Fragmenty alianckiego bombowca B-24J Liberator EW 248 P zestrzelonego w nocy z 16 na 17 sierpnia 1944 roku nad małopolskim Ostrowem podczas misji niesienia pomocy walczącej Warszawie, można oglądać od środy na wystawie czasowej w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie. Prezentowane na wystawie fragmenty samolotu i inne historyczne świadectwa, na co dzień są dostępne w Szkole Podstawowej im. Lotników Alianckich w Ostrowie.
Wystawa przygotowywana została we współpracy ze Szkołą Podstawową im. Lotników Alianckich w Ostrowie, która od wielu lat gromadzi i przechowuje pamiątki związane z katastrofą Liberatora oraz jego załogą.
Katastrofa bombowca
Jak przypomniano w zapowiedzi wystawy, należący do 31. Dywizjonu Południowoafrykańskich Sił Powietrznych bombowiec B-24J Liberator EW 248 P wystartował z południowych Włoch wieczorem 16 sierpnia 1944 roku. Dowódcą ośmioosobowej załogi był major Izak J.M. Odendaal. Podczas lotu nad Małopolską, w nocy z 16 na 17 sierpnia, maszyna została zaatakowana przez niemiecki nocny myśliwiec i rozbiła się na polach wsi Ostrów, w pobliżu Klimontowa.
Krakowianie upamiętnią historię zestrzelonego w 1944 r. Liberatora
Katastrofę przeżył jedynie drugi pilot, porucznik Johannes J.C. Groenewald, który uratował się, skacząc ze spadochronem. Rannego lotnika odnaleźli i otoczyli opieką żołnierze Armii Krajowej, pomagając mu przetrwać okupację. Pozostałych siedmiu członków załogi zginęło. Ich ciała początkowo pochowali mieszkańcy okolicy, a po wojnie szczątki przeniesiono na cmentarz wojskowy przy ul. Prandoty w Krakowie, gdzie spoczywają w kwaterze żołnierzy Wspólnoty Brytyjskiej.
Losy Liberatora EW 248 P są przykładem tragicznych konsekwencji alianckich operacji pomocowych. To również opowieść o solidarności ponad granicami – o lotnikach, którzy podejmowali ryzyko, by wesprzeć walczących Polaków, i o mieszkańcach Małopolski, którzy nie pozostali obojętni wobec ocalałego członka załogi - zaznaczyli przedstawiciele MLP w informacji prasowej.
Szkolna opieka nad pamiątkami
Jak wskazano, szkoła w Ostrowie od lat aktywnie pielęgnuje pamięć o alianckich lotnikach, których losy wpisały się w historię miejscowości. Organizowane są uroczystości rocznicowe, działania edukacyjne, sprawowana jest opieka nad pamiątkami.
Krakowska wystawa realizowana jest w ramach projektu „Muzea Domowe – ożywianie tożsamości w społecznościach lokalnych Małopolski”, zainicjowanego przez samorząd województwa małopolskiego.
Krakowianie nadal pamiętają historię zestrzelonego w 1944 r. Liberatora
Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie uczestniczy w tej inicjatywie czwarty rok z rzędu, angażując się w odkrywanie, ochronę i popularyzację dziedzictwa kulturowego przechowywanego poza tradycyjnymi instytucjami muzealnymi.
Wystawie towarzyszy konferencja historyczna poświęcona alianckim operacjom lotniczym i losom załogi zestrzelonego samolotu.