczy to szczególnie dużych, kilkumetrowych szopek.
Miasto chce także poprzez Muzeum Krakowa organizować regularne warsztaty dla szopkarzy oraz zajęcia edukacyjne z tworzenia szopek i popularyzować tę tradycję wśród mieszkańców i turystów. "Jednym z takich działań będzie kontynuacja i rozwój projektu +Wokół szopki+, polegający na prezentacji szopek krakowskich w otwartej przestrzeni miasta, włączając w akcję lokalnych restauratorów, sklepy, instytucje" – mówiła Katarzyna Olesiak. "Raz w roku organizowane będą specjalistyczne warsztaty dla przewodników miejskich, dla propagowania wiedzy o szopkach wśród turystów” - dodała.
Muzeum Krakowa wspólnie z miastem ma też zlecać wykonanie nowoczesnych gadżetów, pocztówek, pamiątek związanych z szopkarstwem krakowskim. Wspierane będą inicjatywy organizacji wystaw krajowych i zagranicznych, jak również indywidualny udział szopkarzy w takich wystawach, warsztatach czy festiwalach.
Na realizację wszystkich tych zamierzeń trzeba w budżecie Krakowa zarezerwować minimum 100 tys. zł rocznie, które w formie dotacji trafi do Muzeum Krakowa.
Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy
Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.
Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres opinie@radiokrakow.pl
Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze.
PAP/ko
