ZAGADKA REGIONALNA (1.11.)
Przed 104. laty, 1 listopada 1918 r. we LWOWIE urodził się malarz i pedagog.
Dyplom w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych uzyskał w 1948 r.
Od 1954 r. mieszkał w ZAKOPANEM, a w latach 1959 - 1961 był dyrektorem tamtejszego Państwowego Liceum Technik Plastycznych im. Antoniego Kenara, gdzie uczył malarstwa i rysunku.
Zajmował się także scenografią i projektował tkaniny.
Był członkiem Grupy Krakowskiej, a od 1962 r. profesorem Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w POZNANIU.
Zmarł w 1987 r. w RZYMIE i spoczął na Nowym Cmentarzu w Zakopanem.
Jest dziś patronem jednej z ulic w tym mieście.
Proszę podać jego imię i nazwisko.
ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl
do godz. 7.30 dnia 1.11. 2022 r.
UPOMINKI:
płyta CD "Wracają słowa i dźwięki" wydana z okazji 95. lat Radia Kraków.
2 tomiki wierszy Ireny Kaczmarczyk "PRO MEMORIA"
2 książki ANNY RADOŃ "LALA. Kartki z dziejów Bystrej Podhalańskiej i okolic"
Na cmentarzu w TENCZYNKU znajduje się szczególny grób.
Spoczywają w nim siostry ALEKSANDRA, ZOFIA, JANINA I MARIA KRZYŻANOWSKIE.
Urodziły się we LWOWIE a zmarły w Tenczynku.
Aleksandra w 1953 r. w wieku 51 lat, Zofia w 1966 r. w wieku 80 lat, Janina w 1978 r. w wieku 77 lat, a Maria w 1986 r. w wieku 92 lat.
Były to zasłużone wychowawczynie młodzieży polskiej.
Wysiedlone przez Sowietów w 1940 r. ze Lwowa do Kazachstanu, wraz z armią gen. Władysława Andersa dostały się do ISFHANU w Persji, gdzie w 1942 r. w tamtejszej szkole dla polskich sierot (gimnazjum i liceum) dyrektorką była MARIA KRZYŻANOWSKA.
Latem 1944 r. władze Nowej Zelandii zaprosiły dużą grupę polskich dzieci i ich opiekunów do miejscowości o nazwie PAHIATUA na Wyspie Północnej, gdzie przebywały od listopada 1944 r. do kwietnia 1949. r.
Pahiatua nazywana była wtedy "Małą Polską".
ALEKSANDRA KRZYŻANOWSKA w szkole w Pahiatua uczyła biologii i przyrody.
W 1948 r. przyjechała do Tenczynka do swej siostry zakonnicy Heleny Krzyżanowskiej, która przebywała w klasztorze w Tenczynku od 1921 roku.
W 1992 r. spora grupa dojrzałych już "dzieci z Pahiatua" przybyła z pielgrzymką do Polski, a było to w pięćdziesiątą rocznicę szczęśliwej ewakuacji ze Związku Sowieckiego do Isfahanu.
Pielgrzymi odwiedzili Kraków i przyjechali do Tenczynka na grób swoich nauczycielek.
W księdze parafialnej (proboszczem był wówczas ks. KRZYSZTOF STRZELCZYK) zapisali wówczas swoje imiona i nazwiska.
Po 10. latach w 2002 r. jedno z nazwisk zaintrygowało emerytowaną nauczycielkę LO w Krzeszowicach, podróżniczkę MARIĘ OSTROWSKĄ, która planowała wyjazd do Nowej Zelandii.
Postanowiła odnaleźć MALWINĘ WISIĘ SCHWIETERS z domu Rubisz.
Czy to się udało?
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Przypomnimy dziś, zmarłego 6 lutego tego roku w Krakowie, ZDZISŁAWA JANA RYNA - profesora Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, wybitnego lekarza - psychiatrę, alpinistę i podróżnika, a także dyplomatę.
