Aktor, który zmarł w Krakowie 20 października, wystąpił w naszym słuchowisku zat. "Niespodzianka", którego premiera odbyła się w 2019 roku. Słuchowisko powtórzymy na naszej antenie 1 listopada o godz. 13.15.
Dramat "Niespodzianka" Karola Huberta Rostworowskiego to poetycka opowieść o winie i karze, napisana w 1929 roku. Dariusz Gnatowski stworzył w słuchowisku rolę Ojca.
Kiedy Rostworowski zmarł w 1938 roku, nazywany był „następcą Wyspiańskiego” i był jednym z najważniejszych dramatopisarzy Młodej Polski i międzywojnia. Rostworowski jest mi bliski, bo znajduję u niego rozważania nad polską tożsamością, odwołania do naszej historii i tradycji (ale też jej chłodną krytykę), trafne diagnozy „polskości”, umiejętność tworzenia jaskrawych, wiarygodnych postaci studentów, profesorów, alkoholików, robotników, artystów. Autor stawia swoich bohaterów w skrajnych sytuacjach, bywa dla nich okrutny, nie stroni od czarnego humoru, i nade wszystko – nie stosuje niepotrzebnych słów.
Irena Solska mówiła, że role Rostworowskiego są jak „dobrze dopasowane buty”. Aktorka grała Matkę w Niespodziance, która jest najwybitniejszym dramatem pisarza. Historia dzieje się w biednej podkrakowskiej wsi. Ojciec alkoholik, znerwicowana matka, nastoletnia córka bez perspektyw na przyszłość, syn - student, na którego wykształcenie wydano cały majątek, starszy syn w Ameryce, od kilku lat nie daje znaku życia. Pewnego wieczora rodzice zastają w domu przybysza, nieznajomego, który zasnął, a w jego bagażu znajdują mnóstwo pieniędzy. Czy można go zamordować aby zapewnić byt własnym dzieciom i przestać żyć w nędzy? W dramacie jest wiele kolejnych „niespodzianek”. Utwór bywa porównywany do „Króla Edypa”; jest odczytywany jako opowieść o tragedii losu ludzkiego, w której artysta stawia fundamentane pytana o miłość, życie i śmierć. A wszystko dzieje się pod Krakowem, a opowiedziane jest w trzech dialektach: gwarze podkrakowskiej wsi, dialekcie żydowski i nowomowie intelektualistów.
Rostworowski jest bardzo „krakoski”; mieszkał na ul. św. Jana, później na Salwatorze. Akcja wielu jego dramatów dzieje się w Krakowie, zaś w „Zmartwychwstaniu” autor „ożywił” pomnik Mickiewicza stojący na krakowskim Rynku: wieszcz rusza w Polskę i obserwuje zmartwychwstałą ojczyznę, odrodzoną w 1918 roku w wyniku „Wojny powszechnej za wolność ludów”, o którą modlił się w „Litanii pielgrzymskiej.” Właśnie przypada 90. rocznica napisania „Niespodzianki”, a diagnozy o nas samych formułowane przez Rostworowskiego brzmią zaskakująco aktualnie.
Ojciec - Dariusz Gnatowski,
Matka - Ewa Kolasińska,
Franek - Aleksander Talkowski,
Zośka - Adrianna Kućmierz,
Abramek - Andrzej Róg
Reżyseria - Łukasz Fijał
Pianista / kompozytor - Dawid Rudnicki
Realizacja radiowa, asystent reżysera - Wojciech Gruszka
Redakcja - Justyna Nowicka
Premiera 1 kwietnia 2019 roku, studio im. Romany Bobrowskiej
