Sobota, 21 lis 4 °C Jakość powietrza: Bardzo dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Krakowianie z kolędą w nowy rok! Wyjątkowy koncert otwarty dla publiczności

Archiwalne 13-14 STYRadio Kraków
Prowadzący:  Radio Kraków
 Dołącz do czytelników  Obserwuj w Google News

W ramach wspólnego projektu Radia Kraków i Muzeum Etnograficznego w Krakowie odbył się koncert wspólnego śpiewania pastorałek i kolęd ludowych, charakterystycznych dla regionu krakowskiego, szczególnie tych z okolic Krakowa i tych, zapisanych przez Włodzimierza Tetmajera w jego zbiorze „Gody i godnie święta, czyli okres świąt Bożego Narodzenia w Krakowskiem”. Koncert odbył się w studiu S-5 im. Romany Bobrowskiej w naszej siedzibie w niedzielę o godzinie 17:00 i był transmitowany w specjalnym wydaniu audycji "Przed horyzontem". Wstęp jest wolny!

Posłuchaj audycji

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu, w tradycyjnych społecznościach wyczekiwano z niecierpliwością kolędników, którzy byli nadzwyczaj pożądanymi gośćmi i nieśli całemu domowi cenny dar - dobre i życzliwe słowa, najlepsze życzenia. Brak tych życzeń mógł spowodować w nadchodzącym roku niepowodzenie, słabsze plony, nieurodzaj. A przecież w tradycyjnej kulturze agrarnej od dobrych plonów zależało życie, a co za tym idzie zdrowie, nie tylko gospodarza i jego rodziny, ale też służby czy parobków.

W magicznym czasie Godów, trwających od Wigilii do święta Trzech Króli, nie mogło zatem zabraknąć odwiedzin kolędników, którzy wyśpiewując, utrwalone zwyczajem od czasów przedchrześcijańskich, odpowiednie życzenia, wraz z nimi przynosili do domu szczęście i powodzenie.

Słowo „kolęda”, powszechnie kojarzone dzisiaj z pieśniami bożonarodzeniowymi, upowszechniło się dopiero w XIX wieku, przez wcześniejsze dwa stulecia nabierając tego właśnie znaczenia.

Mamy więc kolędników, zawsze mężczyzn i przede wszystkim kawalerów, którzy chodząc „po kolędzie”, wyśpiewują „kolędy”, „okolędowując” gospodarzy, gospodynie, panny, kawalerów, nawet wdowy i wdowców. Nie brakowało wśród nich i pieśni dla Żyda, a że „z kolędą” zachodzono też do dworów i klasztorów, mamy kolędy śpiewane „pannie kuchmistrzyni”, „pannie szafarce”, „pannie podskarbiance”, „pannie zakrystiance” czy „pannie ekonomce”.

Darem, zawartym w słowach świeckiej kolędy były życzenia, które - jak mówione i śpiewane zaklęcie - spadały na domowników, niosąc ze sobą obietnicę powodzenia i obfitości. Jednym z najpopularniejszych motywów, symbolizującym szczęście i powodzenie na roli był motyw „złotego płużka”. Złoto - symbol dostatku i powodzenia, pojawia się także w strofach o złotym kielichu czy złotej, wyoranej z ziemi, bryle. Złotych spódnic i gorsetów życzono także pannie w kolędach zwanych „ubierankami”.

Dziś zapomnieliśmy o znaczeniu słowa kolęda, symbolizującego dar. Wymiana darów, to najczęściej prezenty pod choinką.

Nasze spotkanie będzie darem dla nas samych, dla wszystkich, którzy wezmą w nich udział, a także dla tych, którzy wysłuchają koncertu wieńczącego dwa dni warsztatów w Radio Kraków.

Podarujemy sobie radość, integrację z mieszkańcami naszego miasta, w końcu sporą dawkę wiedzy o tradycyjnych pastorałkach i kolędach ludowych, często już zapomnianych.

Koncert przygotowali Monika Dudek, etnolożka, pieśniarka, dyrektorka Muzeum Etnograficznego w Krakowie oraz Daniel Kübler, folklorysta, muzyk, multiinstrumentalista, prezes ze Stowarzyszenia Folklorystycznego „Kuźnia”.

Najpopularniejsze

  • Nagranie dziecka unikającego kul zamachowca. Prokuratura: wszystko wskazuje na to, że jest prawdziwe

    Jan Pająk

  • Rodzina zamachowca odebrała jego ciało

    Julia Kawa

  • Jak czują się policjanci ranni podczas zamachu w Krakowie? Są nowe informacje o ich zdrowiu

    Piotr Łęgowski

  • Groby pod wodą, ludzie się boją. Spór o cmentarz w Biadolinach Radłowskich

    Bartłomiej Maziarz

  • Duży pożar restauracji pod Krakowem. Nikomu nic się nie stało

    Marcin Koczyba

  • Dziewczynka cudem uniknęła kul podczas zamachu w Krakowie. Prawda czy produkt AI?

    Kamil Wszołek

Najnowsze

  • Wjazd na czerwonym świetle może kosztować prawo jazdy. Nowe przepisy na przejazdach kolejowych

  • Armatki pracowały, teraz kolej na narciarzy. Pierwsze wyciągi w Małopolsce już działają

  • Piłkarska sobota. Cracovia z nowym trenerem, Wisła powalczy o pierwsze wyjazdowe zwycięstwo

  • Wypadki w Małopolsce - utrudnienia w Chrzanowie, Bobrku i Świnarsku

  • Dręczył zwierzęta i publikował nagrania w internecie. Jest prawomocny wyrok

  • Chłodna sobota w Małopolsce. W górach śnieg, silny wiatr i zamiecie