Był ambasadorem Rzeczpospolitej Polskiej w Chile i Argentynie.
Odwiedzi nas MACIEJ ZBOREK z Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, koordynator projektu "Pamięć Uniwersytetu" i sięgniemy po archiwalne wypowiedzi prof. Zdzisława Jana Ryna, dotyczące jego życie i naukowej pracy.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Zmarł w Krakowie 24 kwietnia 2022 r.
Prof. FELIKS KIRYK był wybitnym historykiem mediewistą i regionalistą, autorem wielu publikacji naukowych.
Ukończył krakowską Wyższą Szkołę Pedagogiczną i z tą uczelnią związał swoją naukową karierę.
W latach 1993-1999 był rektorem dzisiejszego Uniwersytetu Pedagogicznego.
To autor ponad czterdziestu monografii miast południowej Polski, a jego upodobane regiony to Sandomierz i Sądecczyzna.
Przez wiele lat prof. Feliks Kiryk przewodniczył Radzie Naukowej "Rocznika Sądeckiego".
W 2021 r. władze Sandomierz wydały jego pracę "Sandomierskie żywoty średniowiecznych władców Polski".
Naukowy dorobek prof. Feliksa Kiryka przypomina jego kolega, historyk literatury i krytyk literacki prof. BOLESŁAW FARON.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Prof. FRANCISZEK ZIEJKA zmarł 19 lipca 2020 r w Krakowie i spoczął na Cmentarzu Salwatorskim.
Był historykiem literatury, profesorem nauk humanistycznych, a w latach 1995 - 2005 rektorem Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Przez 15 lat, od roku 2005 do śmierci, przewodniczył Społecznemu Komitetowi Odnowy Zabytków Krakowa.
Przypominamy jedną z rozmów nadaną w 2014 r. w Radiu Kraków w audycji "Pejzaże regionalne".
Prof. Franciszek Ziejka opowiadał wówczas o tak zwanych" rugach pruskich" czyli masowym wysiedlaniu Polaków i Żydów z paszportem rosyjskim i austriackim z Prus w latach 1885–1890.
Podkreślał też godną podziwu życzliwość okazywaną wówczas przez krakowian ofiarom polityki Bismarcka.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
MAREK FRYŹLEWICZ, zmarły 13.05.2020 r. wieku 60 lat, był długoletnim burmistrzem NOWEGO TARGU (1996 -2014).
Z zamiłowania był regionalistą, szczególnie interesującym się przeszłością rodzinnego miasta.
W 2015 r. według jego pomysłu ukazał się I tom "GALERII NOWOTARŻAN", publikacji jego autorstwa zawierającej 45 biogramów osób związanych z Miastem na Podhalu.
Od tego czasu do przedwczesnej śmierci gromadził materiał do II tomu wydawnictwa.
We wrześniu tego roku II tom "GALERII NOWOTARŻAN" ukazał się nakładem PODHALAŃSKIEGO TOWARZYSTWA PRZYJACIÓŁ NAUK ".
Dlaczego na dzień promocji książki wybrano 26. dzień września? - wyjaśnia wdowa DOROTA FRYŹLEWICZ, a o pracy nad edycją książki mówią także syn MACIEJ FRYŹLEWICZ, członkinie zespołu redakcyjnego ANNA MLEKODAJ i ANNA OZOROWSKA oraz jej mąż, artysta grafik MARCIN OZOROWSKI.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Rozmowa archiwalna – audycja „Pejzaże regionalne” z 16.12.2018 r.
Regionalista z Nowego Targu MAREK FRYŹLEWICZ przedstawia życiorys artysty MICHAŁA REKUCKIEGO (1884 - 1971), który żył i pracował po obu stronach Atlantyku.
Największa kolekcja obrazów Michała Rekuckiego znajduje się w Muzeum Podhalańskim w Nowym Targu.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
