Wystawa "Anna Jagiellonka. Wszystkie twarze królowej" na Zamku Królewskim na Wawelu pozwala spojrzeć na jedną z najważniejszych postaci końca dynastii Jagiellonów z wielu perspektyw. Portrety, królewskie listy i dokumenty przybliżają jej życie, a warsztaty, działania sensoryczne i komiks "Królowa po drugiej stronie lustra" zachęcają do odkrywania historii poprzez sztukę i współczesne doświadczenia. To także okazja, by przyjrzeć się sprawczości kobiety, która zabiegała o przyszłość państwa i pamięć o swojej dynastii. Gościniami Sylwii Paszkowskiej były Alicja Kropidłowska z działu edukacji, koordynująca powstanie komiksu o Annie Jagiellonce, Maria Prawelska, animatorka kultury, absolwentka Krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych i adiunkt w Wydziale Interpretacji Sztuki Zamku Królewskiego na Wawelu oraz Agnieszka Sułkowska z działu edukacji Zamku Królewskiego na Wawelu.
Posłuchaj rozmowy
Kobieta, która dbała o przyszłość dynastii
Anna Jagiellonka była córką Zygmunta Starego i Bony Sforzy oraz siostrą Zygmunta Augusta. Po bezpotomnej śmierci brata państwo stanęło przed koniecznością wyboru nowego władcy. W tym przełomowym momencie Anna odegrała istotną rolę, zabiegając o to, by na tronie zasiadł król, który będzie odpowiedzialnie sprawował władzę i troszczył się o dobro kraju. Jej małżeństwo ze Stefanem Batorym również wpisywało się w skomplikowaną sytuację polityczną. Wcześniej jako król został wybrany Henryk Walezy, jednak ostatecznie mężem Anny i władcą Polski został Batory.
Pamięć o Annie Jagiellonce jest obecna w architekturze i wyposażeniu Wawelu. Jednym z najważniejszych przykładów jest Kaplica Zygmuntowska, w której Anna zadbała o upamiętnienie członków swojej rodziny. To również ona ufundowała złocenie kopuły kaplicy, jednego z najbardziej rozpoznawalnych elementów wawelskiego krajobrazu.
Wszystkie twarze Anny Jagiellonki. Wyjątkowa wystawa na Wawelu
Tytuł ekspozycji nawiązuje między innymi do licznych wizerunków Anny Jagiellonki. Zwiedzający mogą zobaczyć portrety członków dynastii, wizerunek królowej na zawieszce, jej portret koronacyjny oraz przedstawienia z późniejszych lat życia. W XVI wieku niewielkie portrety wysyłano niekiedy potencjalnym kandydatom na męża. Takie wizerunki były więc czymś więcej niż pamiątką, uczestniczyły w ówczesnych praktykach związanych z zawieraniem małżeństw.
Szczególnie interesujące może być porównywanie portretów przedstawiających Annę na różnych etapach życia. Na pierwszy rzut oka niektóre z nich wydają się podobne, ale uważna obserwacja pozwala dostrzec różnice w szczegółach i sposobie przedstawiania królowej.
Listy, dokumenty i przedmioty z bliska
Ważną częścią ekspozycji są obiekty, które na co dzień pozostają w magazynach lub sejfach. Wśród nich znajdują się listy Anny Jagiellonki oraz akt elekcyjny Henryka Walezego. Listy można oglądać w gablotach przystosowanych do wygodniejszego czytania. Odpowiednie podświetlenie pozwala przyjrzeć się dawnemu pismu, które znacznie różni się od współczesnego. Dzięki temu dokumenty stają się nie tylko źródłem wiedzy o przeszłości, lecz także bezpośrednim świadectwem sposobu komunikowania się w XVI wieku.
Przez ponad 200 lat uważano go za kopię. Sensacyjne odkrycie na Wawelu
Ekspozycja uwzględnia również potrzeby osób z niepełnosprawnościami. W ramach programu "Wawel dostępny" przygotowano ścieżkę tyflograficzną, obejmującą między innymi tyflografiki i audiodeskrypcję. Szczególną atrakcją jest rekonstrukcja medalionu, zawieszki z literą "A", nawiązującej do Anny Jagiellonki. Na podstawie rysunku Jana Matejki odtworzono przedmiot, który można dotknąć, obejrzeć z bliska, a nawet przymierzyć i sfotografować. Rozwiązanie to jest skierowane przede wszystkim do osób niewidomych, ale mogą z niego korzystać wszyscy zwiedzający.
