Wojna za wschodnią granicą i rosnące zagrożenia na świecie wpływają również na kierunki rozwoju nauki. Czy krakowskie uczelnie i instytuty badawcze powinny koncentrować się na technologiach związanych z bezpieczeństwem? – Nie możemy rzucać wszystkich sił na jeden obszar i rezygnować z pozostałych – przekonuje dr Bogna Halska-Pionka, pełnomocniczka prezydenta Krakowa ds. współpracy ze środowiskiem naukowo-akademickim. W rozmowie z Marzeną Florkowską w Radiu Kraków wskazuje, że miasto powinno przede wszystkim rozwijać te dziedziny, w których już ma silne zaplecze naukowe.
Posłuchaj audycji
Nie wszystkie badania muszą służyć zbrojeniom
Zdaniem dr Bogny Halskiej-Pionki sytuacja geopolityczna nieuchronnie wpływa na działalność uczelni i instytutów badawczych. Może jednak prowadzić do niekorzystnego przesuwania środków finansowych w stronę jednego, aktualnie najważniejszego obszaru.
– Wiemy, że nauka nie jest dobrze dofinansowana w Polsce, więc często jest tak, że dajemy środki na zbrojeniówkę i wszyscy zaczynają się nią zajmować, choć nie zawsze jest to uzasadnione – zauważa.
Jak podkreśla, zarówno miasta, jak i uczelnie powinny najpierw rozpoznać swoje najmocniejsze strony, a dopiero później planować inwestycje i rozwój badań. Nie każde przedsięwzięcie musi być bezpośrednio związane z obronnością, by mogło okazać się przydatne w sytuacji zagrożenia.
Drony, sztuczna inteligencja i technologie podwójnego zastosowania
Kraków ma już zaplecze naukowe, które może być wykorzystywane zarówno do celów cywilnych, jak i związanych z bezpieczeństwem. Chodzi o tzw. technologie podwójnego zastosowania.
Przykładem są drony, które mogą służyć do monitorowania nielegalnych wysypisk śmieci, ale podobne rozwiązania technologiczne znajdują też zastosowanie w wojsku. Krakowskie ośrodki prowadzą również badania nad materiałami wykorzystywanymi w urządzeniach pracujących w trudnych warunkach.
Ważną rolę odgrywają także możliwości obliczeniowe Cyfronetu, wspierające rozwój sztucznej inteligencji, oraz potencjał Akademii Górniczo-Hutniczej, Krakowskiego Parku Technologicznego i instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz.
– To, co teraz jest ważne w strategicznym myśleniu, to odpowiedzenie sobie na pytanie, w czym jesteśmy dobrzy – podkreśla dr Halska-Pionka.
Nauka może pomóc także w ochronie zabytków i bezpieczeństwie żywnościowym
Współpraca środowiska naukowego nie ogranicza się jednak do nowych technologii militarnych. Jak wskazuje rozmówczyni Radia Kraków, krakowskie ośrodki mają także doświadczenie w badaniach nad funkcjonowaniem człowieka w ekstremalnych warunkach, bezpieczeństwem żywnościowym czy ochroną dziedzictwa kulturowego.
Technologie wykorzystywane w medycynie mogą znaleźć zastosowanie również w badaniu i zabezpieczaniu zabytków. To pokazuje, że rozwiązania rozwijane z myślą o jednej dziedzinie mogą okazać się przydatne w zupełnie innych okolicznościach.
Zdaniem pełnomocniczki prezydenta Krakowa najważniejsze jest długofalowe planowanie i wykorzystywanie tego, co już powstało w krakowskich laboratoriach.
– Uważam, że to powinno być działanie realne, a nie pozorowane – zaznacza.
O tym, jak sytuacja międzynarodowa wpływa na badania naukowe i jak Kraków może wykorzystać potencjał swoich uczelni, dr Bogna Halska-Pionka rozmawia z Marzeną Florkowską w audycji „Mój Kraków” w Radiu Kraków.
Partner programu:
