Sobota, 21 lis 5 °C Jakość powietrza: Bardzo dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Przebudzenie. Nowy rok zaczyna się w marcu - nowa wystawa w Muzeum Etnograficznym

Dlaczego Nowy Rok jest w styczniu, a Wielkanoc przypada na wiosnę? Czy wiosna kojarzy nam się wyłącznie z czasem radosnym i pełnym życia? Jakie praktyki stosowano, żeby zapewnić przyjście wiosny? 

Wystawa w Muzeum Etnograficznym w Krakowie stanowi próbę odpowiedzi na powyższe pytania przez ukazanie wielokulturowych zwyczajów i praktyk związanych z okresem przejścia od zimy do wiosennego przebudzenia. Zastanawiamy się nad nakładaniem się na siebie i przenikaniem różnorodnych tradycji – od starożytnej Babilonii po współczesną Polskę, od religii pogańskich po monoteistyczne. Pokazujemy uniwersalność struktur, bliźniacze dla różnych kultur toposy, wspólny fundament. W takim kontekście rozważamy kulturowe pojmowanie czasu, szukamy symboli wiosny, płodności i życia, prezentujemy praktyki niszczenia zimy oraz zła, ale także ukazujemy trudności tego czasu: głód związany z kończeniem się zapasów żywności i ciężką pracę w polu. 

Współcześnie skutki przedłużającej się zimy odczuwamy głównie psychicznie. Nieustannie sobie powtarzamy: Byle do wiosny! Tęsknimy za słońcem, światłem, ciepłem. I radzimy sobie na różne sposoby: od wyjazdów do ciepłych krajów po farmakologię. Nawet czas zamieniamy z zimowego na letni. Jesteśmy jednak przekonani, że wiosna nadejdzie bez naszego udziału. Czy na pewno? 

Potrzeba zaznaczenia symbolicznego przejścia od metaforycznego czasu uśpienia i mroku do wiosennego przebudzenia – rozumianego jako czas odradzania się, płodności oraz celebracji życia – wyraża się na wielu płaszczyznach: od topienia symbolicznej Marzanny przez zmianę ubioru (zamiana ciepłych okryć na lżejsze) po różnorodne obrzędy i czynności o charakterze symbolicznym powiązane z kalendarzem religijnym, agrarnym czy świeckim. 

Ekspozycja prowadzi nas przez różne kultury i odmienne tradycje, zarówno te minione, jak i współczesne, ukazując, jak wszystkie one czerpią z tych samych źródeł. Bohaterami są obiekty opowiadające poszczególne historie wiosenne, ukazujące symbole wiosny, jej znaki oraz wcielenia. Bazujemy na kolekcji MEK, z której wylatują rzeźbione (i nie tylko) bociany, klekocą drewniane kołatki i dzwonią ceramiczne grzechotki. Fotografie i malarstwo ilustrują czas przednówka, ciężkich prac polowych i dawniej praktykowanych obrzędów zimowych. A za ponowne otwieranie ziemi uśpionej na zimę odpowiedzialna jest postać Matki Boskiej Roztwornej. Jej rzeźba, wraz z innymi wizerunkami Matki Boskiej otoczonej kwiatami, roślinami i zwierzętami, przywołuje na myśl kult Matki Ziemi oraz wskazuje na głębsze wzajemne przenikanie się nie tylko różnych kultur, ale także świata ludzkiego i nieludzkiego w cyklicznym przebudzeniu przyrody na wiosnę. 

Zespół kuratorski: Monika Bielak, Jacek Kukuczka, Justyna Matwijewicz, dra Ewa Rossal

Drzewo życia, lata 60. lub 70. XX w., Meksyk
Siew, Władysław Front, 1978 r., Polska
Matka Boska z bocianami, Józef Jędrocha, 1982 r., Polska

Najpopularniejsze

  • Nagranie dziecka unikającego kul zamachowca. Prokuratura: wszystko wskazuje na to, że jest prawdziwe

    Jan Pająk

  • Rodzina zamachowca odebrała jego ciało

    Julia Kawa

  • Jak czują się policjanci ranni podczas zamachu w Krakowie? Są nowe informacje o ich zdrowiu

    Piotr Łęgowski

  • Groby pod wodą, ludzie się boją. Spór o cmentarz w Biadolinach Radłowskich

    Bartłomiej Maziarz

  • Duży pożar restauracji pod Krakowem. Nikomu nic się nie stało

    Marcin Koczyba

  • Dziewczynka cudem uniknęła kul podczas zamachu w Krakowie. Prawda czy produkt AI?

    Kamil Wszołek

Najnowsze

  • Czy marzenia o wielkiej miłości mogą zniszczyć życie? Tragiczna historia pani Bovary

  • Ola i Daniel Sienkiewiczowie [Loverowi]: Rowerem na trzy krańce Europy

  • Wjazd na czerwonym świetle może kosztować prawo jazdy. Nowe przepisy na przejazdach kolejowych

  • Armatki pracowały, teraz kolej na narciarzy. Pierwsze wyciągi w Małopolsce już działają

  • Piłkarska sobota. Cracovia z nowym trenerem, Wisła powalczy o pierwsze wyjazdowe zwycięstwo

  • Wypadki w Małopolsce - utrudnienia w Chrzanowie, Bobrku i Świnarsku