Przygotowana w 50. rocznicę wydarzeń Marca'68 wystawa, koncentruje się na opowieści o buncie studenckim, marcowym języku oraz wymuszonej emigracji blisko 13 tysięcy Polaków żydowskiego pochodzenia
mówi kuratorka wystawy Karolina Żłobecka
Marzec 1968 roku był wydarzeniem wielowątkowym: buntem młodych, kryzysem politycznym i społecznym, sprzeciwem intelektualistów, czasem czystek kadrowych, kampanii propagandowych: antysemickiej, antystudenckiej, antyinteligenckiej. Jedną z konsekwencji ówczesnych wydarzeń był wymuszony wyjazd z Polski około 13 tys. osób pochodzenia żydowskiego. Celem wystawy nie było przedstawienie wszystkich, niezwykłe złożonych wątków wydarzeń, które do historiografii przeszły pod nazwą Marzec'68. Sygnalizując je, ekspozycja koncentruje się na opowieści o buncie studenckim, „marcowym języku” oraz emigracji.
W powszechnym odbiorze dziedzictwo „Marca’68” wpisuje się w symbolikę „polskich miesięcy”: Październik 1956, Grudzień 1970, Czerwiec 1976, Sierpień 1980. Polskie miesiące, to skrót myślowy i symboliczny, ilustrujący zmagania z narzuconym systemem politycznym, próby jego naprawy, bunt i walkę o suwerenność.
Wystawa przypomina bunt młodych, szybko stłumiony przez aparat represji. Przywołuje także, równie istotny aspekt 1968 roku czyli kampanię antysemicką. Kreowała ona postać Syjonisty – Żyda, wroga, odpowiedzialnego za zaistniały kryzys, wykorzystywany przez władzę dla wzmocnienia pozycji w rozgrywkach wewnątrzsystemowych. Skutki społeczne „Marca” są istotną częścią naszej historii: to około 13 tys. polskich obywateli zmuszonych do emigracji, wyrzuconych ze swojego kraju z poczuciem krzywdy. To także język nienawiści, bezkarnie rozpowszechniany w mediach, prasie, na wiecach z inspiracji władzy.
Ważną częścią wystawy są relacje – rozmowy ze świadkami historii, którzy wyjechali do Izraela w latach 1968 – 1971. Wywiady przeprowadziła jesienią 2017 kurator wystawy w Muzeum PRL Karolina Żłobecka. Rozmówcami były osoby, które odpowiedziały na apel Muzeum o podzielenie się swoim doświadczeniem i emocjami związanymi z wydarzeniami 1968 roku. Przedstawione relacje to symboliczny gest, oddanie głosu pokrzywdzonym uczestnikom – ofiarom bezwzględnej kampanii nienawiści zorganizowanej przez aparat władzy.
Przygotowanie tej ekspozycji było możliwe dzięki życzliwej współpracy z Muzeum Żydów Polskich POLIN, Muzeum Historycznym Miasta Krakowa, Fundacją Ośrodka KARTA, Fundacją Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, Instytutem Pamięci Narodowej, Towarzystwem Społeczno-Kulturalnym Żydów, Fundacją Shalom, Teatrem Narodowym i Muzeum Narodowym w Krakowie oraz uczestnikom wydarzeń którzy podzielili się swymi wspomnieniami.
Dopełnieniem wystawy będzie cykl wydarzeń towarzyszących, organizowanych przez Muzeum PRL-u we współpracy z JCC, Festiwalem Kultury Żydowskiej, Wielokulturowym Krakowem i Fundacją MIFGASH. Szczegóły będą zamieszczane na stronie www.mprl.pl
„W jedną stronę. Marzec ‘68”
kuratorka: Karolina Żłobecka,
wystawa czynna od 27 marca do 31 października 2018 r. w Muzeum PRL-u, os. Centrum E1 Kraków - Nowa Huta
j.druzynska/mat.pras
