Zamek Królewski na Wawelu prezentuje 108 dzieł sztuki, które wzbogaciły zbiory w latach 2015 i 2016.
prof. Jan Ostrowski, dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu
Ponad sto dzieł sztuki od wczesnośredniowiecznego złotego krzyża pektoralnego po miśnieńską porcelanę zostało zaprezentowanych
na wystawie w Zamku Królewskim na Wawelu. Zamek prezentuje 108 dzieł sztuki, które wzbogaciły zbiory w latach 2015 i 2016. Zostały one zakupione od osób prywatnych, na aukcjach antykwarycznych w kraju i zagranicą, a także przekazane jako dary i depozyty. Oprócz malarstwa i rzemiosła artystycznego, na wystawie znalazły się również dokumenty związane z ważnymi postaciami historycznymi.
Przykładem jest cenny list z 1571 roku, króla Zygmunta Augusta do Jadwigi Jagiellonki, margrabiny brandenburskiej, w którym monarcha przekazuje pełnomocnictwo Stanisławowi Sędziwojowi z Czarnkowa, referendarzowi koronnemu i staroście poznańskiemu, do rozstrzygnięcia sporu pomiędzy Jadwigą a jej pasierbem Janem Jerzym Hohenzollernem. List jest w języku łacińskim, król własnoręcznie podpisał go atramentem z okruszkami złota.
Najliczniejsze wśród nabytków są okazy złotnictwa i biżuterii, w tym dekoracyjne naczynia liturgiczne i świeckie, sztućce oraz drobne przedmioty takie jak tabakierki, pudełeczka i pojemniczki na utensylia. Najstarsze dzieło to złoty krzyż pektoralny z X-XI wieku, znaleziony podczas badań archeologicznych średniowiecznej osady w Zagórzycach. Dołączy on do artefaktów kruszcowych z okresu wczesnopiastowskiego przechowywanych w wawelskim Skarbcu Koronnym. W depozyt przekazał go Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Kielcach z inicjatywy Instytutu Archeologii UJ. Na wystawie znajdzie się też późnogotycki kielich mszalny z częściowo złoconego srebra.
Licznie reprezentowane są bogato zdobione srebrne i złocone naczynia świeckie – różnej wielkości puchary i pucharki, kubki, kufle, wazki, tacki, solniczki i cukiernica wyprodukowane między 2. połową wieku XVI a końcem XVIII stulecia w Augsburgu, Norymberdze, Lipsku, Dreźnie. Na szczególną uwagę zasługują m.in.: późnorenesansowy pucharek z czaszą ze skorupy orzecha kokosowego (2. poł. w. XVI), okazały kubek z lat 1689–1692 ze sceną Tryumf Amora, autorstwa Israela Thelota, oraz z tego samego czasu kufel ze sceną Porwanie Europy Gabriela I Bessmanna oraz Carla Schultza. Szczególną wartość dla wawelskich zbiorów mają wyroby złotnicze związane z Polską, takie jak powstała w Gdańsku w r. 1734 niewielka waza opatrzona herbami Jelita i Śreniawa czy inne XVIII-wieczne naczynia powstałe w warsztatach w Elblągu i Leszna.
Ciekawymi przykładami rzemiosła artystycznego są drobne luksusowe przedmioty wykonane ze srebra, złota, lub złoconego mosiądzu. Te niewielkich rozmiarów pojemniczki na utensylia toaletowe, piśmiennicze są ważnym świadectwem obyczajów minionych wieków.
Zamkowa kolekcja porcelany zyskała wysokiej rangi zabytki wykonane w pierwszej połowie wieku XVIII w Królewskiej Manufakturze w Miśni – talerze dekorowane motywami dalekowschodnimi.
Do zbioru poświęconego ikonografii Wawelu dołączył natomiast obraz "Wnętrze katedry wawelskiej" autorstwa Marcina Zaleskiego (1796–1877), jednego z najzdolniejszych polskich twórców wedut i widoków wnętrz. Kolekcje sfragistyczne wzbogaciły się o duży zespół interesujących tłoków pieczętnych. Wśród nich ogromną wartość historyczną mają okazy związane z rodami Sapiehów i Jabłonowskich, których przedstawiciele odegrali istotną rolę w dziejach dawnej Rzeczypospolitej.
Bardzo rzadkim w polskich warunkach przedmiotem jest XVIII-wieczna lektyka z dekoracją malarską przedstawiającą widoki morskie oraz scenki pasterskie.
Nabytki 2015–2016
20 czerwca –17 września 2017
jn/mat. prasowe
